Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 197

Devanagari script

येन नो जायते दुःखं प्रियलोपसमुद्भवम् । न दारिद्यं न च व्याधिर्न च शत्रुपराभवः

Transliteration

yena no jāyate duḥkhaṃ priyalopasamudbhavam | na dāridyaṃ na ca vyādhirna ca śatruparābhavaḥ

Translation

Nhờ điều ấy, không khởi lên nỗi khổ do mất mát điều yêu quý; cũng không nghèo túng, không bệnh tật, và không bị kẻ thù đánh bại.

Word by Word

• येन: by which
• येन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; सर्वनाम-रूपम् (Instrumental singular of 'yad' = 'by which')

• नः: for us / of us
• नः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; एन्क्लिटिक-रूपम् (genitive plural = 'of us/our')

• जायते: arises
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; भावे/कर्तरि प्रयोगः (arises/is born)

• दुःखम्: sorrow
• दुःखम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्म/उद्भव-वस्तु (neuter sg)

• प्रियलोपसमुद्भवम्: arising from loss of the beloved
• प्रियलोपसमुद्भवम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक) + लोप (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (प्रियस्य लोपः तस्मात् समुद्भवः) = 'arising from the loss of what is dear'

• न: not
• न: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation particle)

• दारिद्यम्: poverty
• दारिद्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दारिद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निषेध्य-वस्तु (poverty)

• न: nor
• न: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation particle)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• व्याधिः: disease
• व्याधिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्याधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• न: nor
• न: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation particle)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• शत्रुपराभवः: defeat by enemies
• शत्रुपराभवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक) + पराभव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शत्रोः पराभवः) = 'defeat by the enemy/defeat caused by enemies'

Speaker

The brāhmaṇa (seeking a means/remedy)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim, newly reassured, stands at a sacred ford with calm waters; behind him symbols of removed afflictions—broken chains of grief, an empty begging bowl, a healed body, and a lowered enemy banner—suggest the fourfold kṣema promised.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The tradition seeks a dharmic means that safeguards both inner peace (freedom from grief) and outer stability (health, prosperity, protection).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of a Nāgarakhaṇḍa tīrtha dialogue; the specific site remains implicit in this line, while the māhātmya theme continues.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse asks for a method; the explicit prescription is given in the subsequent verses (mantra-japa).