Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 190›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

सूत उवाच । एवं क्रतुः स संजातः पञ्चरात्रं द्विजोत्तमाः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वकाम समृद्धिमान्

Transliteration

sūta uvāca | evaṃ kratuḥ sa saṃjātaḥ pañcarātraṃ dvijottamāḥ | hāṭakeśvaraje kṣetre sarvakāma samṛddhimān

Translation

Sūta thưa rằng: “Như thế, nghi lễ tế tự ấy đã được cử hành suốt năm đêm, hỡi các bậc tối thắng trong hàng dvija, tại thánh địa Hāṭakeśvara—nơi sung mãn sự thành tựu mọi điều sở nguyện.”

Word by Word
सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb: thus)
क्रतुःthe sacrifice (rite)
क्रतुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सःthat; it
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
संजातःcame to be; occurred
संजातः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeAdjective
Rootसम्+जन् (धातु) + त (कृदन्त-प्रातिपदिक; संजात)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (अस्ति इति लुप्त)
पञ्चरात्रम्for five nights
पञ्चरात्रम्:
Karma (Extent/कर्म-प्रवृत्तिनिमित्त)
TypeNoun
Rootपञ्च-रात्र (प्रातिपदिक; पञ्च + रात्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कालपरिमाण (duration)
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज-उत्तम (प्रातिपदिक; द्विज + उत्तम)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), बहुवचन
हाटकेश्वरजेborn of/pertaining to Hāṭakeśvara
हाटकेश्वरजे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहाटकेश्वर-ज (प्रातिपदिक; हाटकेश्वर + ज)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (to क्षेत्रे)
क्षेत्रेin the sacred field
क्षेत्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
सर्वकामall desires (as result)
सर्वकाम:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व-काम (प्रातिपदिक; सर्व + काम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (to implied फलम्)
समृद्धिमान्possessing prosperity; richly endowed
समृद्धिमान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमृद्धि-मत् (प्रातिपदिक; समृद्धि + मतुप्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (to क्रतुः)
Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvija-uttamas (assembled sages; standard Naimiṣāraṇya audience)

Visual Art Cues

Scene: A sacrificial pavilion in Hāṭakeśvara-kṣetra glowing through five nights; priests chant as offerings rise; the atmosphere suggests prosperity and wish-fulfillment tied to place.

Characters & Entities
S
Sūta
H
Hāṭakeśvara-kṣetra
P
pañcarātra (five nights)
K
kratu/yajña

FAQs

A sacred kṣetra amplifies dharmic rites; sustained observance (five nights) in a holy place yields comprehensive spiritual and worldly fulfillment.

Hāṭakeśvara-kṣetra is directly praised as sarvakāma-samṛddhimān (rich in granting aims).

A pañcarātra (five-night) sacrificial observance (kratu/yajña) is described.

←Previous Verse
Next Verse→