Adhyaya 195

Verse 1

ऋषय ऊचुः । शूद्री च ब्राह्मणी चापि ये त्वया परिकीर्तिते । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तीर्थद्वयमनुत्तमम्

Các hiền triết thưa rằng: “Tīrtha Śūdrī và tīrtha Brāhmaṇī mà ngài đã nhắc đến—hai bến thánh vô song ấy trong thánh địa Hāṭakeśvara…”

Verse 2

तत्कथं तत्र संजातं केन वा तद्विनिर्मितम् । एतच्च सर्वमाचक्ष्व विस्तरेण महामते

“Vì sao nó phát sinh tại đó, và do ai kiến lập? Xin hãy thuật lại tất cả điều ấy thật tường tận, hỡi bậc đại trí.”

Verse 3

पादुकाभ्यां समुत्पत्तिः श्रुताऽस्माभिः पुरा तव । वद तच्चापि माहात्म्यं ताभ्यां चैव समुद्भवम्

“Trước đây chúng tôi đã nghe từ ngài rằng có một nguồn gốc liên hệ đến đôi Pādukā. Xin hãy nói thêm về sự vĩ đại của chúng, và những gì đã phát sinh từ đôi ấy.”

Verse 4

सूत उवाच । पुरासीन्नागरो विप्रश्छांदोग्य इति विश्रुतः । यस्याऽन्वयेऽपि विप्रेन्द्राश्छान्दोग्या इति विश्रुताः

Sūta nói: “Thuở xưa có một vị Bà-la-môn Nāgara, nổi danh với tên Chāndogya. Ngay cả những bậc Bà-la-môn tối thượng trong dòng tộc của ông cũng được biết đến với danh xưng ‘Chāndogya’.”

Verse 5

सामवेदविदस्तस्य गृहस्थाश्रमधर्मिणः । पश्चिमे वयसि प्राप्ते कन्या जाता सुशोभना

“Ngài thông đạt Sāma Veda và trung tín với bổn phận của bậc gia chủ. Khi đã đến tuổi xế chiều, một người con gái rực rỡ dung nhan được sinh ra.”

Verse 6

सर्वैरपि गुणैर्युक्ता सर्वलक्षण लक्षिता । सप्तरक्ता त्रिगंभीरा पञ्चसूक्ष्माऽबृहत्कटिः

“Nàng đầy đủ mọi đức hạnh, mang trọn các tướng tốt cát tường—có bảy vẻ ‘đỏ thắm’ mỹ lệ, ba nét sâu thẳm cao quý, năm đặc điểm tinh tế, và vòng eo thon không rộng.”

Verse 7

पद्मपत्रविशालाक्षी लंबकेशी सुशोभना । बिंबोष्ठी ह्रस्वलोमा च पूर्णचन्द्रसमप्रभा

“Mắt nàng rộng như cánh sen; tóc dài óng mượt; dung nhan rạng rỡ—môi như trái bimba, thân có lớp lông tơ mịn và ngắn, ánh sáng sánh với trăng tròn.”

Verse 8

तस्या नाम पिता चक्रे ब्राह्मणीति द्विजोत्तमाः । यस्मात्सा ब्राह्मणैर्दत्ता मण्डपान्ते सुपूजितैः

Cha nàng đặt tên là “Brāhmaṇī”, hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, vì nàng đã được các vị Bà-la-môn đáng tôn kính—được phụng thờ đúng phép—trao ban trong một ngôi mạn-đà-pa (pavilion).

Verse 9

पश्चिमे वयसि प्राप्ते अपत्यरहितस्य च । ववृधे सा च तन्वङ्गी चन्द्रलेखा यथा तथा

Khi ông đã đến tuổi xế chiều mà vẫn không con, nàng—người thân hình mảnh mai—lớn lên như một vệt ánh trăng dịu dàng, mong manh.

Verse 10

शुक्लपक्षे तु संप्राप्ते जनलोचनतुष्टिदा । यस्मिन्नहनि संजाता छान्दोग्यस्य महात्मनः । आनर्ताधिपतेस्तस्मिंस्तादृग्रूपा सुताऽभवत्

Khi nửa tháng sáng (bạch phần) đến, nàng—làm vui mắt muôn người—được sinh đúng ngày ấy cho bậc đại tâm Chāndogya; và với vị chúa tể xứ Ānarta, một ái nữ có dung nhan kỳ diệu như thế đã ra đời.

Verse 11

यस्याः कायप्रभौघेण सर्वं तत्सूतिकागृहम् । निशागमेऽपि संजातं रत्नौघैरिव सुप्रभम् । ततस्तस्याः पिता नाम चक्रे रत्नवतीति च

Nhờ dòng hào quang từ chính thân nàng, cả phòng sinh rực sáng—dẫu đêm đã xuống—tựa như được chiếu bởi những đống châu báu. Vì thế, cha nàng cũng đặt tên nàng là “Ratnavatī”.

Verse 12

अथ सख्यं समापन्ना ब्राह्मण्या सह सा शुभा । नैरन्तर्येण ताभ्यां च वियोगो नैव जायते

Rồi nàng thiếu nữ cát tường ấy kết bạn với Brāhmaṇī; và vì hai người luôn ở bên nhau không gián đoạn, nên giữa họ chẳng hề nảy sinh chia lìa.

Verse 13

एकाशनं तथा शय्या एकान्नेन च भोजनम् । अष्टमेऽब्दे च संजाते पिता तस्या द्विजोत्तमाः

Họ cùng ngồi một chỗ, cùng chung một giường, và dùng chung một bữa ăn. Rồi khi nàng tròn tám tuổi, cha nàng—hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh—bắt đầu nghĩ đến tương lai của nàng.

Verse 14

विवाहं चिन्तयामास प्रदानाय वरे तथा । सा ज्ञात्वा चेष्टितं तस्य पितुर्दुःखसमन्विता

Người cha bắt đầu nghĩ đến việc hôn phối cho nàng và gả nàng cho một chàng rể xứng đáng. Biết được ý định của phụ thân, nàng tràn ngập sầu muộn.

Verse 15

सख्या वियोगभीता च प्रोचे रत्नवती तदा । अश्रुपूर्णेक्षणा दीना बाष्पगद्गदया गिरा

Bấy giờ Ratnavatī, sợ phải lìa xa bạn hiền, cất lời—đôi mắt đẫm lệ, lòng u sầu, giọng nghẹn ngào vì nức nở.

Verse 16

सखि तातो विवाहं मे प्रकरिष्यति सांप्रतम् । विवाहितायाश्च सख्यं न भविष्यति कर्हिचित्

Nàng nói: “Ôi bạn hiền, phụ thân ta đang sắp đặt hôn sự cho ta ngay lúc này. Và khi ta đã xuất giá, tình bạn của chúng ta sẽ chẳng bao giờ còn như trước nữa.”

Verse 17

वज्रपातोपमं वाक्यं तस्याः श्रुत्वा सखी च सा । रुरोद कण्ठमाश्लिष्य स्नेहव्याकुलितेन्द्रिया

Nghe lời nàng như sét đánh, người bạn ấy ôm choàng lấy cổ nàng mà khóc; mọi giác quan rối bời vì tình thương.

Verse 18

अथ तद्रुदितं श्रुत्वा माता तस्या मृगावती । ससंभ्रमा समागत्य वाक्यमेतदुवाच ह

Bấy giờ, nghe tiếng khóc ấy, mẹ nàng là Mṛgāvatī vội vã đến và nói những lời này.

Verse 19

किमर्थं रुद्यते पुत्रि केन ते विप्रियं कृतम् । करोमि निग्रहं येन तस्याद्यैव दुरात्मनः

“Con gái yêu, vì sao con khóc? Ai đã làm điều trái ý con? Hãy nói cho ta, để ngay hôm nay ta trừng phạt kẻ ác ấy.”

Verse 21

अनया रहिताहं च न जीवामि कथंचन । एतस्मात्कारणाद्देवि प्ररोदिमि सुदुःखिता

“Không có nàng ấy, con không thể sống được bằng bất cứ cách nào. Vì lẽ ấy, thưa phu nhân, con khóc trong nỗi khổ đau tột cùng.”

Verse 22

मृगावत्युवाच । यद्येवं पुत्रि यत्र त्वं प्रयास्यसि पतेर्गृहे । तस्य राज्ञस्तु यो विप्रः पौरोहित्ये व्यवस्थितः

Mṛgāvatī nói: “Nếu vậy, con gái à—khi con đến nhà chồng—ở vương quốc ấy có một vị Bà-la-môn của nhà vua, được lập làm quốc sư (purohita).”

Verse 23

तस्य पुत्राय दास्यामि सखीमेनां तव प्रियाम् । तत्रापि येन ते संगो भविष्यत्यनया सह

“Ta sẽ gả người bạn thân yêu này của con cho con trai vị quốc sư ấy, để ngay cả ở đó con vẫn được ở bên nàng, không lìa bạn hữu.”

Verse 24

एवमुक्त्वा ततो राज्ञी छादोग्यं द्विजसत्तमम् । समानीयाब्रवीदेनं विनयावनता स्थिता

Nói vậy xong, hoàng hậu liền cho mời Chādogya, bậc Bà-la-môn tối thượng; rồi đứng cung kính, khiêm nhường mà thưa lời với ông.

Verse 26

तथा तव सुतायाश्च सुतेयं मम सुप्रिया । तस्मात्कुरु वचो मह्यं यच्च वक्ष्यामि सुव्रत

Cũng vậy, thiếu nữ này đối với ta vô cùng yêu quý, như con gái đối với ngài. Vì thế, xin hãy làm theo lời ta thỉnh cầu—hỡi người giữ giới hạnh tốt—và thực hiện điều ta sẽ đề nghị.

Verse 27

यस्य मे दीयते कन्या कदाचिन्नृपतेरियम् । पुरोधास्तस्य यो विप्रस्तस्मै देया निजा सुता

Về sau, nhà vua sẽ gả thiếu nữ này của ta cho ai—và vị Bà-la-môn nào là tế sư hoàng gia (purohita) của người ấy—thì chính con gái ruột của ta cũng phải được gả cho vị ấy.

Verse 28

येन न स्यान्मिथो भेदस्ताभ्यां द्विजवरोत्तम । एकस्थाने स्थिताभ्यां च प्रसा दात्तव सत्तम

Hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, xin ban ân huệ để giữa hai người ấy không nảy sinh bất hòa; và xin cho họ được ở cùng nhau một chỗ, hỡi bậc cao quý.

Verse 29

छांदोग्य उवाच । नागरो नागरं मुक्त्वा योऽन्यस्मै संप्रयच्छति । कन्यकां यः प्रगृह्णाति विवाहार्थं कथंचन

Chāndogya nói: Nếu một người Nāgara, gạt bỏ mối hôn phối với Nāgara, lại gả (con gái) cho kẻ khác; hoặc nếu ai đó bằng bất cứ cách nào nhận lấy một thiếu nữ vì mục đích hôn nhân—

Verse 30

स पंक्तिदूषकः पापान्नागरो न भवेदिह । तस्मान्नाहं प्रदास्यामि कथंचिन्निजकन्यकाम् । अन्यस्मै नागरं मुक्त्वा निश्चयोऽयं मया कृतः

Người ấy trở thành kẻ tội lỗi, “kẻ làm ô uế hàng ăn”, và ở đây không còn được xem là Nāgara chân chính. Vì thế, ta quyết không gả con gái ruột của ta cho nơi khác, bỏ qua một mối hôn phối Nāgara—đó là quyết định ta đã lập.

Verse 31

ब्राह्मण्युवाच । नाहं पतिं प्रयास्यामि कुमारी ब्रह्मचारिणी । देया प्रिया सखी यत्र तावद्यास्यामि तत्र च

Thiếu nữ Bà-la-môn nói: "Con sẽ không lấy chồng, con là một trinh nữ đã nguyện giữ giới hạnh. Người bạn yêu quý của con ở đâu, con sẽ đến và ở lại đó."

Verse 32

यदि तात बलान्मह्यं विवाहं त्वं करिष्यसि । विषं वा भक्षयिष्यामि साधयिष्यामि पावकम्

"Thưa cha, nếu cha ép con kết hôn, con sẽ uống thuốc độc hoặc nhảy vào lửa."

Verse 33

शस्त्रेण वा हनिष्यामि स्वदेहं तात निश्चयम् । एवं ज्ञात्वा तु तात त्वं यत्क्षमं तत्समाचर

"Hoặc con chắc chắn sẽ tự sát bằng vũ khí. Biết như vậy, thưa cha, hãy làm điều gì là đúng đắn."

Verse 34

सूत उवाच । तस्यास्तं निश्चयं ज्ञात्वा स विप्रो दुःखसंयुतः । स्त्रीहत्यापाप भीतस्तु तां त्यक्त्वा स्वगृहं ययौ

Suta nói: "Biết được quyết tâm kiên định của nàng, người Bà-la-môn ấy tràn đầy đau khổ và sợ tội giết phụ nữ, đã để nàng lại và trở về nhà."

Verse 35

सापि रेमे तया सार्धं रत्नवत्या द्विजोत्तमाः । संहृष्टहृदया नित्यं संत्यक्तपितृसौहृदा

Nàng cũng sống vui vẻ với Ratnavati, hỡi những người Bà-la-môn ưu tú; lòng luôn hân hoan, gạt bỏ sự luyến ái với cha mình.

Verse 36

यौवनं सा तु संप्राप्ता रूपेणाप्रतिमा भुवि

Theo thời gian, nàng đạt đến tuổi xuân thì; về dung sắc, nàng vô song trên cõi đất này.

Verse 195

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये छान्दोग्यब्राह्मणकन्यावृत्तान्तवर्णनंनाम पञ्चनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Thánh điển Skanda Mahāpurāṇa tôn kính—bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ—thuộc Nāgara-khaṇḍa thứ sáu, trong phần Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara, kết thúc chương thứ một trăm chín mươi lăm, mang tên “Mô tả sự tích về con gái của vị Brāhmaṇa Chāndogya.”

Verse 258

इयं तव सुता ब्रह्मन्सुताया मम सुप्रिया । न वियोगं सहत्यस्या मुहूर्तमपि भामिनी

“Bạch vị Bà-la-môn, ái nữ của ngài đây vô cùng thân thiết với con gái của tôi. Thiếu nữ rạng ngời ấy không thể chịu nổi cảnh xa cách nàng, dù chỉ trong một khoảnh khắc.”