Adhyaya 259

Verse 1

गालव उवाच । तस्मिंस्तु पतिते लिंगे योजनायामविस्तृते । विषादार्त्ता ऋषिगणास्तत्राजग्मुः सहस्रशः

Gālava thưa: Khi liṅga ấy đã rơi xuống và trải rộng suốt một yojana, các đoàn hiền sĩ—đau đớn vì sầu muộn—đã kéo đến nơi ấy hàng nghìn người.

Verse 2

व्यलोकयन्त सर्वत्र दृष्ट्वा तत्र महेश्वरम् । नासौ दृष्टिपथे तेषां बभूव भयविह्वलः

Họ nhìn khắp mọi nơi, tìm Maheśvara tại đó; nhưng Ngài không hiện trong tầm mắt họ, khiến họ run rẩy vì sợ hãi.

Verse 3

वीर्यं वर्षसहस्राणि बहून्यपि सुसंचितम् । पृथिवीं सकलां व्याप्य स्थितं ददृशिरे द्विजाः

Những bậc song sinh (dvija) đã thấy một uy lực lớn lao—tích tụ qua bao nghìn năm—hiện đứng sừng sững, bao trùm khắp toàn cõi địa cầu.

Verse 4

तद्दृष्ट्वा सुमहल्लिंगं रुधिराक्तं जलैः प्लुतम् । ब्राह्मणाः संशयगता दह्यमाना वसुन्धरा

Thấy liṅga vô cùng vĩ đại ấy, dính máu và bị nước dội ướt đẫm, các Bà-la-môn rơi vào nghi hoặc, còn mặt đất như đang bốc cháy.

Verse 5

तल्लिंगं तत्र संस्थाप्य चक्रुस्तां नर्मदां नदीम् । तज्जलं नर्मदारूपं ल्लिंगं चामरकण्टकम्

An vị liṅga ấy tại đó, họ làm hiển lộ dòng sông Narmadā. Nước ấy trở thành hình tướng của Narmadā, và liṅga ấy được gọi là Amarakantaka.

Verse 6

नरकं वारयत्येतत्सेवितं नरकापहम् । भूतग्रहाश्च सर्वेऽपि यास्यंति विलयं ध्रुवम्

Pháp hành/tīrtha thánh này, khi nương tựa thực hành, ngăn chặn địa ngục và tiêu trừ quả báo địa ngục; mọi loài linh quỷ và các chứng bị ám nhiễu (bhūta-graha) chắc chắn đều tan biến.

Verse 7

तत्र स्नात्वा जलं पीत्वा संतर्प्य च पितॄंस्तथा । सर्वान्कामानवाप्नोति मनुष्यो भुवि दुर्लभान्

Tắm tại đó, uống nước ấy, và cũng làm lễ thỏa mãn các Pitṛ (tổ tiên), con người đạt được mọi ước nguyện—những điều khó được ở cõi đời này.

Verse 9

लिंगानि नार्मदेयानि पूजयिष्यंति ये नराः । तेषां रुद्रमयो देहो भविष्यति न संशयः । चातुर्मास्ये विशेषेण लिंगपूजा महाफला । चातुर्मास्ये रुद्रजपं हरपूजा शिवे रतिः

Những ai thờ phụng các liṅga ở vùng Narmadā, thân họ sẽ thấm nhuần Rudra—điều ấy không nghi ngờ. Đặc biệt trong mùa Cāturmāsya, lễ thờ liṅga cho quả phúc lớn. Trong Cāturmāsya, việc trì tụng Rudra, thờ Hara và lòng sùng kính Śiva đều được tán dương.

Verse 10

पंचामृतेन स्नपनं न तेषांगर्भवेदना । ये करिष्यंति मधुना सेचनं लिंगमस्तके

Ai tắm rửa liṅga bằng pañcāmṛta thì sẽ không còn khổ đau của thai tạng, không chịu thống khổ liên hệ đến việc mang thai. Và ai rưới mật ong lên đỉnh liṅga, người ấy cũng được phúc lành giải trừ như vậy.

Verse 11

तेषां दुःखसहस्राणि यास्यंति विलयं ध्रुवम् । दीपदानं कृतं येन चातु र्मास्ये शिवाग्रतः

Với họ, muôn ngàn nỗi khổ chắc chắn tan biến—đối với người đã cúng dường đèn (dīpa-dāna) trước mặt Śiva trong mùa Cāturmāsya.

Verse 12

कुलकोटिं समुद्धृत्य स्वेच्छया शिवलोकभाक् । चन्दनागुरुधूपैश्च सुश्वेतकुसुमैरपि

Nâng cứu một koṭi dòng tộc, người ấy theo ý nguyện tự thân mà được hưởng cõi Śiva—nhất là nhờ thờ phụng bằng đàn hương, hương trầm agaru, và cả những đóa hoa trắng tinh khiết.

Verse 13

नर्मदाजललिंगं ये ह्यर्च यिष्यंति ते शिवाः । शिला हरत्वमापन्नाः प्राणिनामपि का कथा

Những ai thờ phụng liṅga được kết thành từ nước sông Narmadā, quả thật trở nên đồng thể với Śiva. Khi đến cả đá cũng đạt trạng thái của Hari (giải thoát, thần tính), huống chi là loài hữu tình?

Verse 14

तत्संभूतं महालिंगं जलधारणसंयुतम् । पूजयित्वा विधानेन चातुर्मास्ये शिवो भवेत्

Thờ phụng đúng pháp tắc liṅga vĩ đại đã phát sinh như thế, lại đầy đủ năng lực gìn giữ và tuôn chảy của nước—trong mùa Cāturmāsya—thì người ấy trở nên đồng thể với Śiva (đạt cảnh giới Śiva).

Verse 15

चातुर्मास्ये ये मनुजा नर्मदाऽमरकण्टके । तीर्थे स्नास्यंति नियतास्तेषां वासस्त्रिविष्टपे

Những người, giữ giới và chuyên cần, tắm tại thánh địa Amarakantaka của sông Narmadā trong mùa Cāturmāsya—nơi cư trú của họ là Triviṣṭapa (cõi trời).

Verse 16

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा ते द्विजास्तत्र स्थाप्य लिंगं यथाविधि । अमरकण्टकतीर्थे नर्मदां च महानदीम्

Phạm Thiên nói: Nói xong như vậy, các vị nhị sinh ấy liền an lập liṅga đúng theo nghi lễ, tại thánh địa Amarakantaka, bên dòng Narmadā vĩ đại.

Verse 17

पुनश्चिन्तापरा जाता विश्वस्य क्षोभकारणे । पद्मासनगता भूत्वा प्राणायामपरायणाः

Rồi lại nữa, họ chuyên chú quán niệm về nguyên nhân làm thế gian xao động; an tọa trong tư thế hoa sen, họ dốc lòng vào prāṇāyāma.

Verse 18

चिन्तयामासुरव्यग्रं हृदयस्थं महे श्वरम् । ततो देवा महेंद्राद्याः संप्राप्यामरकण्टकम्

Với tâm không tán loạn, họ quán niệm Maheśvara ngự trong tim. Bấy giờ các chư thiên, đứng đầu là Đại Đế Indra, đã đến Amarakantaka.

Verse 19

ब्राह्मणानां स्तुतिं चक्रुर्विनयानतकन्धराः । नमोऽस्तु वो द्विजातिभ्यो ब्रह्मविद्भ्यो महेश्वराः

Cúi cổ khiêm cung, họ dâng lời tán thán các vị brāhmaṇa: “Kính lễ các ngài, hỡi những bậc nhị sinh, những người biết Brahman—hỡi các bậc đại chủ.”

Verse 20

भूसुरेभ्यो गुरुभ्यश्च विमुक्तेभ्यश्च वंधनात् । यूयं गुणत्रयातीता गुणरूपा गुणाकराः

Kính lễ các bậc Bà-la-môn—những vị thần trên cõi đất—các bậc Guru và những người đã thoát khỏi xiềng xích. Chư vị vượt ngoài ba guṇa, mà vẫn hiện thân của các guṇa, là kho tàng của mọi đức hạnh.

Verse 21

गुणत्रयमयैर्भावैः सततं प्राणबुद्बुदाः । येषां वाक्यजलेनैव पापिष्ठा अपि शुद्धताम् । प्रयांति पापपुंजाश्च भस्मसाद्यांति पापिनाम्

Chúng sinh mãi như bọt khí của hơi thở, bị các trạng thái do ba guṇa chi phối. Nhưng chỉ nhờ dòng nước lời nói của chư vị, ngay kẻ tội lỗi nhất cũng được thanh tịnh; và những đống tội của kẻ phạm tội đều hóa thành tro bụi.

Verse 22

शस्त्रं लोहमयं येषां वागेव तत्समन्विताः । पापैः पराभिभूतानां तेषां लोकोत्तरं बलम्

Với những người có vũ khí bằng sắt, và lời nói của họ cũng sắc bén như vũ khí ấy—dẫu bị tội lỗi công kích và lấn át—trong họ vẫn khởi lên một sức mạnh siêu thế (lokottara).

Verse 23

क्षमया पृथिवीतुल्याः कोपे वैश्वानरप्रभाः । पातनेऽनेकशक्तीनां समर्था यूयमेव हि

Trong nhẫn nhục, chư vị như chính Đất Mẹ; trong phẫn nộ, chư vị rực cháy như lửa vũ trụ (Vaiśvānara). Quả thật chỉ chư vị mới đủ sức quật ngã muôn loại quyền năng.

Verse 24

स्वर्गादीनां तथा याने भवन्तो गतयो ध्रुवम्

Và trên hành trình đến cõi trời cùng các cảnh giới cao thượng khác, chính chư vị chắc chắn là những con đường định mệnh dẫn dắt.

Verse 25

सत्कर्मकारकाश्चैव सत्कर्मनिरताः सदा । सत्कर्मफलदातारः सत्कर्मेभ्यो मुमुक्षवः

Các ngài là những bậc thực hành thiện nghiệp và luôn chuyên tâm nơi thiện nghiệp; các ngài ban phát quả báo của thiện nghiệp, và cầu giải thoát nhờ thiện nghiệp.

Verse 26

सावित्रीमंत्रनिरता ये भवंतोऽघनाशनाः । आत्मानं यजमानं च तारयंति न संशयः

Những ai trong các ngài chuyên tâm trì tụng thần chú Sāvitrī—bậc diệt trừ tội lỗi—ắt cứu độ cả chính mình lẫn người chủ tế; điều ấy không nghi ngờ.

Verse 27

वह्नयश्च तथा विप्रास्तर्पिताः कार्यसाधकाः । चातुर्मास्ये विशेषेण तेषां पूजा महाफला

Khi các ngọn lửa thiêng và các vị Bà-la-môn được làm cho thỏa mãn đúng phép, các ngài thành tựu mọi sở nguyện. Đặc biệt trong mùa Cāturmāsya, sự cúng dường đến các ngài cho quả phúc lớn lao.

Verse 28

तावन्न वज्रमिंद्रस्य शूलं नैव पिनाकिनः

Chừng nào uy lực ấy còn đứng vững, thì lôi chùy của Indra cũng chẳng đáng sợ, và ngay cả cây tam xoa của Pinākin (Śiva) cũng vậy.

Verse 29

दण्डो यमस्य तावन्नो यावच्छापो द्विजोद्भवः । अग्निना ज्वाल्यते दृश्यं शापोद्दिष्टानपि स्वयम्

Chừng nào lời nguyền phát sinh từ bậc Bà-la-môn còn hiện hữu, thì trượng phạt của Yama chưa thể kề cận như thế. Người ta thấy lời nguyền ấy bùng cháy như lửa, tự nó thiêu đốt cả những kẻ chỉ bị lời nguyền ấy chỉ định.

Verse 30

हंति जातानजातांश्च तस्माद्विप्रं न कोपयेत् । विप्रकोपाग्निना दग्धो नरकान्नैव मुच्यते

Nó hủy diệt cả kẻ đã sinh và kẻ chưa sinh; vì thế chớ khơi dậy cơn giận của Bà-la-môn. Bị thiêu bởi lửa phẫn nộ của Bà-la-môn, người ấy chẳng được thoát khỏi các địa ngục.

Verse 31

शस्त्रक्षतोऽपि नरकान्मुच्यते नात्र संशयः । देवानां मधुधान्यानां सामर्थ्यं भेदनेन हि

Dẫu bị thương bởi vũ khí, người ấy vẫn có thể được giải thoát khỏi địa ngục—không chút nghi ngờ. Vì hiệu lực của lễ cúng dâng lên chư thiên như mật ong và ngũ cốc chính ở nơi sự phân phát đúng pháp.

Verse 32

वाङ्मात्रेण हि विप्रस्य भिद्यते सकलं जगत् । ते यूयं गुरवोऽस्माकं विश्वकारणकारकाः । प्रसादपरमा नित्यं भवंतु भुवनेश्वराः

Chỉ bằng lời nói của một Bà-la-môn, toàn thể thế gian có thể chuyển động và biến đổi. Vì vậy, chư vị—những bậc đạo sư tôn kính của chúng con—thật là những đấng tạo nên các nhân duyên định hình vũ trụ. Nguyện chư vị, bậc chúa tể của cõi đời, luôn lấy ân điển làm tối thượng và mãi ban phúc lành.

Verse 33

ईश्वरेण विना सर्वे वयं लोकाश्च दुःखिताः । तत्कथ्यतां स भगवान्कुत्रास्ते परमेश्वरः

Không có Đấng Chúa Tể, tất cả chúng con và cả các cõi thế gian đều rơi vào khổ đau. Vậy xin hãy nói cho chúng con biết: nay Đức Thế Tôn, Đấng Tối Thượng, đang ngự ở nơi nào?

Verse 34

गालव उवाच । ज्ञात्वा मुनिभयत्रस्तं देवेशं शूलपाणिनम्

Gālava nói: Khi đã biết rằng Chúa tể của chư thiên—Śiva, Đấng cầm cây tam xoa—đã bị xao động bởi nỗi sợ do các bậc hiền triết gây nên, (họ liền hành xử theo đó).

Verse 35

सुरभीगर्भसंभूतं देवानूचुर्महर्षयः । स्वागतं देवदेवेभ्यो ज्ञातो वै स महेश्वरः

Các đại hiền triết thưa với chư thiên về đấng sinh từ thai Surabhī: “Hoan nghênh, ô các vị thần giữa muôn thần! Quả thật, Maheśvara ấy chúng ta đã biết rõ.”

Verse 36

तत्र गच्छंतु देवेशा यत्र देवः सनातनः । इत्युक्त्वा ते महात्मानः सह देवैर्ययुस्तदा

“Hãy để các bậc chúa tể của chư thiên đến nơi ấy—nơi Thần Linh Vĩnh Cửu ngự trị.” Nói vậy xong, các bậc đại nhân ấy liền cùng chư thiên lên đường.

Verse 37

गोलोकं देवमार्गेण यत्र पायसकर्दमाः । घृतनद्योमधु ह्रदा नदीनां यत्र संघशः

Theo con đường thiên giới của chư thần, họ đến Goloka—nơi bùn đất tựa như món sữa gạo ngọt, nơi sông chảy bằng bơ tinh khiết (ghṛta), hồ là mật ong, và muôn dòng sông tụ hội thành đoàn.

Verse 38

पूर्वजानां गणाः सर्वे दधिपीयूषपाणयः । मरीचिपाः सोमपाश्च सिद्धसंघास्तथा परे

Ở đó có đủ mọi đoàn chúng của các bậc nguyên sơ, tay cầm sữa chua và pīyūṣa tựa cam lộ; lại có những vị uống marīci, những vị uống soma, cùng các hội chúng Siddha khác nữa.

Verse 39

घृतपाश्चैव साध्याश्च यत्र देवाः सनातनाः । ते तत्र गत्वा मुनयो ददृशुः सुरभीसुतम्

Ở đó có những vị uống ghṛta và cả các Sādhya—nơi chư thần vĩnh cửu cư ngụ. Đến nơi ấy, các bậc hiền triết liền chiêm ngưỡng người con của Surabhī.

Verse 40

तेजसा भास्करं चैव नीलनामेति विश्रुतम् । इतस्ततोऽभिधावंतं गवां संघातमध्यगम्

Rực sáng như mặt trời, nổi danh với tên Nīla, người ấy được thấy chạy ngược xuôi đây đó giữa đám đông bò dày đặc.

Verse 41

नंदा सुमनसा चैव सुरूपा च सुशीलका । कामिनी नंदिनी चैव मेध्या चैव हिरण्यदा

Có những (bò) mang tên Nandā và Sumanasā, Surūpā và Suśīlakā; lại có Kāminī và Nandinī, cùng Medhyā và Hiraṇyadā.

Verse 42

धनदा धर्मदा चैव नर्मदा सकलप्रिया । वामनालंबिका कृष्णा दीर्घशृंगा सुपिच्छिका

Họ được biết đến là Dhanadā (ban của cải), Dharmadā (ban chánh pháp), Narmadā (ban niềm vui), và Sakalapriyā (được mọi người yêu mến); lại còn Vāmanālaṃbikā, Kṛṣṇā (lông sẫm), Dīrghaśṛṅgā (sừng dài), và Supicchikā (mào đẹp).

Verse 43

तारा तरेयिका शांता दुर्विषह्या मनोरमा । सुनासा दीर्घनासा च गौरा गौरमुखीह या

Họ được gọi là Tārā và Tareyikā; Śāntā (an hòa), Durviṣahyā (khó cưỡng), và Manoramā (duyên dáng); lại có Sunāsā (mũi đẹp), Dīrghanāsā (mũi dài), Gaurā (trắng sáng), và Gauramukhī (mặt trắng).

Verse 44

हरिद्रवर्णा नीला च शंखिनी पंचवर्णका । विनताभिनताचैव भिन्नवर्णा सुपत्रिका

Một con có sắc vàng nghệ, một con màu lam; một con tên Śaṃkhinī, một con mang năm sắc; lại có Vinatā và Abhinatā; một con lông màu pha tạp, và một con có những vệt dấu đẹp đẽ (Supatrikā).

Verse 45

जयाऽरुणा च कुण्डोध्नी सुदती चारुचंपका । एतासां मध्यगं नीलं दृष्ट्वा ता मुनिदेवताः

Cũng có các vị: Jayā, Aruṇā, Kuṇḍodhnī, Sudatī và Cārucaṃpakā. Thấy Nīla đứng giữa họ, các bậc thần linh như hiền thánh ấy kính cẩn chiêm ngưỡng Ngài.

Verse 46

विचरंति सुरूपं तं संजातविस्मयोन्मुखाः । मुनीश्वराः कृपाविष्टा इन्द्राद्या हृष्टमानसाः । स्तुतिमारेभिरे कर्त्तुं तेजसा तस्य तोषिताः

Khi đấng dung sắc tuyệt mỹ ấy đi lại, các đại hiền—ngẩng mặt trong niềm kinh ngạc—tràn đầy lòng từ mẫn; Indra và chư thiên khác hoan hỷ trong tâm, bắt đầu cất lời tán tụng, mãn nguyện trước uy quang của Ngài.

Verse 47

शूद्र उवाच । कथं नीलेति नामासौ जातोयमद्भुताकृतिः । किमस्तुवन्प्रसन्नास्ते ब्राह्मणा विश्वकारणम्

Người Śūdra thưa rằng: “Vì sao đấng có hình tướng kỳ diệu này lại được gọi là ‘Nīla’? Và các bà-la-môn hoan hỷ kia đã tụng ca điều gì, để tán dương Đấng là Căn nguyên của vũ trụ?”

Verse 48

गालव उवाच । लोहितो यस्तु वर्णेन मुखे पुच्छे च पांडुरः

Gālava nói: “Kẻ có sắc đỏ, nhưng nơi mặt và nơi đuôi lại nhạt trắng…”

Verse 49

श्वेतः खुरविषाणेषु स नीलो वृषभः स्मृतः । चतुष्पादो धर्मरूपो नील लोहितचिह्नकः

“…và trắng nơi móng và nơi sừng—người ấy được ghi nhớ là con bò đực mang tên Nīla: bốn chân, chính là hình tướng của Dharma, mang dấu hiệu xanh và đỏ.”

Verse 50

कपिलः खुरचिह्नेषु स नीलो वृषभः स्मृतः । योऽसौ महेश्वरो देवो वृषश्चापि स एव हि

Khi dấu móng có sắc vàng nâu, người ấy cũng được ghi nhớ là Ngưu Nīla. Quả thật, chính Đức Maheśvara ấy cũng là Ngưu Vṛṣa tự thân.

Verse 51

चतुष्पादो धर्मरूपो नीलः पंचमुखो हरः । यस्य संदर्शनादेव वाजपेयफलं लभेत्

Nīla có bốn chân, là hiện thân của Dharma—chính Hara (Śiva) năm mặt. Chỉ cần được darśana Ngài, liền đạt quả báo của tế lễ Vājapeya.

Verse 52

नीले च पूजिते यस्मिन्पूजितं सकलं जगत् । स्निग्धग्रासप्रदानेन जगदाप्यायितं भवेत्

Khi Nīla được thờ phụng, như thể toàn thế gian đều đã được thờ phụng. Và nhờ dâng những miếng ăn bổ dưỡng, thấm nhuần, người ấy trở thành nguyên nhân làm thế gian được bồi dưỡng và an lạc.

Verse 53

यस्य देहे सदा श्रीमान्विश्वव्यापी जनार्दनः । नित्यमर्चयते योऽसौ वेदमन्त्रैः सनातनैः

Trong chính thân thể Ngài, Janārdana vinh hiển, Đấng bao trùm khắp vũ trụ, hằng ngự. Chính Ngài là bậc luôn luôn thờ phụng (Chúa) bằng những thần chú Veda vĩnh cửu.

Verse 54

ऋषय ऊचुः । त्वं देवः सर्वगोप्तॄणां विश्वगोप्ता सनातनः । विघ्नहर्ता ज्ञानदश्च धर्मरूपश्च मोक्षदः

Các bậc hiền triết thưa rằng: Ngài là Thần của mọi bậc hộ trì, là Đấng Hộ Trì vĩnh cửu của vũ trụ; là Đấng trừ chướng, ban trí, chính là hình thể của Dharma, và là Đấng ban giải thoát.

Verse 55

त्वमेव धनदः श्रीदः सर्वव्याधिनिषूदनः । जगतां शर्मकरणे प्रवृत्तः कनकप्रदः

Chỉ riêng Ngài là Đấng ban tài sản và phúc lộc, Đấng diệt trừ mọi bệnh tật; vì đem an lạc cho muôn loài, Ngài còn ban cả vàng ròng.

Verse 56

तेजसां धाम सर्वेषां सौरभेय महाबल । शृंगाग्रे धृतकैलासः पार्वतीसहितस्त्वया

Ô Saurabheya hùng lực, nơi nương của mọi quang huy; trên đỉnh sừng, Ngài nâng giữ núi Kailāsa, cùng với Pārvatī ở bên Ngài.

Verse 57

३३ स्तुत्यो वेदमयो वेदात्मा वेदवित्तमः । वेदवेद्यो वेदयानो वेदरूपो गुणाकरः

Được ba mươi ba vị thiên thần tán dương; Ngài là Veda, là linh hồn của Veda, là bậc thượng tri Veda—được nhận biết qua Veda, được Veda nâng chở, mang hình Veda, và là kho tàng mọi đức hạnh.

Verse 58

गुणत्रयेभ्योऽपि परो याथात्म्यं वेद कस्तव । वृषस्त्वं भगवान्देव यस्तुभ्यं कुरुते त्वघम्

Ngài vượt lên trên cả ba guṇa—ai có thể thật sự biết được chân tánh của Ngài? Ôi Đấng Thế Tôn cát tường, kẻ nào phạm tội đối với Ngài phải được biết là “vṛṣa”, kẻ vượt phép.

Verse 59

वृषलः स तु विज्ञेयो रौरवादिषु पच्यते । यदा स्पृष्टः स तु नरो नरकादिषु यातनाः

Kẻ ấy phải được biết là “vṛṣala”; hắn bị nấu trong các địa ngục như Raurava. Khi quả báo chạm đến, người ấy chịu mọi cực hình nơi địa ngục và những cảnh giới tương tự.

Verse 60

सेवते पापनिचयैर्निगाढप्रायबन्धनैः । क्षुत्क्षामं च तृषाक्रांतं महाभारसमन्वितम्

Người ấy bị trói chặt bởi những đống tội lỗi tích tụ—bằng xiềng xích nặng nề, khít chặt—tiều tụy vì đói, bị khát lấn át, và mang trên mình gánh nặng lớn lao.

Verse 61

निर्दया ये प्रशोष्यंति मतिस्तेषां न शाश्वती । चतुर्भिः सहितं मर्त्या विवाहविधिना तु ये

Những kẻ tàn nhẫn, làm cho người khác héo mòn—nơi họ, trí tuệ bền vững không còn lưu lại. Và những phàm nhân, theo nghi thức hôn phối, cùng kết hợp với bốn…

Verse 62

विवाहं नीलरूपस्य ये करिष्यंति मानवाः । पितॄनुद्दिश्य तेषां वै कुले नैवास्ति नारकी

Những người cử hành nghi lễ hôn phối thiêng (vivāha) cho Nīlarūpa, và dâng hiến công đức ấy hướng về tổ tiên—trong dòng tộc của họ, quả thật sẽ không ai rơi vào cảnh giới địa ngục.

Verse 63

त्वं गतिः सर्वलोकानां त्वपिता परमेश्वरः । त्वया विना जगत्सर्वं तत्क्षणादेव नश्यति

Ngài là nơi nương tựa và là đích đến tối hậu của muôn cõi; Ngài là Cha của tất cả, ô Đấng Tối Thượng. Không có Ngài, toàn thể vũ trụ sẽ diệt mất ngay trong khoảnh khắc ấy.

Verse 64

परा चैव तु पश्यंती मध्यमा वैखरी तथा । चतुर्विधानां वचसामीश्वरं त्वां विदुर्बुधाः

Parā, Paśyantī, Madhyamā và Vaikharī—đó là bốn tầng bậc của lời nói. Bậc hiền trí biết Ngài là Chúa Tể của cả bốn.

Verse 65

चतुःशृंगं चतुष्पादं द्विशीर्षसप्तहस्तकम् । त्रिधा बद्धं धर्ममयं त्वामेव वृषभं विदुः

Người ta chỉ biết riêng Ngài là Bò Thiêng—bốn sừng, bốn chân, hai đầu, bảy tay; bị ràng buộc theo ba cách; tự thân là Pháp (Dharma).

Verse 66

तृप्तिदं सर्वभूतानां विश्वव्यापकमोजसा । ब्रह्म धर्ममयं नित्यं त्वामात्मानं विदुर्जनाः

Ngài ban sự mãn nguyện cho mọi loài; bằng oai lực của Ngài, Ngài trùm khắp vũ trụ. Người đời biết Ngài là Tự Ngã vĩnh cửu—chính Brahman, tự thân là Dharma.

Verse 67

अच्छेद्यस्त्वमभेद्यस्त्वमप्रमेयोमहा यशाः । अशोच्यस्त्वमदाह्योऽसि विदुः पौराणिका जनाः

Ngài không thể bị cắt; không thể bị phân chia; không thể đo lường, rạng danh lớn lao. Ngài vượt ngoài sầu khổ và không thể bị thiêu đốt—đó là điều các bậc thông hiểu Purāṇa nhận biết.

Verse 68

त्वदाधारमिदं सर्वं त्वदाधारमिदं जगत् । त्वदाधाराश्च देवाश्च त्वदाधारं तथा मृतम्

Tất cả đều nương tựa nơi Ngài; toàn thể vũ trụ này nương tựa nơi Ngài. Chư thiên nương tựa nơi Ngài—và cõi của người chết cũng vậy.

Verse 69

जीवरूपेण लोकांस्त्रीन्व्याप्य तिष्ठसि नित्यदा । एवं स संस्तुतो नीलो विप्रैस्तैः सोमपायिभिः

Trong hình thái của linh ngã (jīva), Ngài trùm khắp ba cõi và an trụ mãi mãi. Vì thế, Nīla (Nīlarūpa) đã được các bà-la-môn ấy—những vị uống Soma trong tế lễ—tán dương.

Verse 70

प्रसन्नवदनो भूत्वा विप्रा न्प्रणतितत्परः । पुनरेव वचः प्रोचुर्विप्राः कृतशिवागसः

Với dung mạo an nhiên, chuyên tâm đón nhận lễ bái cung kính của các Bà-la-môn, họ lại cất lời—chính những Bà-la-môn đã phạm lỗi đối với Śiva.

Verse 71

वरं ददुर्महेशस्य नीलरूपस्य धर्मतः । एकादशाहे प्रेतस्य यस्य नोत्सृज्यते वृषः

Theo đúng dharma, họ cầu xin Maheśa trong hình tướng Nīlarūpa một ân phúc: “Đối với vong linh (preta) mà đến ngày thứ mười một vẫn không thả bò đực…”

Verse 72

प्रेतत्वं सुस्थिरं तस्य दत्तैः श्राद्धशतैरपि । पुनरेव सुसर्पंतं दृष्ट्वा नीलं महावृषम्

Dẫu đã cúng dường hàng trăm lễ Śrāddha cho ông, thân phận preta (vong linh bất an) của ông vẫn bền chặt không đổi. Rồi họ lại thấy con bò đực lớn màu xanh đang đi lại, và câu chuyện tiếp diễn.

Verse 73

स्वल्पक्रोधसमाविष्टं द्विजाश्चक्रुस्तमं कितम् । चक्रं च वामभागेषु शूलं पार्श्वे च दक्षिणे

Hơi bị khuấy động bởi cơn giận, các dvija (Bà-la-môn) ghi dấu lên nó: một bánh xe (cakra) ở bên trái, và một cây đinh ba (śūla) ở sườn phải.

Verse 74

उत्ससृजुर्गवां मध्ये तं देवैर्गोपितं तदा । ततो देवगणाः सर्वे महर्षीणां गणाः पुनः । स्वानि स्थानानि ते जग्मुर्मुनयो वीतमत्सराः

Bấy giờ họ thả nó vào giữa đàn bò, trong khi chư thiên che chở bảo hộ. Sau đó, toàn thể các đoàn chư thiên và các hội chúng đại ṛṣi lại trở về nơi cư ngụ của mình—những bậc hiền triết không còn lòng ganh ghét.

Verse 79

एवमृषीणां दयितासु सक्तः कामार्त्तचित्तो मुनिपुंगवानाम् । शापं समासाद्य शिवोऽपि भक्त्या रेवाजलेऽगात्सुशिलामयत्वम्

Như vậy, vì vướng mắc nơi những người nữ yêu dấu của các ṛṣi, tâm bị dục vọng thiêu đốt, ông đã chuốc lấy lời nguyền của các bậc hiền thánh tối thượng; và ngay cả Śiva, nhờ lòng sùng kính, đã đi vào dòng nước Revā và đạt đến trạng thái trở thành một thạch linh cát tường (śilā).