Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 52

Devanagari script

प्रेतरूपस्य दुःखार्तस्तत्तीर्थं सत्वरं गतः । चकार च ततः श्राद्धं श्रावणे पंच मीदिने

Transliteration

pretarūpasya duḥkhārtastattīrthaṃ satvaraṃ gataḥ | cakāra ca tataḥ śrāddhaṃ śrāvaṇe paṃca mīdine

Translation

Đau xót vì cha mình chịu khổ trong hình dạng preta, người ấy vội vã đến tīrtha đó; rồi vào ngày mồng năm của tháng Śrāvaṇa, người ấy cử hành lễ śrāddha.

Word by Word

• प्रेतरूपस्य: of the preta-form
• प्रेतरूपस्य: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्रेतरूप (प्रातिपदिक; प्रेत+रूप)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative)

• दुःखार्तः: afflicted by sorrow
• दुःखार्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुःखार्त (प्रातिपदिक; दुःख+आर्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष (दुःखेन आर्तः)

• तत्: that
• तत्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण

• तीर्थम्: pilgrimage-place
• तीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• सत्वरम्: quickly
• सत्वरम्: Kriyāviśeṣaṇa (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्वरम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• गतः: went/has gone
• गतः: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे (used predicatively)

• चकार: performed/did
• चकार: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• ततः: then
• ततः: Adhikaraṇa (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• श्रावणे: in (the month of) Śrāvaṇa
• श्रावणे: Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (मासे)

• पञ्चमीदिने: on the fifth day
• पञ्चमीदिने: Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पञ्चमीदिन (प्रातिपदिक; पञ्चमी+दिन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; तत्पुरुष (पञ्चम्याः दिनम्)

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Unnamed tīrtha (contextually tied to Cāmatkārapura kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A son, strained with grief, hastens along a rain-fresh path toward a river/pond ghāṭa; monsoon clouds hang low; he carries offerings for śrāddha, intent on Śrāvaṇa pañcamī observance.

Characters & Entities

• Śrāvaṇa (month)
• Pañcamī (tithi)
• Tīrtha
• Preta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Compassion for ancestors and urgency in dhārmic duty are praised; sacred time (tithi) and sacred place (tīrtha) intensify ritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

It refers to ‘that tīrtha’ previously identified as the Cāmatkārapura tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform śrāddha at the designated tīrtha specifically on Śrāvaṇa month’s pañcamī tithi.