Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

Devanagari script

एवमुक्त्वा ततो भूयः स प्रोवाच द्विजोत्तमान् । अथाऽद्यान्मध्यगास्येन ब्रह्मस्थानसमाश्रयान्

Transliteration

evamuktvā tato bhūyaḥ sa provāca dvijottamān | athā'dyānmadhyagāsyena brahmasthānasamāśrayān

Translation

Nói vậy rồi, ông lại lên tiếng với các bậc bà-la-môn tối thượng. Rồi ngay từ hôm nay, đứng giữa đại chúng mà tuyên cáo, ông chỉ dạy những người đã nương tựa nơi thánh địa Brahma-sthāna.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (thus)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund) — ‘having said’

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Sequence/क्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रमसूचक-अव्यय (thereafter)

• भूयः: again/further
• भूयः: Kriya-visheshana (Repetition/पुनरुक्ति)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय)
• Form: पुनरर्थक-अव्यय (again/further)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (Nominative Singular)

• प्रोवाच: said/spoke
• प्रोवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग-प्र (प्र + उवाच = प्रोवाच)

• द्विजोत्तमान्: the best Brahmins
• द्विजोत्तमान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया बहुवचन (Accusative Plural); कर्मधारय-समास (उत्तमाः द्विजाः)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker/अनुक्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)

• अद्यान्: today/now
• अद्यान्: Kāla-adhikaraṇa (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय; पाठभेदे ‘अद्यान्’ = ‘अद्य’ (today/now)

• मध्यगास्येन: with a seat placed in the middle
• मध्यगास्येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मध्यग (प्रातिपदिक) + आसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन (Instrumental Singular); तत्पुरुष-समास (मध्यगम् आसनम्)

• ब्रह्मस्थानसमाश्रयान्: those who have taken refuge at the Brahma-sthāna
• ब्रह्मस्थानसमाश्रयान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मस्थान (प्रातिपदिक) + समाश्रय (आश्रि-धातु, क्त/ण्वुल्-आधारित प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया बहुवचन; तत्पुरुष-समास (ब्रह्मस्थाने समाश्रयः येषाम्) — ‘आश्रित’ अर्थे विशेषणम्

Speaker

Unspecified (same instructor figure)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmasthāna

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ; Brahmasthāna-āśrayins (those under refuge)

Visual Art Cues

Scene: A learned speaker stands or sits elevated in a mandapa, addressing brāhmaṇas gathered in the center; behind them is a sign of Brahmasthāna—altar, sacred pillar, or shrine—indicating refuge and authority.

Characters & Entities

• Brahma-sthāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma in sacred places is maintained through clear communal instruction delivered to qualified custodians (brāhmaṇas).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A “Brahma-sthāna” (sacred center) is referenced; the precise geographic identification is not given in this verse alone.

What ritualistic prescription is mentioned?

This verse introduces an immediate rule “from today,” preparing for the injunctions that follow.