Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

तस्मात्सर्वेषु मासेषु सर्वेषु दिवसेष्वपि । सर्वेषु यामकालेषु संस्मरन्मुच्यते हरिम्

Transliteration

tasmātsarveṣu māseṣu sarveṣu divaseṣvapi | sarveṣu yāmakāleṣu saṃsmaranmucyate harim

Translation

Vì thế, trong mọi tháng, mọi ngày, và trong từng canh giờ của thời gian, ai tưởng niệm Hari thì được giải thoát khỏi ràng buộc.

Word by Word

• तस्मात्: therefore, from that
• तस्मात्: Hetu/Apādāna (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेतौ (from that/therefore)

• सर्वेषु: in all
• सर्वेषु: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; 'मासेषु' विशेषण

• मासेषु: months
• मासेषु: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वेषु: in all
• सर्वेषु: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; 'दिवसेषु' विशेषण

• दिवसेषु: days
• दिवसेषु: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिवस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/बल)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle: 'also')

• सर्वेषु: in all
• सर्वेषु: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; 'यामकालेषु' विशेषण

• यामकालेषु: at the times of the watches (periods)
• यामकालेषु: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: याम + काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (yāmasya kālaḥ)

• संस्मरन्: remembering
• संस्मरन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम् + स्मृ (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ-प्रत्यय, Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि

• मुच्यते: is liberated
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• हरिम्: Hari (Viṣṇu)
• हरिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative style)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim in simple attire pauses at different times of day—dawn, noon, dusk, midnight—silently remembering Hari; the sun and moon mark the watches while a faint Viṣṇu aura pervades the scene.

Characters & Entities

• Hari (Viṣṇu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Continuous remembrance of Hari—beyond special dates—becomes a direct path to liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named here; the emphasis is on ever-available spiritual practice applicable at any tīrtha or at home.

What ritualistic prescription is mentioned?

Smaraṇa (remembrance) of Hari at all times is the central prescription.