Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

न तत्र जायते छिद्रं प्रत्यवायो न च द्विज । नासिद्धिर्वरदानेन सर्वेषां त्रिदिवौकसाम्

Transliteration

na tatra jāyate chidraṃ pratyavāyo na ca dvija | nāsiddhirvaradānena sarveṣāṃ tridivaukasām

Translation

Ở đó không phát sinh lỗi lầm nào, hỡi bậc Nhị Sinh, cũng chẳng có tai họa hay chướng ngại. Nhờ ân phúc ban ân của pīṭha ấy, không hề có thất bại—điều này được hết thảy chư thiên thừa nhận.

Word by Word

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध/negation particle)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative setting/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (स्थानवाचक क्रियाविशेषण)

• जायते: arises/is born
• जायते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनीँ; धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

• छिद्रम्: a flaw/defect
• छिद्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: छिद्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• प्रत्यवायः: obstruction/negative consequence
• प्रत्यवायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रत्यवाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय/coord. conjunction)

• द्विज: O twice-born (brahmin)
• द्विज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति (Vocative), एकवचन

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध)

• असिद्धिः: non-attainment/failure
• असिद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• वरदानेन: by the granting of boons
• वरदानेन: Karana (Instrument/means/करण)
• Type: Noun
• Root: वरदान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive qualifier/षष्ठीविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (to tridivaukasām)

• त्रिदिवौकसाम्: of the dwellers in heaven (gods)
• त्रिदिवौकसाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्रिदिव (प्रातिपदिक) + ओकस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (tridive okāṃsi yeṣām) ‘heaven-dwellers’

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Citreśvarī Pīṭha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvija (brāhmaṇa interlocutor)

Visual Art Cues

Scene: A serene shrine precinct where sādhakas perform japa and pūjā without obstacles; devas in the sky gesture approval, indicating ‘tridivaukasām’ assent; the atmosphere conveys protection and flawlessness.

Characters & Entities

• Citreśvarīpīṭha
• Tridivaukas (Devas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Grace associated with a holy seat can neutralize obstacles and stabilize spiritual practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The protective, boon-giving power of the Citreśvarī Pīṭha at Camatkārapura.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual count is given; the verse emphasizes the site’s faultless support for sādhana.