Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

विशेषान्नृत्यगीतं च प्रारब्धं मम चाग्रतः । तस्माद्व्योमगति र्नैव भवतीनां भविष्यति

Transliteration

viśeṣānnṛtyagītaṃ ca prārabdhaṃ mama cāgrataḥ | tasmādvyomagati rnaiva bhavatīnāṃ bhaviṣyati

Translation

Và một cách cố ý, điệu múa cùng tiếng hát đã được khởi lên ngay trước mặt ta. Vì thế, các ngươi nhất định sẽ không có con đường bay qua trời, không được tự do cõi thiên.

Word by Word

• विशेषात्: especially/for a special reason
• विशेषात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (हेतु/अपादान), एकवचन

• नृत्यगीतम्: dance and song
• नृत्यगीतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नृत्य-गीत (प्रातिपदिक; नृत्य + गीत)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्व-समास (नृत्यं च गीतं च)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• प्रारब्धम्: begun
• प्रारब्धम्: Kriya (Predicative participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-रभ् (धातु) + त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘(नृत्यगीतं) प्रारब्धम्’ = begun

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अग्रतः: in front (of me)
• अग्रतः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतः (अव्यय; अग्र-तसिल्)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb: in front/presence)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Reason/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तस्मात् (अव्यय; तद्-तसिल्)
• Form: हेतुवाचक-अव्यय (therefore/from that)

• व्योमगतिः: sky-travel/flight
• व्योमगतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्योम-गति (प्रातिपदिक; व्योमन् + गति)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; तत्पुरुष-समास (व्योम्नः गतिः = movement in the sky)

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• एव: indeed/at all
• एव: Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle of emphasis/avadhāraṇa: indeed/just)

• भवतीनाम्: of you (ladies)
• भवतीनाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भवती (सर्वनामवत्-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• भविष्यति: will be/will happen
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future/भविष्यत्), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Unspecified woman pronouncing a curse/denial of celestial movement

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sāvitrī-sannidhi/Audumbarī (contextual)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Gandharva-sattama (contextual)

Visual Art Cues

Scene: The devī pronounces a firm verdict: because dance and song were initiated pointedly before her (as disregard), the women will not attain ‘sky-passage’; performers appear halted mid-step, faces stunned.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Disrespect and intentional slight can result in spiritual constraint; freedom and higher movement are portrayed as dharma-dependent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it functions as the curse-formulation within the Tīrthamāhātmya storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a pronouncement of consequence.