Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

Devanagari script

रात्रौ यत्क्रियते श्राद्धं दानं वा पर्ववर्जितम् । तत्सर्वं नृपशार्दूल प्रेतानां भोजनं भवेत्

Transliteration

rātrau yatkriyate śrāddhaṃ dānaṃ vā parvavarjitam | tatsarvaṃ nṛpaśārdūla pretānāṃ bhojanaṃ bhavet

Translation

Bất cứ lễ śrāddha hay việc bố thí nào làm vào ban đêm, hoặc làm trái với dịp thánh lễ đúng thời (parvan), hỡi bậc vương giả như hổ, tất thảy đều trở thành thức ăn của các preta.

Word by Word

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (loc. sg.)

• यत्: whatever (that which)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (rel. pron.; nom./acc. sg.)

• क्रियते: is done
• क्रियते: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार, कर्मणि प्रयोग (present passive); प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg.)

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (nom./acc. sg.)

• दानम्: gift, charity
• दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (nom./acc. sg.)

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle)

• पर्ववर्जितम्: devoid of (proper) parva day
• पर्ववर्जितम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर्व + वर्जित (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (nom./acc. sg.); विशेषण (excluded from festival/holy day)

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (demonstrative; nom./acc. sg.)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (nom./acc. sg.); विशेषण

• नृपशार्दूल: O tiger among kings
• नृपशार्दूल: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप + शार्दूल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (voc. sg.)

• प्रेतानाम्: of ghosts
• प्रेतानाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्रेत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (gen. pl.)

• भोजनम्: food, eating
• भोजनम्: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nom. sg.)

• भवेत्: would become, is (to be)
• भवेत्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg.)

Speaker

Māṃsāda

Skanda Dialogue

Listener: the king (nṛpaśārdūla)

Visual Art Cues

Scene: Night scene: a householder performs śrāddha/dāna by lamplight; instead of pitṛs receiving, shadowy pretas gather to consume the offering’s subtle essence, while the intended pitṛ presence is absent.

Characters & Entities

• Preta
• Śrāddha
• Parvan

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma values right timing and context; rites done carelessly lose their intended merit and go to inauspicious recipients.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse teaches ritual discipline within the Mahātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Avoid performing śrāddha/charity at improper times (night) or without observing prescribed parvan/ritual occasions.