Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

याज्ञवल्क्य उवाच । तथापि देव मे शुद्धिर्हृदयस्य न जायते । तस्माद्वद सुरश्रेष्ठ प्रायश्चित्तं विशुद्धये

yājñavalkya uvāca | tathāpi deva me śuddhirhṛdayasya na jāyate | tasmādvada suraśreṣṭha prāyaścittaṃ viśuddhaye

Yājñavalkya thưa: “Dẫu vậy, ôi Thiên thần, sự thanh tịnh trong lòng con vẫn chưa khởi lên. Vậy nên, hỡi bậc tối thượng giữa chư thiên, xin chỉ dạy cho con pháp sám hối (prāyaścitta) để được tịnh hóa trọn vẹn.”

याज्ञवल्क्यःYājñavalkya
याज्ञवल्क्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयाज्ञवल्क्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
तथापिnevertheless
तथापि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय) + अपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/विरोधार्थक-अव्ययम् (concessive: nevertheless)
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
शुद्धिःpurity
शुद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
हृदयस्यof the heart
हृदयस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
जायतेarises / is born
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः (ablatival adverb) ‘therefore/from that’
वदtell / speak
वद:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
सुरश्रेष्ठO best of gods
सुरश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (सुराणां श्रेष्ठः); पुंलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रायश्चित्तम्expiation
प्रायश्चित्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राय (अव्यय/उपसर्गार्थ) + चित्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (प्रायः चित्तम्/प्रायश्चित्तम्—expiation); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/कर्म), एकवचनम्
विशुद्धयेfor purification
विशुद्धये:
Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविशुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/सम्प्रदान), एकवचनम्; प्रयोजनार्थे

Yājñavalkya

Type: kshetra

Listener: (contextual) audience

Scene: Sage Yājñavalkya, austere and radiant, speaks with folded hands to a higher divine presence (Brahmā implied by next verse), expressing that his heart is not yet pure and requesting prāyaścitta.

Y
Yājñavalkya
B
Brahmā (implied as the respondent in the passage)

FAQs

Outer acts are incomplete without inner transformation; true dharma seeks citta-śuddhi through right means.

The verse sets up the Tīrthamāhātmya context; the specific kṣetra is elaborated in the following verses of the same adhyāya.

A request is made for prāyaścitta (expiatory discipline); the concrete prescription is given immediately afterward (liṅga-sthāpanā).