Adhyaya 187

Verse 1

सूत उवाच । चतुर्थे दिवसे प्राप्ते ततो यज्ञसमुद्भवे । ऋत्विग्भिर्याज्ञिकं कर्म प्रारब्धं तदनंतरम्

Sūta nói: Khi ngày thứ tư đến, trong lễ tế đã được khởi lập ấy, các tư tế (ṛtvik) liền bắt đầu các hành tác nghi lễ ngay sau đó.

Verse 2

सोमपानादिकं सर्वं पशोर्हिंसादिकं तथा । पशोर्गुदं समादाय प्रस्थाता च व्यधारयत्

Mọi nghi thức như uống Soma, và cả các hành tác liên quan đến con vật—việc sát hiến v.v.—đều được cử hành; rồi vị Prasthātṛ lấy nội tạng con vật và để riêng (cho nghi lễ).

Verse 3

एकांते सदसो मध्ये होमार्थं द्विजसत्तमाः । तस्मिन्व्याकुलतां याते ब्राह्मणः कश्चिदागतः

Tại một nơi vắng vẻ, giữa sảnh đường tế lễ, những người Bà-la-môn ưu tú nhất đang chuẩn bị cho lễ Homa. Ngay lúc đó, khi sự náo động nổi lên, một vị Bà-la-môn đã đến.

Verse 4

युवा तत्र प्रविष्टस्तु मांस भक्षणलालसः । ततो गुदं पशोर्दृष्ट्वा भक्षयामास चोत्सुकं

Một thanh niên bước vào đó, thèm khát ăn thịt. Sau đó, nhìn thấy nội tạng của con vật, hắn háo hức bắt đầu ngấu nghiến chúng.

Verse 5

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तः प्रस्थाता तस्य संनिधौ । भक्षमाणं समालोक्य तं शशाप ततः परम्

Ngay lúc đó, vị tư tế chủ trì đến gần hắn; thấy hắn đang ăn, vị tư tế bèn buông lời nguyền rủa hắn.

Verse 6

धिग्धिक्पापसमाचार होमार्थं यद्गुदं धृतम् । तत्त्वया दूषितं लौल्याद्यज्ञविघ्नकरं कृतम्

“Thật đáng xấu hổ, hỡi kẻ làm điều tội lỗi! Đường thốt nốt dành cho lễ hỏa tịnh đã bị ngươi làm ô uế vì lòng tham, và ngươi đã gây trở ngại cho buổi tế lễ.”

Verse 7

उच्छिष्टेन मया होमः कर्तव्यो नैव सांप्रतम् । राक्षसानामिदं कर्म यत्त्वया समनुष्ठितम्

“Giờ đây ta không thể thực hiện lễ hỏa tịnh với những gì đã bị ô uế. Điều mà ngươi vừa làm chính là hành vi của loài La-sát.”

Verse 8

तस्मात्त्वं मम वाक्येन राक्षसो भव मा चिरम्

Vì vậy, theo lời ta, hãy lập tức trở thành một Rākṣasa, chớ chần chừ.

Verse 9

एतस्मिन्नेव काले तु ह्यूर्ध्वकेशोऽभवद्धि सः । रक्ताक्षः शंकुकर्णश्च कृष्णदन्तोऽतिभैरवः

Ngay trong khoảnh khắc ấy, hắn quả nhiên biến thành kẻ tóc dựng ngược, mắt đỏ, tai nhọn như gai, răng đen, vô cùng kinh khiếp.

Verse 10

लम्बोष्ठो विकरालास्यो मांसमेदोविवर्जितः । त्वगस्थिस्नायुशेषश्च ।चामुण्डाकृतिरेव च

Môi trễ xuống, miệng há rộng ghê rợn; không còn thịt và mỡ, chỉ còn da, xương và gân; hắn mang đúng hình dạng như một bóng hiện Cāmuṇḍā.

Verse 11

स च विश्वावसुर्नाम पुलस्त्यस्य सुतो मुनिः । मंत्रपूतस्य मांसस्य भक्षणार्थं समागतः

Và hắn chính là vị hiền triết tên Viśvāvasu, con của Pulastya, đã đến để ăn thịt được tịnh hóa bằng thần chú.

Verse 12

वेदवेदांगतत्त्वजः पौत्रस्तु परमेष्ठिनः । तं दृष्ट्वा राक्षसाकारं वित्रेसुः सर्वतो द्विजाः

Ngài là bậc thông đạt chân lý của Veda và các Vedāṅga, lại là cháu của Parameṣṭhin; nhưng khi thấy ngài mang hình dạng như rākṣasa, các bà-la-môn khắp nơi đều kinh hãi.

Verse 13

राक्षोघ्नानि च सूक्तानि जजपुश्चापरे तथा । केचिच्छरणमापन्ना विष्णो रुद्रस्य चापरे

Có người tụng những thánh tụng ca để diệt trừ rākṣasa; kẻ khác cũng đồng thời trì tụng. Có người nương tựa nơi Viṣṇu, và kẻ khác nương tựa nơi Rudra.

Verse 14

पितामहस्य चान्ये तु गायत्र्याः शरणं गताः । रक्षरक्षेति जल्पन्तो भयसंत्रस्तमानसाः

Những người khác nương tựa nơi Pitāmaha (Brahmā), và kẻ khác nương tựa nơi Gāyatrī. Tâm trí run rẩy vì sợ hãi, họ cứ kêu lên: “Hãy che chở, hãy che chở!”

Verse 15

सोऽपि दृष्ट्वा तदात्मानं गतं राक्षसतां द्विजाः । बाष्पपूर्णेक्षणो दीनः पितामहमुपाद्रवत्

Thấy chính mình đã sa vào thân phận rākṣasa, vị brāhmaṇa ấy trở nên thảm sầu; mắt đẫm lệ, ông chạy đến Pitāmaha để cầu nương tựa.

Verse 16

स प्रणम्य ततो वाक्यं कृतांजलिरुवाच तम्

Sau khi đảnh lễ, rồi chắp tay cung kính, ông thưa với Ngài những lời này.

Verse 17

पौत्रोऽहं तव देवेश पुलस्त्यस्य सुतो द्विजः । नीतो राक्षसतामद्य प्रस्थात्रा कोपतो विभो

“Ôi Đấng Chúa tể của chư thiên, con là cháu của Ngài—là con của Pulastya, một brāhmaṇa. Hôm nay, do cơn thịnh nộ của Prasthātṛ, con bị đẩy vào thân phận rākṣasa, ôi bậc Đại Hùng!”

Verse 18

जिह्वालौल्येन देवेश पशोर्गुदमजानता । भक्षितं तन्मया देव होमार्थं यत्प्रकल्पितम्

Ôi Đấng Chúa tể chư thiên, vì tham dục của lưỡi, không biết đó là phần hậu môn của con vật, con đã ăn vật đã được chuẩn bị, ôi Chúa, cho mục đích cúng tế homa.

Verse 19

तस्मान्मानुषताप्राप्त्यै मम देहे दयां कुरु । राक्षसत्वं यथा याति तथा नीतिर्विधीयताम्

Vì thế, xin Ngài thương xót thân con để con được phục hồi địa vị làm người. Xin hãy định liệu phương cách khiến bản tính rākṣasa này rời bỏ con.

Verse 20

तच्छ्रुत्वा जल्पितं तस्य दयां कृत्वा पितामहः । प्रतिप्रस्थातरं सामवाक्यमेतदुवाच ह

Nghe lời khẩn cầu ấy, Pitāmaha động lòng từ bi, liền dùng lời hòa giải mà nói với Prasthātṛ như sau.

Verse 21

बालोऽयं मम पौत्रस्तु कृत्याकृत्यं न वेत्ति च । तस्मात्त्वं राक्षसं भावं हरस्वास्य द्विजोत्तम

Đây là cháu của ta, còn thơ dại, chẳng biết điều nên làm và điều không nên làm. Vậy, ô bậc brāhmaṇa tối thượng, xin hãy trừ khỏi nó bản tính rākṣasa này.

Verse 22

तच्छ्रुत्वा स मुनिः प्राह प्रायश्चित्तं मखे तव । अनेन जनितं देव गुदं दूषयता विभो

Nghe vậy, vị hiền triết thưa: “Trong lễ tế của Ngài, ô Đấng Tối thượng, đã phát sinh việc sám hối (prāyaścitta), vì kẻ này đã làm ô uế phần hậu môn của con vật—phần dành cho nghi lễ—hỡi bậc Đại năng.”

Verse 23

तस्मादेष मया शप्तो यज्ञविघ्नकरो मम । नाहमस्य हरिष्यामि राक्षसत्वं कथंचन

Vì thế, ta đã nguyền rủa hắn như kẻ phá hoại tế lễ của ta; và ta sẽ không hề gỡ bỏ cho hắn bản tính rākṣasa, bằng bất cứ cách nào.

Verse 24

नर्मणापि मया प्रोक्तं कदाचिन्नानृतं वचः

Dẫu chỉ là nói đùa, ta cũng chưa từng, vào bất cứ lúc nào, thốt ra một lời dối trá.

Verse 25

ब्रह्मोवाच । प्रायश्चित्तं करिष्येऽहं यज्ञस्यास्य प्रसिद्धये । दक्षिणा गौर्यथोक्ता च कृत्वा होमं विधानतः । त्वमस्य राक्षसं भावं हरस्व मम वाक्यतः

Phạm Thiên nói: “Để tế lễ này được thành tựu và vang danh, ta sẽ làm lễ sám hối đúng pháp. Rồi, sau khi dâng dakṣiṇā (lễ vật thù ân) cho Thánh Mẫu Gaurī như đã dạy, và hoàn tất lễ hỏa cúng theo nghi quỹ, ngươi—theo lời ta—phải trừ bỏ nơi hắn bản tính rākṣasa.”

Verse 26

सोऽब्रवीच्छीतलो वह्निर्यदि स्यादुष्णगुः शशी । तन्मे स्यादन्यथा वाक्यं व्याहृतं प्रपितामह

Ông đáp: “Chỉ khi lửa trở nên mát lạnh và trăng lại tỏa hơi nóng, thì lời ta đã thốt ra mới có thể thành khác đi, hỡi Đấng Đại Tổ.”

Verse 27

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ज्ञात्वा चैव तु निश्चितम् । विश्वावसुं विधिः प्राह ततो राक्षसरूपिणम्

Nghe lời ấy và hiểu rõ sự việc đã được quyết định, Phạm Thiên—Đấng An Bài—liền nói với Viśvāvasu, kẻ đang mang hình tướng rākṣasa.

Verse 28

त्वं वत्सानेन रूपेण तिष्ठ तावद्वचो मम । कुरुष्व ते प्रयच्छामि येन स्थानमनुत्तमम्

“Bây giờ, hãy tạm ở trong hình tướng mặt bê con, đúng theo lời ta. Hãy làm như ta dạy; nhờ đó ta sẽ ban cho ngươi địa vị vô song.”

Verse 29

चमत्कारपुरस्यास्य पश्चिमस्थानमाश्रिताः । सन्त्यन्ये राक्षसास्तत्र मर्यादायां व्यवस्थिताः

“Ở phía tây của Camatkārapura này có những rākṣasa khác cư ngụ; tại đó họ đứng yên trong giới hạn của trật tự.”

Verse 31

तत्र प्रभुत्वमातिष्ठ नागराणां हिते स्थितः । राक्षसा बहवः संति कूष्मांडाश्च पिशाचकाः

“Tại đó, hãy nắm quyền, luôn hướng lòng vì lợi ích của dân thành. Có nhiều rākṣasa hiện diện, lại có cả kūṣmāṇḍa và piśāca.”

Verse 32

ये चान्ये राक्षसाः केचिद्दुष्टभावसमाश्रिताः । तत्र गच्छंति ये सर्वे निगृह्णंति च तत्क्षणात्

“Và bất cứ rākṣasa nào khác, nếu có, bám chặt ý đồ hung ác—hễ kẻ nào đến đó thì tất thảy đều bị chế ngự ngay tức khắc.”

Verse 33

भूताः प्रेताः पिशाचाश्च कूष्मांडाश्च विशेषतः । नागरं तु पुरो दृष्ट्वा तद्भयाद्यांति दूरतः

“Bhūta, preta, piśāca, và nhất là kūṣmāṇḍa—hễ thấy Nāgara ở trước mặt thì vì sợ hãi mà chạy trốn thật xa.”

Verse 34

तद्गच्छ पुत्र तत्र त्वं सर्वेषामधिपो भव । राक्षसानां मया दत्तं तव राज्यं च सांप्रतम्

Vậy nên, con hãy đi. Ở nơi ấy, con sẽ trở thành chúa tể của tất cả. Nay ta ban cho con vương quyền cai trị loài Rākṣasa.

Verse 35

राक्षस उवाच । आधिपत्ये स्थितस्यैवं राक्षसानां पितामह । किं मया तत्र भोक्तव्यं तेभ्यो देयं च किं वद

Rākṣasa thưa: “Bạch Pitāmaha, khi con đã được an lập như vậy trong quyền tối thượng đối với các rākṣasa, thì ở đó con được thọ dụng điều gì, và phải ban cho họ điều gì? Xin Ngài dạy cho con.”

Verse 36

राज्ञा चैव यतो देयं भृत्यानां भोजनं विभो । तन्ममाचक्ष्व देवेश दयां कृत्वा ममोपरि

Bạch Chúa tể, vì bậc quân vương quả phải cấp dưỡng lương thực cho bầy tôi và kẻ nương tựa, xin Ngài—Đấng Chúa của chư thiên—thương xót con mà chỉ dạy rõ ràng điều ấy.

Verse 37

न करोति च यो राजा ।भृत्यवर्गस्य पोषणम् । रौरवं नरकं याति स एवं हि श्रुतं मया

Vị vua nào không nuôi dưỡng, không cấp dưỡng cho đoàn bầy tôi của mình, thì sẽ rơi vào địa ngục tên Raurava—đó là điều ta đã nghe như vậy.

Verse 38

ब्रह्मोवाच । यच्छ्राद्धं दक्षिणाहीनं तिलैर्दर्भैर्विवर्जितम् । तत्सर्वं ते मया दत्तं यद्यपि स्यात्सुतीर्थगम्

Phạm Thiên (Brahmā) phán: “Bất cứ lễ śrāddha nào được cử hành mà không có dakṣiṇā, lại thiếu hạt mè và cỏ darbha—trọn vẹn quả báo của tất cả những lễ ấy, ta đã ban cho ngươi, dẫu được làm tại thánh độ tối thắng (sutīrtha) đi nữa.”

Verse 39

यच्छ्राद्धं सूकरः पश्येन्नारी वाथ रजस्वला । कौलेयकोऽथ वालेयस्तत्सर्वं ते भविष्यति

Bất cứ lễ śrāddha nào bị heo rừng nhìn thấy, hoặc bị người nữ đang hành kinh nhìn thấy, hoặc bị chó (dù giống hèn hay chó hoang) nhìn thấy—mọi lỗi ấy đều sẽ vướng vào lễ śrāddha của ngươi.

Verse 40

विधिहीनं तु यच्छ्राद्धं दर्भेर्वा मूलवर्जितैः । वितस्तेरधिकैर्वापि तत्सर्वं ते भविष्यति

Nhưng bất cứ lễ śrāddha nào làm không đúng nghi pháp, hoặc dùng cỏ darbha không còn rễ, hoặc bày biện vượt quá thước đo đã định (vitasti)—mọi lỗi ấy đều sẽ dính vào lễ śrāddha của ngươi.

Verse 41

तिलं वा तैलपक्वं वा शूकधान्यमथापि वा । न यत्र दीयते श्राद्धे तत्ते श्राद्धं भविष्यति

Nếu trong lễ śrāddha không có dâng cúng mè (tila), hoặc món nấu bằng dầu, hoặc cả ngũ cốc còn vỏ (śūkadhānya), thì lễ śrāddha ấy trở thành khiếm khuyết đối với ngươi.

Verse 42

अस्नातैर्यत्कृतं श्राद्धं यच्चाधौतांबरैः कृतम् । तैलाभ्यंगयुतैश्चैव तत्ते सर्वं भविष्यति

Bất cứ lễ śrāddha nào do người chưa tắm gội làm, hoặc làm khi mặc y phục chưa giặt sạch, lại còn làm trong lúc thân thể còn bôi dầu do xoa bóp—mọi lỗi ấy đều sẽ vướng vào nghi lễ của ngươi.

Verse 43

यद्वा माहिषिको भुंक्ते श्वित्री वा कुनखोऽपि वा । कुष्ठी वाथ द्विजो भुंक्ते तत्ते श्राद्धं भविष्यति

Hoặc nếu người thuộc hạng māhiṣika, hay kẻ mắc bạch biến, hay người bị bệnh ở móng, hay người phong cùi—dù là một dvija (Bà-la-môn) đi nữa—ăn phần cơm lễ śrāddha, thì lỗi ấy sẽ vướng vào lễ śrāddha của ngươi.

Verse 44

हीनांगो वाऽथ यद्भुंक्तेऽधिकांगो वाथ निंदितः । महाव्याधिगृहीतो वा चौरो वार्द्धुषिकोऽपि वा । यत्र भुंक्तेऽथवा श्राद्धे तत्ते श्राद्धं भविष्यति

Nếu người cụt chi, hoặc người thừa chi, hoặc kẻ bị chê trách, hoặc người mắc trọng bệnh, hoặc kẻ trộm, thậm chí kẻ cho vay nặng lãi—nếu những người ấy ăn trong lễ śrāddha, thì lỗi ấy sẽ vướng vào śrāddha của ngươi.

Verse 45

श्यावदन्तस्तु यद्भुंक्ते यद्भुंक्ते वृषलीपतिः । विनग्नो वाथ यद्भुंक्ते तत्ते श्राद्धं भविष्यति

Nếu người răng đen ăn (trong śrāddha), hoặc chồng của người phụ nữ śūdra ăn, hoặc kẻ ăn trong tình trạng không mặc y phục đúng phép—thì lỗi ấy sẽ vướng vào śrāddha của ngươi.

Verse 46

यो यज्ञो दक्षिणाहीनो यश्चाशौचयुतैः कृतः । ब्रह्मचर्यविहीनस्तु तत्फलं ते भविष्यति

Mọi tế lễ làm không có dakṣiṇā (lễ vật tạ), hoặc do kẻ vướng ô uế nghi lễ mà làm, hoặc làm khi thiếu hạnh brahmacarya (tiết dục)—chính quả báo của nó, hỡi người được nói đến, sẽ thuộc về ngươi.

Verse 47

यस्मिन्नैवातिथिः पूज्यः श्राद्धे वा यज्ञकर्मणि । संप्राप्ते वैश्वदेवांते तत्ते सर्वं भविष्यति

Trong bất cứ lễ śrāddha hay nghi lễ tế tự nào mà vị khách đến không được tôn kính—nhất là khi đã đến phần cúng kết thúc dâng Viśvedevas—thì toàn bộ công đức ấy sẽ thuộc về ngươi.

Verse 48

आवाहनात्परं यत्र मौनं न श्राद्धदश्चरेत् । ब्राह्मणो वाऽथ भोक्ता च तत्ते श्राद्धं भविष्यति

Ở nơi nào, sau nghi thức thỉnh mời (āvāhana), mà sự im lặng theo phép của lễ śrāddha không được giữ—dù do vị brāhmaṇa chủ lễ hay người thọ thực—thì lễ śrāddha ấy sẽ trở thành phần của ngươi.

Verse 49

मृन्मयेषु च पात्रेषु यः श्राद्धं कुरुते नरः । भिन्नपात्रेषु वा यच्च तत्ते सर्वं भविष्यति

Người nào cử hành lễ śrāddha bằng đồ đựng bằng đất, hoặc bằng đồ đựng nứt vỡ—thì toàn bộ công quả ấy đều sẽ quy về cho ngươi.

Verse 50

प्रत्यक्षलवणं यत्र तक्रं वा विकृतं भवेत् । जातीपुष्पप्रदानं च तत्ते सर्वं भविष्यति

Nơi nào muối được bày ra công khai một cách bất kính, hoặc sữa bơ (buttermilk) được dâng trong tình trạng hư biến, và nơi hoa nhài được trao dâng không đúng cảnh huống—thì tất cả đều sẽ thuộc về ngươi.

Verse 51

यजमानो द्विजो वाथ ब्रह्मचर्यविवर्जितः । तच्छ्राद्धं ते मया दत्तं त्रिपात्रेण विवर्जितम्

Nếu người chủ lễ (yajamāna)—dù là bậc dvija hay bất kỳ ai—thiếu giới hạnh phạm hạnh (brahmacarya), thì lễ śrāddha ấy, không đủ phép “ba vật đựng” đúng nghi, được ta xem như đã trao cho ngươi.

Verse 52

आयसेन तु पात्रेण यत्रान्नं च प्रदीयते । तच्छ्राद्धं ते मया दत्तं तथान्यदपि हीयते

Nơi nào thức ăn được dọn trong đồ đựng bằng sắt, lễ śrāddha ấy ta xem như đã trao cho ngươi; và theo cách ấy, các công đức khác cũng bị suy giảm.

Verse 53

मंत्रक्रियाभ्यां यत्किचिद्रात्रौ दत्तं हुतं तथा । सक्रांतिसोमपर्वभ्यां व्यति रिक्तं तु कुत्सितम्

Bất cứ vật gì được bố thí hay dâng vào lửa trong đêm—dù có kèm thần chú và nghi thức—nếu làm ngoài các kỳ Saṅkrānti và Soma-parvan, thì quả thật là điều đáng chê trách.

Verse 54

इत्युक्त्वा विररामाशु ब्रह्मा लोकपितामहः । राक्षसः सोऽपि तत्रापि लेभे स्थानं तु राक्षसम्

Nói xong như vậy, Phạm Thiên (Brahmā), bậc Tổ phụ của muôn thế giới, liền im lặng; và ngay tại đó, tên Rākṣasa ấy cũng đạt được địa vị của một Rākṣasa.

Verse 187

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठ नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये राक्षसप्राप्यश्राद्धवर्णनंनाम सप्ताशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—thuộc bộ Saṃhitā tám mươi mốt nghìn câu, quyển thứ sáu, Nāgara Khaṇḍa—trong phần Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara, chương thứ một trăm tám mươi bảy mang tên “Mô tả lễ Śrāddha mà một Rākṣasa đã được thọ nhận”.