Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32
Devanagari script
कालकूटं समुत्पन्नं येन सर्वे सुरासुराः । संप्राप्ताः परमं कष्टं प्रभग्नाश्च दिशो दश
Transliteration
kālakūṭaṃ samutpannaṃ yena sarve surāsurāḥ | saṃprāptāḥ paramaṃ kaṣṭaṃ prabhagnāśca diśo daśa
Translation
Rồi độc Kālakūṭa phát sinh, khiến hết thảy chư thiên và asura lâm vào khổ nạn tột cùng, mười phương đều chấn động rối loạn.
Word by Word
कालकूटम्Kālakūṭa poison
कालकूटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकालकूट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nominative/Accusative, Singular); समासः: काल + कूट (कर्मधारय)
समुत्पन्नम्arisen, produced
समुत्पन्नम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-√पद् (धातु) → उत्पन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Past participle, Neuter, Nom/Acc, Singular)
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Pronoun, Instrumental, Singular)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Nominative, Plural)
सुरासुराःgods and demons
सुरासुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Nominative, Plural); समासः: सुर + असुर (द्वन्द्व)
संप्राप्ताःreached, came to
संप्राप्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-प्र-√आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Past participle, Masculine, Nom, Plural)
परमम्supreme, extreme
परमम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
कष्टम्distress, hardship
कष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
प्रभग्नाःbroken, scattered
प्रभग्नाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-√भञ्ज् (धातु) → भग्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Past participle, Masculine, Nom, Plural)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
दिशःdirections
दिशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (Feminine, Nom/Acc, Plural)
दशten
दश:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्दः; दिशः इति पदस्य विशेषणम् (numeral used adjectivally)
Speaker
Unknown (deduced: Purāṇic narrator)
Skanda Dialogue
Listener: A king (राजेन्द्र) addressed in the passage
Visual Art Cues
Scene: From the churning ocean rises a dark, lethal plume of Kālakūṭa; devas and asuras recoil in anguish; the sky and ten directions appear shaken, with turbulent waves and ominous clouds.
Characters & Entities
K
KālakūṭaS
SurasA
AsurasT
Ten directions (Daśa-diś)FAQs
Before the highest reward appears, destructive trials may arise; endurance and turning to divine refuge are implied.
No specific tīrtha is named in this verse.
None.