Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

सूत उवाच । तदुद्दिश्य प्रदातव्यमेकैकस्य पृथक्पृथक् । प्रत्यक्षाश्च महाभाग दातव्या धेनवः क्रमात्

Transliteration

sūta uvāca | taduddiśya pradātavyamekaikasya pṛthakpṛthak | pratyakṣāśca mahābhāga dātavyā dhenavaḥ kramāt

Translation

Sūta nói: “Hãy tưởng niệm các vị ấy mà bố thí cho từng vị, riêng rẽ từng phần. Và, ô bậc cao quý, những con bò hữu hình, có thật, phải được hiến tặng theo đúng thứ tự.”

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन

• तत्-उद्दिश्य: with reference to that / intending that
• तत्-उद्दिश्य: Kriya-visheshana (Purpose/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + उद्दिश् (धातु)
• Form: क्त्वा/ल्यप्-अर्थक अव्ययीभाव-रूप (absolutive/gerund) ‘having aimed at/with reference to that’

• प्रदातव्यम्: should be given
• प्रदातव्यम्: Kriya (Obligation/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: प्र + दा (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be given’

• एकैकस्य: of each (one)
• एकैकस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: एक + एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक-सम्भव, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; ‘of each one’

• पृथक्: separately
• पृथक्: Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• पृथक्: each separately
• पृथक्: Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति (reduplication for emphasis)

• प्रत्यक्षाः: manifest, visible
• प्रत्यक्षाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रत्यक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• महाभाग: O fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाभाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; बहुव्रीहिः ‘महान् भागः यस्य’

• दातव्याः: should be given
• दातव्याः: Kriya (Obligation/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘to be given’

• धेनवः: cows
• धेनवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• क्रमात्: in sequence
• क्रमात्: Kriya-visheshana (Manner/क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त) ‘in order, successively’

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Sūta instructs the sages: offerings must be given separately to each; a line of cows, garlanded and calm, stands ready for gifting; a brāhmaṇa recipient waits with ritual vessels as the sequence proceeds.

Characters & Entities

• Sūta
• Dāna
• Dhenū (cow-gift)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion is made concrete through disciplined generosity—giving intentionally, individually, and with real offerings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The instruction belongs to the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya setting, guiding how merit is earned there through dāna.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offer dāna to each intended recipient separately, and perform gau-dāna (gift of actual cows) in a prescribed order.