Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

यावन्न शून्यतां याति सकलं वसुधातलम् । व्याप्तं सर्वैस्ततः सर्पैर्विषाढ्यैरतिभीषणैः

Transliteration

yāvanna śūnyatāṃ yāti sakalaṃ vasudhātalam | vyāptaṃ sarvaistataḥ sarpairviṣāḍhyairatibhīṣaṇaiḥ

Translation

Trước khi toàn bộ mặt đất trở nên trống vắng (không còn người), bởi khắp nơi đã bị loài rắn phủ đầy—đầy nọc độc và vô cùng kinh hãi—

Word by Word

• यावत्: until/as long as
• यावत्: Sambandha (Temporal connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; यावत्-तावत् सम्बन्धे (as long as/until)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• शून्यताम्: emptiness/desolation
• शून्यताम्: Gati/Karma (Goal/गति-लक्ष्य)
• Type: Noun
• Root: शून्यता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular); गत्यर्थक-क्रियायाः लक्ष्य (state reached)

• याति: goes/comes to
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; एकवचनम्

• सकलम्: entire
• सकलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular); विशेषणम्

• वसुधातलम्: surface of the earth
• वसुधातलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वसुधा + तल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (वसुधायाः तलम्)

• व्याप्तम्: pervaded/covered
• व्याप्तम्: Kriya (Predicative/क्रिया-विशेष्य)
• Type: Adjective
• Root: व्याप् (धातु) + व्याप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; (अत्र) कर्मणि/भावे—‘covered/pervaded’

• सर्वैः: by all
• सर्वैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम् (Instrumental plural); विशेषणम्

• ततः: then/thereafter
• ततः: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनन्तरम्/तस्मात् (then/thereafter)

• सर्पैः: by serpents
• सर्पैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सर्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम् (Instrumental plural)

• विषाढ्यैः: abounding in poison
• विषाढ्यैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विष + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम् (Instrumental plural); तृतीया-तत्पुरुष/उपपदसमासार्थः (विषेण आढ्याः = rich in poison); विशेषणम्

• अतिभीषणैः: very terrifying
• अतिभीषणैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति + भीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम् (Instrumental plural); कर्मधारयः (अतिशयेन भीषणाः); विशेषणम्

Speaker

Narrator (continuing the reported plea/context; exact speaker not explicit in the excerpt)

Visual Art Cues

Scene: A panoramic earth-scene where serpents occupy fields, roads, and riverbanks; their hoods flare, venom glistens, and human settlements appear deserted or in flight.

Characters & Entities

• Earth (Vasudhā)
• Serpents (Sarpas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When adharma spreads unchecked, it threatens the very continuity of life; restoration of balance becomes urgent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site-name appears here; the verse intensifies the narrative stakes within the Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a depiction of danger and urgency.