Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

कथं तत्र पुरा शक्रः स्वामिद्रोहसमुद्भवात् । पातकादेव निर्मुक्तः कस्मिन्काले च सूतज

Transliteration

kathaṃ tatra purā śakraḥ svāmidrohasamudbhavāt | pātakādeva nirmuktaḥ kasminkāle ca sūtaja

Translation

Hỡi con của Sūta, thuở xưa tại nơi ấy, Śakra (Indra) đã được giải thoát khỏi chính tội lỗi phát sinh do phản bội bậc Chúa tể của mình bằng cách nào? Và việc ấy xảy ra vào thời điểm nào?

Word by Word

• कथम्: how
• कथम्: Kriya-visheshana (Interrogative adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नार्थक (how?)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशार्थक (there)

• पुरा: formerly
• पुरा: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (formerly)

• शक्रः: Śakra (Indra)
• शक्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्वामिद्रोहसमुद्भवात्: from (the sin) arising from betrayal of one’s master
• स्वामिद्रोहसमुद्भवात्: Hetu/Apadana (Cause/Source हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्वामि + द्रोह + समुद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वामिद्रोहात् समुद्भवः)

• पातकात्: from the crime/sin
• पातकात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

• एव: indeed
• एव: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis: indeed/only)

• निर्मुक्तः: freed
• निर्मुक्तः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्-मुच् (धातु)
• Form: कृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कस्मिन्: in which
• कस्मिन्: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम

• काले: time
• काले: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• सूतज: O son of Sūta
• सूतज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सूत + ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सूतस्य जः)

Speaker

Ṛṣayaḥ (Sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śakra-samudrava

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sūtaja / Sūta

Visual Art Cues

Scene: Sages press Sūta for details: how and when Indra was absolved at Śakra-samudrava; Indra is imagined with vajra and humility, approaching the ocean-like tīrtha for purification.

Characters & Entities

• Śakra (Indra)
• Śakra-samudrava (tīrtha)
• Sūta (as addressed: sūtaja)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic tīrtha narratives frame moral failure and purification as a teachable path through sacred place and divine grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śakra-samudrava-tīrtha, where Śakra is said to have been released from sin.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it requests the account of the event and its timing.