Adhyaya 180

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अत्यद्भुतमिदं सूत यत्त्वया समुदाहृतम् । ब्रह्मणा यत्कृतो यज्ञस्तत्र क्षेत्रे महात्मना

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Bạch Sūta, điều ngài thuật lại thật vô cùng kỳ diệu—rằng đấng Brahmā đại tâm đã cử hành tế lễ tại nơi ấy, trong vùng thánh địa ấy.”

Verse 2

अग्निष्टोमादयो यज्ञा ये वर्तन्ते धरातले । यष्टव्यस्तेषु यज्ञेषु स एव हि सुरेश्वरः

Các tế lễ như Agniṣṭoma và những tế lễ khác được cử hành trên cõi đất—trong các tế lễ ấy, chính vị Chúa tể của chư thiên ấy mới thật là Đấng đáng đứng ra thực hiện.

Verse 3

तेनैव यजता तत्र को हीष्टः प्रब्रवीहि नः । ऋत्विजः के स्थितास्तत्र यैस्तत्कर्म मखोद्भवम् । तत्प्रत्यक्षे कृतं सर्वमेतन्नः कौतुकं परम्

Khi chính Ngài cử hành tế lễ tại đó, vị thần nào được tôn thờ làm chủ yếu? Xin hãy nói cho chúng tôi. Những vị tư tế ṛtvij nào hiện diện ở đó, nhờ họ mà công việc tế tự—phát sinh từ makha (yajña)—được thực hiện? Tất cả đều diễn ra ngay trước mắt họ; đó là điều kỳ diệu lớn nhất của chúng tôi.

Verse 4

का चैव दक्षिणा दत्ता तेन तेषां द्विजन्मनाम् । कोऽध्वर्युर्विहितस्तत्र येन तद्यजनं कृतम्

Và Ngài đã ban dakṣiṇā—lễ vật thù lao tế tự—gì cho các vị dvija (hai lần sinh) ấy? Tại đó, ai được chỉ định làm Adhvaryu, nhờ người ấy mà tế lễ được cử hành đúng nghi thức?

Verse 5

को होता कश्च वाऽग्नीध्रः को ब्रह्मा तत्र संस्थितः । उद्गाता कः स्थितस्तत्र ह्याचार्यो यज्ञकर्मणि

Ai là Hotṛ, và ai là Agnīdhra? Ai ngồi tại đó làm Brahmā—vị tư tế giám sát nghi lễ? Và ai đứng tại đó làm Udgātṛ—quả thật, ai là ācārya trong việc cử hành tế lễ?

Verse 6

सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि सर्वं यज्ञस्य संभवम् । वृत्तांतं यच्च तत्रस्थ माश्चर्यं द्विजपुंगवाः

Sūta nói: “Hỡi những bậc ưu tú trong hàng dvija, ta sẽ thuật lại cho các vị toàn bộ nguồn gốc và diễn tiến của tế lễ ấy, cùng tường thuật về sự việc kỳ diệu đã xảy ra tại đó.”

Verse 7

ये सदस्याः स्थितास्तत्र ऋत्विजश्च द्विजोत्तमाः । दक्षिणा याः प्रदत्ताश्च तेभ्यस्तेन महात्मना

Những vị trong hội chúng tế lễ đang hiện diện tại đó—các tư tế chủ lễ, bậc tối thượng trong hàng nhị sinh—đều được bậc đại tâm ấy ban cho dakṣiṇā, lễ vật cúng dường của tế đàn đã được trao tặng.

Verse 8

यजता देवदेवेन ब्रह्मणाऽमिततेजसा । यज्ञकामं चतुर्वक्त्रं ज्ञात्वा देवः शतक्रतुः

Khi Đấng Thần của các thần, Phạm Thiên (Brahmā) rực rỡ vô lượng đang cử hành tế lễ—biết rằng bậc bốn mặt ấy mong thành tựu yajña—Đế Thích (Indra), chúa tể của trăm nghi lễ, liền lưu tâm và ứng hiện.

Verse 9

सर्वैः सुरगणैः सार्धं साहाय्यार्थमुपागतः । तथा च भगवाञ्छंभुः सर्वदेवगणैः सह

Ngài đến cùng toàn thể thiên chúng để trợ giúp. Cũng vậy, Đức Thế Tôn Śambhu (Śiva) cũng quang lâm, đi cùng trọn vẹn hội chúng chư thiên.

Verse 10

तान्दृष्ट्वाऽभ्यागतान्ब्रह्मा मर्त्यधर्मसमाश्रितान् । प्रोवाच विनयोपेतः कृतांजलिपुटः स्थितः

Thấy các vị đã đến, Phạm Thiên—noi theo phép tắc nhã nhặn như giữa cõi người—đứng chắp tay cung kính và khiêm cung cất lời.

Verse 11

स्वागतं वः सुरश्रेष्ठाः प्रसादः क्रियतां मम । निविश्यतां यथान्यायं स्थानेषु रुचिरेषु च

Xin nghênh đón chư vị, ôi bậc tối thắng trong hàng chư thiên. Xin thương xót và ban ân cho ta. Xin an tọa đúng theo thứ bậc, tại những chỗ ngồi trang nhã đã được sắp đặt.

Verse 12

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यद्यूयं स्वयमागताः । मंत्राहूता यथा कृच्छ्रात्सर्वसत्रेषु गच्छथ

Con thật phước lành, thật được ân sủng, vì chư vị đã tự mình quang lâm. Còn trong những đại tế lễ khác, chư vị chỉ đến khi được thỉnh bằng thần chú, mà lại đến trong khó nhọc.

Verse 13

देवा ऊचुः । येन यच्चात्र कर्तव्यं तच्छीघ्रं वद पद्मज । यज्ञे तव महाभाग तस्य तत्त्वं समादिश

Chư thiên thưa rằng: “Ôi Padmaja (Đấng sinh từ hoa sen), xin mau nói cho chúng tôi biết ở đây mỗi phận sự phải do ai và làm thế nào. Bậc đại phúc, xin chỉ dạy chân lý và pháp thức của tế lễ của Ngài.”

Verse 14

ब्रह्मोवाच । विश्वकर्मन्द्रुतं गच्छ यज्ञमण्डपसिद्धये । पत्नीशालां ततश्चैव यज्ञवेदीस्तथैव च

Phạm Thiên nói: “Này Viśvakarman, hãy đi ngay để hoàn tất đúng pháp đàn tràng tế lễ. Rồi hãy dựng nhà cho phu nhân của chủ tế, và cũng thiết lập các tế đàn.”

Verse 15

कुण्डानि चैव सर्वाणि यथास्थानेषु कारय । यज्ञपात्राणि सर्वाणि ग्रहाश्च चमसास्तथा

“Hãy làm tất cả các hố lửa (kuṇḍa) đúng nơi quy định. Và hãy chuẩn bị mọi pháp khí tế lễ—cả các bình graha và các muôi, vá (camasā) nữa.”

Verse 16

यूपाश्च यत्प्रमाणेन कर्तव्याः सचषालकाः । पचनार्थं तथा गर्ताः कर्तव्या यत्प्रमाणतः

“Hãy làm các trụ tế (yūpa) theo đúng kích thước đã định, cùng với các bộ phận lắp ghép của chúng. Cũng vậy, hãy đào các hố dùng để nấu nướng theo đúng chuẩn mực.”

Verse 17

इष्टिकानां सहस्राणि दश चाष्टशतानि च । कर्तव्यानि त्वया शीघ्रं चयनानीति सत्वरम्

Mười nghìn viên gạch, lại thêm tám trăm nữa, ngươi phải làm gấp—hãy lập tức chuẩn bị để xây đặt bàn thờ tế lễ.

Verse 18

तथा हिरण्मयश्चापि पुरुषः कार्य एव हि । तथेत्युक्ता ततस्त्वष्टा शीघ्राच्छीघ्रतरं ययौ

Lại phải làm thêm một tượng người bằng vàng. Được truyền như vậy, Tvaṣṭṛ, vị thợ thủ công của chư thiên, đáp: “Xin vâng,” rồi đi ngay với tốc độ nhanh nhất.

Verse 19

ततस्तु पद्मजः प्राह देवाचार्यं बृह स्पतिम् । बृहस्पते त्वमानीहि यज्ञार्हानृत्विजोऽखिलान्

Bấy giờ Đấng Sinh từ Hoa Sen (Phạm Thiên) nói với Bṛhaspati, vị đạo sư của chư thiên: “Hỡi Bṛhaspati, hãy đưa đến đây tất cả các tư tế chủ lễ xứng đáng cho cuộc tế tự này.”

Verse 20

यावत्षोडशसंख्याश्च नान्यस्यैतद्धि युज्यते । त्वया शक्र सदा कार्या शुश्रूषा च द्विजन्मनाम्

“Họ phải đủ mười sáu vị; vì không có cách sắp đặt nào khác là đúng. Và ngươi, hỡi Śakra (Đế Thích), phải luôn tận tâm phụng sự các bậc nhị sinh (các tư tế).”

Verse 21

हस्तपादावमर्द्दश्च श्रांतानां पृष्ठमर्द्दनम् । धनाध्यक्ष त्वया देया दक्षिणा कालसंभवा

“Hãy xoa bóp tay chân cho họ, và xoa lưng cho những người mệt nhọc. Còn ngươi, hỡi người quản giữ tài vật, phải ban dakṣiṇā—lễ vật thù lao tế tự—đúng thời.”

Verse 22

सुवस्त्राणि हिरण्यं च तथान्यद्वापि वांछितम् । त्वया विष्णो सदा कार्यं कृत्याकृत्यपरीक्षणम्

Hãy ban phát y phục tốt đẹp và vàng, cùng mọi điều khác theo ước nguyện. Còn Ngài, ô Viṣṇu, phải luôn xét soi điều nên làm và điều không nên làm.

Verse 23

युक्तं कृतमथो नैव सावधानेन सर्वदा । लोकपालाश्च ये सर्वे रक्षंतु सकला दिशः । भूतप्रेतपिशाचानां प्रवेशं राक्षसोद्भवम्

Chớ làm điều gì trái phép; hãy luôn tỉnh giác. Nguyện các Hộ Thế Thần gìn giữ khắp mười phương, ngăn không cho bhūta, preta và piśāca—những loài phát sinh từ thế lực rākṣasa—xâm nhập.

Verse 24

यो यं कामयते कामं किंचिद्वस्त्रं धनं च वा । विचार्य तस्य तद्देयं सर्वयज्ञाधिपेन तु

Bất cứ ai cầu mong điều gì—dù là một tấm y hay của cải—sau khi xét kỹ, điều ấy nên được ban cho người ấy bởi Đấng Chủ Tể của mọi tế lễ.

Verse 25

आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवा मरुद्गणाः । भवंतु परिवेष्टारो भोक्तुकामजनस्य च

Nguyện các Āditya, Vasus, Rudra, Viśvedevas và đoàn Marut đều làm người hầu cận, phụng sự cho những ai đến với lòng mong được thọ hưởng (lễ phẩm thiêng).

Verse 26

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो विश्वकर्मा त्वरान्वितः । अब्रवीत्पंकजभवं संसिद्धो यज्ञमण्डपः

Trong lúc ấy, Viśvakarmā vội vã đến và thưa với Đấng Sinh từ Hoa Sen (Brahmā): “Giảng đường tế lễ đã được chuẩn bị viên mãn.”

Verse 27

सर्वमन्यत्समादिष्टं यत्त्वयोक्तं चतुर्मुख

Muôn việc khác, ô Đấng Bốn Mặt, cũng đã được sắp đặt trọn vẹn đúng như lời Ngài chỉ dạy.

Verse 28

ततो बृहस्पतिः प्राह समभ्येत्य पितामहम् । समानीता मया देव ब्राह्मणा यज्ञकर्मणि

Bấy giờ Bṛhaspati đến gần Pitāmaha (Phạm Thiên) và thưa: “Bạch Chúa Tôn, con đã đưa các bà-la-môn đến để lo việc tế lễ (yajña).”

Verse 29

विप्राः षोडशसंख्याश्च ऋत्विक्कर्मणि योजय । स्वयं परीक्ष्य देवेश यज्ञकर्मप्रसिद्धये

“Xin hãy phân công các bà-la-môn—đủ mười sáu vị—vào các phận sự của các tế sư (ṛtvij); và chính Ngài, ô Chúa tể chư thiên, hãy tự mình khảo xét, để công việc yajña được thành tựu viên mãn.”

Verse 30

ततो ब्रह्मा स्वयं दृष्ट्वा तान्परीक्ष्य प्रयत्नतः । ऋत्विक्त्वे च नियोज्याथ ततश्चक्रे तदर्हणम्

Bấy giờ Phạm Thiên tự mình nhìn xem họ và cẩn trọng khảo xét. Rồi Ngài bổ nhiệm họ làm các tế sư (ṛtvij), và sau đó cử hành nghi lễ tôn kính xứng đáng dành cho họ.

Verse 31

ऋषय ऊचुः । ऋत्विजां चैव सर्वेषां सूत नामानि कीर्तय । येन यो विहितस्तत्र पदार्थः सूत तं वद

Các bậc hiền triết thưa: “Bạch Sūta, xin xướng lên danh hiệu của tất cả các tế sư (ṛtvij). Và bạch Sūta, xin nói cho chúng con biết: tại đó, mỗi vị được định phần vai trò và công việc cụ thể nào.”

Verse 32

सूत उवाच । भृगुर्हौत्रे ततस्तेन वृतो ब्राह्मणसत्तमाः । मैत्रावरुणसंज्ञस्तु तथैव च्यवनो मुनिः

Sūta nói: “Vào chức Hotṛ, Bhṛgu được tuyển chọn—bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn. Còn vai Maitrāvaruṇa, cũng vậy, hiền thánh Cyavana được bổ nhiệm.”

Verse 33

अच्छावाको मरीचिश्च ग्रावस्तुद्गालवो मुनिः । पुलस्त्यश्च तथा ऽध्वर्युः प्रस्थातात्रिश्च संस्थितः

“Marīci đảm nhiệm Acchāvāka; hiền thánh Gālava làm Grāvastut; Pulastya giữ chức Adhvaryu; và Atri được an lập làm Prasthātṛ.”

Verse 34

तत्र रैभ्यो मुनिर्नेष्टा तत्रोन्नेता सनातनः । ब्रह्मा च नारदो गर्गो ब्राह्मणाच्छंसिरेव च

Tại đó, hiền thánh Raibhya làm vị tế Neṣṭṛ; và Sanātana đảm nhiệm Unnetṛ. Chính Phạm Thiên (Brahmā), cùng Nārada và Garga, và cả vị tế Brāhmaṇācchaṃsin nữa, đều hiện diện và được an lập.

Verse 35

आग्नीध्रश्च भरद्वाजो होता पाराशरस्तथा । तथैव तत्र क्षेत्रे च उद्गाता गोभिलो मुनिः

“Bharadvāja giữ chức Āgnīdhra; và cũng vậy, Pārāśara làm Hotṛ. Ngay tại thánh địa ấy, hiền thánh Gobhila trở thành Udgātṛ.”

Verse 36

तथैव कौथुमो जज्ञे प्रस्तौता यज्ञकर्मणि । शांडिल्यः प्रतिहर्त्ता च सुब्रह्मण्यस्तथांगिराः

“Cũng theo cách ấy, Kauthuma trở thành Prastotṛ trong nghi lễ tế tự; Śāṇḍilya làm Pratihartṛ; và Aṅgiras cũng đảm nhiệm chức Subrahmaṇya.”

Verse 37

तस्य यज्ञस्य सिद्ध्यर्थमित्येते षोडशर्त्विजः । वस्त्राभरणशोभाढ्या विनयेन कृताश्च ते

Để cho lễ tế ấy được thành tựu viên mãn, mười sáu vị tư tế ṛtvij đã được cử lập như vậy—rạng ngời trong y phục và trang sức tinh mỹ, lại đầy đủ đức khiêm cung có kỷ luật.

Verse 38

ततः कृत्वा स्वयं ब्रह्मा सर्वेषामर्हणक्रियाम् । गृह्योक्तेन विधानेन ततः प्रोवाच सादरम्

Rồi chính Phạm Thiên (Brahmā) tự tay cử hành nghi thức tôn kính cho tất cả, theo phép tắc được truyền dạy trong truyền thống Gṛhya; sau đó Ngài cất lời với lòng kính cẩn tha thiết.

Verse 39

एषोऽह शरणं प्राप्तो युष्माकं द्विजसत्तमाः । अनुगृह्णीत मां सर्वे दीक्षायै यज्ञकर्मणः

“Con đã đến nương tựa nơi các ngài, ô những bậc tối thượng trong hàng nhị sinh (dvija). Xin tất cả hãy thương xót gia hộ cho con, để con được thọ dīkṣā (lễ thụ pháp) cho công việc của lễ tế này.”

Verse 180

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे ब्रह्मयज्ञोपाख्याने यज्ञमण्ड पप्राप्तब्राह्मणसत्कारपूर्वकर्त्विगादिस्थानयोजनापूर्वकाध्वरकर्मारंभोनामाशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ một trăm tám mươi—thuộc thiên truyện Brahma-yajña của Śrī Skanda Mahāpurāṇa, trong bộ Saṃhitā tám mươi mốt nghìn câu, quyển thứ sáu, Nāgara Khaṇḍa—thuật việc tôn kính các brāhmaṇa đến pháp đàn tế lễ, việc an bài chỗ ngồi và chức phận cho các ṛtvij cùng những người khác, và sự khởi đầu nghi lễ tế tự.