Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

अथ भूयोऽपि तं प्राह नीरोगं भगवान्रविः । किं ते प्रियं करोम्यन्यद्वद ब्राह्मणसत्तम

Transliteration

atha bhūyo'pi taṃ prāha nīrogaṃ bhagavānraviḥ | kiṃ te priyaṃ karomyanyadvada brāhmaṇasattama

Translation

Bấy giờ, Bhagavān Ravi lại nói với ông, nay đã khỏi bệnh: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, hãy nói cho Ta biết—Ta còn có thể ban cho ông ân huệ nào khác, điều ông yêu kính nhất?”

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; आरम्भ/अनन्तर्यबोधक (then/now)

• भूयः: again
• भूयः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय/प्रातिपदिक-निबद्ध)
• Form: अव्यय; पुनरर्थक क्रियाविशेषण (again)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/समुच्चयार्थ (also/even)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• प्राह: said to
• प्राह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अह्/ब्रू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• नीरोगम्: free from disease
• नीरोगम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नीरोग (प्रातिपदिक; निः + रोग)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—निःरोगः (तत्पुरुषः)

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• रविः: the Sun
• रविः: Apposition (Same as subject/समनाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• किम्: what?
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; प्रश्नवाचक

• ते: of you, your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• प्रियम्: desired thing, dear wish
• प्रियम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• करोमि: I do / shall I do
• करोमि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्

• अन्यत्: other, another
• अन्यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• वद: say, tell
• वद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• ब्राह्मणसत्तम: O best of Brahmins
• ब्राह्मणसत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; समासः—ब्राह्मणानां सत्तमः (तत्पुरुषः)

Speaker

Ravi (Sūrya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Puṇyahrada

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Ravi, pleased, addresses the now healthy brāhmaṇa; the brāhmaṇa stands serene, healed, with a softened gaze—an invitation to ask for a higher boon.

Characters & Entities

• Ravi (Sūrya)
• Brāhmaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace follows sincere observance: after removing suffering, the deity invites the devotee toward higher, chosen aims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode continues within the Puṇyahrada tīrtha narrative of this chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite is added here; it transitions from the rite’s fruit (healing) to the offering of an additional boon.