Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

तेषां मध्ये तु यो बौद्धः शांतो दांत इति स्मृतः । छन्दोगगोत्रविख्यातो वेदवेदांगपारगः

Transliteration

teṣāṃ madhye tu yo bauddhaḥ śāṃto dāṃta iti smṛtaḥ | chandogagotravikhyāto vedavedāṃgapāragaḥ

Translation

Trong số họ, người tên Bauddha được ghi nhớ là “Śānta” và “Dāṃta”—nổi danh thuộc dòng gotra Chāndoga, và tinh thông trọn vẹn các Veda cùng các bộ phụ trợ (vedāṅga).

Word by Word

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• मध्ये: in the midst
• मध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• तु: but / indeed
• तु: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषण-निपात (contrastive particle)

• यः: who
• यः: Karta (Relative subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)

• बौद्धः: the Buddhist (one)
• बौद्धः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बौद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• शान्तः: peaceful
• शान्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √शम् (धातु) + क्त (PPP))
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)

• दांतः: self-controlled
• दांतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दांत (प्रातिपदिक; दान्त)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (quotative particle)

• स्मृतः: is known/called
• स्मृतः: Kriya (Predicative verbal sense/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्मृ (धातु) + क्त (PPP))
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) प्रयुक्तः विधेय-रूपे (predicative ‘is called/known’)

• छन्दोगगोत्रविख्यातः: renowned as of the Chāndoga lineage
• छन्दोगगोत्रविख्यातः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: छन्दोग + गोत्र + विख्यात (प्रातिपदिक; √ख्या (धातु) + क्त (PPP))
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); बहुपद-तत्पुरुषः (छन्दोग-गोत्रे विख्यातः)

• वेदवेदाङ्गपारगः: one who has mastered the Vedas and Vedāṅgas
• वेदवेदाङ्गपारगः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद + वेदाङ्ग + पारग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); द्वन्द्व-पूर्वपद (वेद-वेदाङ्ग) + उपपद-तत्पुरुष (पारगः = पारं गतः)

Speaker

Atithi

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Āsannava-pura (narrative locus)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: brāhmaṇas (assembly)

Visual Art Cues

Scene: Portrait-like focus on Bauddha: serene eyes, composed posture, holding a palm-leaf manuscript; symbols of Vedic learning (rosary, waterpot) and restraint (simple attire).

Characters & Entities

• Bauddha
• Śānta
• Dāṃta
• Chāndoga-gotra
• Veda
• Vedāṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True religious authority is portrayed as a blend of learning (śāstra-jñāna) and character—peacefulness and self-restraint.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse; it characterizes a key figure within the Tīrthamāhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is descriptive (qualities, gotra, learning).