Adhyaya 176
Sūta thuật lại một tích nguyên khởi thánh địa, nơi một liṅga được thiết lập gắn với hiền triết Yājñavalkya và mục đích thanh tịnh cho người mẹ. Pippalāda, với vai trò tác nhân chính, quy tụ các brāhmaṇa uyên bác (thông suốt śruti và bổn phận tế tự) và bày tỏ rằng mẹ ông tên Kaṃsārī đã qua đời; ông đã làm lễ hiến lập liṅga để tưởng niệm và mong nhận sự công nhận chính thức trước công chúng qua lời khuyên của các vị. Govardhana được chỉ dạy dẫn dắt cộng đồng Nāgara duy trì việc thờ phụng đều đặn, kèm một khẳng định xã hội–thần học: pūjā thường xuyên làm hưng thịnh dòng tộc, còn sao lãng sẽ đưa đến suy vi. Các brāhmaṇa long trọng định danh thần linh ấy là “Kaṃsārīśvara”. Chương tiếp theo nêu công đức của việc tụng đọc/lắng nghe và các pháp hành trước tôn thần: tắm gội vào ngày mồng 8 và 14 theo lịch trăng, trì japa Nīlarudra cùng các Rudra-mantra liên hệ, và tụng đọc Atharvaveda trước sự hiện diện của thần. Quả báo được hứa khả gồm: giảm trừ trọng tội, được che chở giữa khủng hoảng chính trị và tai biến thiên nhiên, thắng kẻ thù, mưa thuận thời, tiêu trừ khổ não, và sự xuất hiện của minh quân trị vì theo chính pháp—tất cả đặt nền trên lời bảo chứng của Pippalāda và sự linh thiêng của thánh địa.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । दृष्ट्वा प्रतिष्ठितं लिंगं याज्ञवल्क्येन धीमता । स्वमातुः शुद्धिहेतोः स तन्नाम्ना लिंगमुत्तमम्
Sūta nói: Thấy liṅga do bậc trí Yājñavalkya thiết lập vì sự thanh tịnh của mẹ mình, ngài liền nhận biết và xưng tụng liṅga tối thượng ấy đúng theo danh xưng đó.
Verse 3
स्थापयामास विप्रेंद्राः श्रद्धया परया युतः । ततश्चानीय विप्रेंद्रं मध्यगं नागरोद्भवम् । गर्तातीर्थसमुद्भूतमाहिताग्निं प्रयाजिनम् । यथैतन्नगरस्थानं तथा त्वमपि दीक्षितः
Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, với lòng tín kính tối thượng, ngài đã thiết lập liṅga ấy. Rồi ngài thỉnh một vị Bà-la-môn bậc nhất—trụ giữa hàng Nāgara, xuất sinh từ thánh Gartā-tīrtha, người giữ các hỏa tế đã được an lập (āhitāgni) và hành giả tế tự—và tuyên rằng: “Như nơi đây là chỗ an tọa của thành, thì ông cũng đã được thọ dīkṣā đúng pháp để chủ trì tại đây.”
Verse 4
अष्टषष्टिषु गोत्राणां नायकत्वे व्यवस्थितः । तव वाक्येन सर्वाणि गोत्राणि द्विजसत्तम
Được an lập làm người lãnh đạo của sáu mươi tám dòng gotra, nhờ lời của ngài mà mọi gotra—hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh—sẽ được dẫn dắt.
Verse 5
वर्तयिष्यंति कृत्येषु यावच्चन्द्रार्कतारकाः । गोवर्धन त्वया चिंता कार्या चास्य समुद्भवा
Họ sẽ tiếp tục thực hành các bổn phận đã được quy định, chừng nào trăng, mặt trời và muôn vì sao còn tồn tại. Còn ngươi, Govardhana, cũng hãy lưu tâm gìn giữ và nâng đỡ cơ sở này khi nó đang sinh khởi và lớn mạnh.
Verse 6
लिंगस्य पूजनार्थाय प्रेरणीयाश्च नागराः । पूजया तस्य लिंगस्य वृद्धिं यास्यति तेऽन्वयः
Và dân Nāgara nên được khuyến khích thờ phụng Liṅga. Nhờ sự cúng lễ Liṅga ấy, dòng tộc của ngươi sẽ được tăng trưởng và hưng thịnh.
Verse 7
अपूजया विनाशं च यास्यत्यत्र न संशयः । तव वंशोद्भवा ये च पूजयित्वा प्रभक्तितः
Do bỏ bê việc thờ phụng, người ta sẽ đi đến suy vong ngay tại đây—không còn nghi ngờ gì. Nhưng những ai sinh trong dòng tộc của ngươi, nếu chí thành thờ phụng (Liṅga này), sẽ đạt được quả lành cát tường.
Verse 8
एतल्लिंगं करिष्यंति कृत्यानि विविधानिच । तानि सिद्धिं प्रयास्यंति प्रसादादस्य दीक्षित
Các vị đã thọ pháp (dīkṣita) sẽ cử hành nhiều nghi lễ thiêng liêng liên hệ đến Liṅga này; nhờ ân phúc của Liṅga ấy, các nghi lễ đó sẽ được viên mãn và thành tựu.
Verse 9
गोवर्धन उवाच । अहमर्चां करिष्यामि लिंगस्यास्य सदा द्विज । भक्तिं च प्रकरिष्यामि हेतोरस्य हेतोरस्य कृते द्विज । पूजार्थं चैव ये चान्ये मम वंशसमुद्रवाः
Govardhana thưa rằng: “Bạch brāhmaṇa, con sẽ luôn thờ phụng Liṅga này. Và con sẽ vun bồi lòng bhakti chính vì mục đích ấy, bạch brāhmaṇa. Lại nữa, vì việc pūjā, những người khác trong dòng tộc con cũng sẽ cùng đứng ra phụng sự.”
Verse 10
पिप्पलाद उवाच । गोवर्धन द्रुतं विप्रांस्तत्र चानय नागरान् । तेषां मतेन देवस्य नाममात्रं करोम्यहम्
Pippalāda nói: “Hỡi Govardhana, hãy mau đưa các bà-la-môn uyên bác đến đó, và mời cả dân thành thị nữa. Theo lời khuyên của họ, ta sẽ thiết lập thánh danh của vị Thần.”
Verse 11
ततश्चानाययामास विप्रांश्चैव विचक्षणान् । श्रुताध्ययनसंपन्नान्यज्ञकर्मपरायणान्
Rồi ông cho mời đến những bà-la-môn thông thái và sáng suốt, đầy đủ công phu nghe học kinh điển, chuyên tâm phụng sự các nghi lễ tế tự và pháp sự.
Verse 12
तानब्रवीत्प्रणम्योच्चैः पिप्पलादो महामुनिः । मम माता मृता पूर्वं कंसारीति च नामतः
Sau khi đảnh lễ, đại hiền giả Pippalāda cất tiếng nói lớn: “Mẹ ta đã qua đời từ trước; danh của bà là Kaṃsārī.”
Verse 13
तस्या उद्देशतो लिंगं मयैतत्संप्रतिष्ठितम् । युष्मद्वाक्यात्प्रसिद्धिं च प्रयातु द्विजसत्तमाः
“Vì tưởng niệm bà (làm đối tượng hồi hướng), ta đã an vị Liṅga này. Hỡi các bậc bà-la-môn tối thắng, xin cho Liṅga ấy được vang danh nhờ lời tuyên cáo đầy thẩm quyền của quý vị.”
Verse 14
अष्टम्यां च चतुर्दश्यां यश्चैतत्स्नापयिष्यति । याज्ञवल्क्येश्वरोत्थं च स वै श्रेयो ह्यवाप्स्यति
Ai tắm gội và làm lễ tưới rửa Liṅga này vào ngày mồng tám và ngày mười bốn âm lịch—lại kính thờ những gì liên hệ với Yājñavalkyeśvara—người ấy chắc chắn đạt được thiện phúc tối thượng.
Verse 15
सूत उवाच । अथ तैर्ब्राह्मणैः सर्वैस्तस्य नाम प्रतिष्ठितम् । कंसारीश्वर इत्येवं गौरवात्तस्य सन्मु नेः
Sūta nói: Bấy giờ tất cả các bà-la-môn đã tôn lập danh xưng của thần ấy là “Kaṃsārīśvara”, do lòng kính ngưỡng đối với vị hiền thánh cao quý kia.
Verse 16
एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्ठोऽस्मि द्विजोत्तमाः । कंसारीश्वरसंज्ञस्तु यथा जातस्तु पापहा । स्थापितः पिप्पलादेन स्वयं चैव महात्मना
“Hỡi các bậc bà-la-môn tối thượng, ta đã thuật lại trọn vẹn điều các ông hỏi: vì sao Ngài được xưng là Kaṃsārīśvara—Đấng trừ diệt tội lỗi—và Ngài đã được chính Pippalāda, bậc đại tâm, an vị như thế nào.”
Verse 17
यश्चैतत्पुण्यमाख्यानं तस्य देवस्य संनिधौ । संपठेच्छृणुयाद्वापि सम्यक्छक्तिसमन्वितः
Ai có đủ lòng tin và năng lực tâm linh chân chánh, nếu tụng đọc—hoặc chỉ lắng nghe—câu chuyện công đức này ngay trước sự hiện diện của vị thần ấy, sẽ thọ nhận trọn vẹn quả phúc thanh tịnh.
Verse 18
मनसा चिंतितं पापं परदारकृतं च यत् । तस्य तन्नाशमायाति पिप्पलाद वचो यथा
Ngay cả tội lỗi khởi lên trong tâm, và tội xâm phạm hôn phối của người khác, cũng được tiêu trừ cho người ấy—đúng như lời Pippalāda đã tuyên thuyết.
Verse 19
यस्तस्य पुरतो भक्त्या नीलरुद्रा न्सदा जपेत् । प्राणरुद्रान्विशेषेण भवरुद्रसमन्वितान्
Ai với lòng sùng kính, luôn trì tụng các thần chú Nīla-Rudra trước Ngài—đặc biệt là các Prāṇa-Rudra cùng với Bhava-Rudra—sẽ thọ nhận lợi ích như đã được hứa truyền.
Verse 20
ब्रह्महत्योद्भवं चैव अपि तस्य प्रणश्यति । परचक्रभये जाते ह्यना वृष्टिभये तथा
Ngay cả vết nhơ do tội sát hại Bà-la-môn cũng bị tiêu trừ đối với người ấy. Khi nỗi sợ phát sinh vì quân thù, hoặc vì hạn hán, pháp hành này đem lại sự giải thoát an lành.
Verse 21
अथर्ववेदे साद्यंते पठिते तस्य चाग्रतः । शत्रुर्विलयमभ्येति वृष्टिः सञ्जायते द्रुतम्
Khi nghi thức hộ trì của Atharvaveda được tụng đọc đúng phép trước mặt người ấy, kẻ thù tan rã, và mưa liền mau chóng khởi sinh.
Verse 22
राजदौःस्थ्ये समुत्पन्ने राजा भवति धार्मिकः । सर्वरोगविनिर्मुक्तः प्रजापालनतत्परः
Khi nỗi khốn khó của vương quyền phát sinh, nhà vua trở nên người hành trì Chánh pháp—thoát khỏi mọi bệnh tật và chuyên tâm hộ trì muôn dân.
Verse 23
उपसर्गभये जाते तस्य दोषः प्रशाम्यति । शनैः शनैरसंदिग्धं पिप्पलादवचो यथा
Khi nỗi sợ tai ương hay dịch bệnh khởi lên, lỗi lầm của người ấy được lắng dịu—dần dần và không nghi ngờ—đúng như lời Pippalāda đã tuyên.
Verse 24
किं वा ते बहुनोक्तेन यत्किंचिद्व्यसनं महत् । तत्तस्य व्यसनं किंचिदथर्वणः प्रकी र्तनात्
Còn nói nhiều làm chi? Bất cứ tai ương lớn lao nào, đối với người ấy cũng hóa thành chuyện nhỏ nhờ sự xưng tụng và tụng đọc uy lực Atharvan.
Verse 25
अस्य देवस्य पुरतो याति नाशं च वै द्रुतम्
Trước tôn thần này, điều ấy quả thật đi đến diệt vong—rất mau chóng.
Verse 176
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कंसारेश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्सप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Như vậy kết thúc chương thứ 176, mang tên “Sự mô tả đại oai lực về nguồn gốc của Kaṃsāreśvara”, thuộc Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya của Nāgara Khaṇḍa thứ sáu, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa, thuộc Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.