Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 164

Devanagari script

अथाहं सर्पतां प्राप्तस्तत्क्षणादेव दारुणाम् । पश्यतां सर्वलोकानां वदतां साधुसाध्विति

Transliteration

athāhaṃ sarpatāṃ prāptastatkṣaṇādeva dāruṇām | paśyatāṃ sarvalokānāṃ vadatāṃ sādhusādhviti

Translation

Rồi ngay tức khắc, ta rơi vào thân phận rắn dữ đáng sợ; trước mắt mọi người đang nhìn, họ đồng thanh kêu: “Lành thay! Lành thay!”

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (sequencing particle)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• सर्पताम्: serpent-nature, becoming a snake
• सर्पताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्पता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्राप्तः: having attained
• प्राप्तः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject attribute)
• Type: Adjective
• Root: प्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'अहम्' इत्यस्य विशेषणम्

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, अव्ययवत् (in compound)

• क्षणात्: from that moment
• क्षणात्: Apadana (Ablative/source)
• Type: Noun
• Root: क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासे उत्तरपद

• एव: indeed, just
• एव: Avadharana (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• दारुणाम्: terrible, dreadful
• दारुणाम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दारुण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'सर्पताम्' इत्यस्य विशेषणम्

• पश्यताम्: of those watching
• पश्यताम्: Sambandha (Genitive absolute)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त; षष्ठी-बहुवचन (Genitive plural) — 'while (they) were seeing'

• सर्व: all
• सर्व: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; 'लोकानाम्' इत्यस्य विशेषणम्

• लोकानाम्: of people/worlds
• लोकानाम्: Sambandha (Genitive absolute)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन

• वदताम्: of those saying
• वदताम्: Sambandha (Genitive absolute)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त; षष्ठी-बहुवचन — 'of those saying' (genitive absolute)

• साधु: well done!
• साधु: Vacana (Utterance)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय)
• Form: प्रशंसार्थक-अव्यय (interjection/adverb)

• साधु: well done!
• साधु: Vacana (Utterance)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय)
• Form: प्रशंसार्थक-अव्यय (repetition for emphasis)

• इति: thus
• इति: Vacana-parisamapti (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

Speaker

Narrator (the afflicted person recounting the transformation, within the frame narration)

Visual Art Cues

Scene: Before a gathered crowd, the narrator’s human form collapses into a dreadful serpent body in an instant; people point and cry ‘sādhu sādhu,’ while the guru is freed or remains central as the moral axis of the scene.

Characters & Entities

• Sarpa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Wrongful use of spiritual power can yield immediate, visible consequences—often becoming a public moral warning.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; the tīrtha context is supplied by the larger chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse narrates a sudden transformation as karmic fruit.