Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि यैश्चिह्नैः पुष्करत्रयम् । प्राग्दृष्टं मुनिना तत्र विश्वामित्रेण धीमता

sūta uvāca | ahaṃ vaḥ kīrtayiṣyāmi yaiścihnaiḥ puṣkaratrayam | prāgdṛṣṭaṃ muninā tatra viśvāmitreṇa dhīmatā

Sūta thưa: “Ta sẽ tuyên nói cho các ngươi những dấu hiệu để nhận biết bộ ba hồ Puṣkara. Thuở xưa, tại nơi ấy, bậc hiền thánh Viśvāmitra trí tuệ đã từng thấy.”

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वःto you/for you
वः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Genitive/Dative), बहुवचन; एन्क्लिटिक रूप
कीर्तयिष्यामिI will recount
कीर्तयिष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्तय् (धातु; कीर्ति + णिच्)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
यैःby which
यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
चिह्नैःsigns
चिह्नैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचिह्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
पुष्करत्रयम्the three Pushkaras
पुष्करत्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुष्कर (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
प्राक्formerly
प्राक्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्राक् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: formerly)
दृष्टम्seen
दृष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'पुष्करत्रयम्' इति विशेषण
मुनिनाby the sage
मुनिना:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
विश्वामित्रेणby Viśvāmitra
विश्वामित्रेण:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
धीमताwise
धीमता:
Karta (Agent qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; 'विश्वामित्रेण' इति विशेषण

Sūta

Tirtha: Puṣkaratraya

Type: kund

Listener: Ṛṣayaḥ

Scene: Sūta’s son, poised as a storyteller, addresses the sages; behind him, a faint visionary vignette of Viśvāmitra beholding three sacred pools.

S
Sūta
P
Puṣkara-traya
V
Viśvāmitra

FAQs

Sacred geography is authenticated through rishi-vision and careful markers, preserved by traditional narration.

Puṣkara-traya, whose identification is grounded in Viśvāmitra’s prior recognition of the site.

No ritual is prescribed here; it promises an explanation of identifying signs and origin context.