Adhyaya 175
Chương này được đặt trong khuôn khổ lời kể của Sūta và trình bày cuộc đối thoại giữa hiền triết Yājñavalkya và Phạm Thiên (Brahmā). Yājñavalkya mang nỗi khổ tâm, cầu phương tiện thanh tịnh tâm (citta-śuddhi) và xin một pháp sám hối (prāyaścitta) thích hợp để đạt sự sáng tỏ tinh thần. Brahmā chỉ dạy một phương cách cụ thể mang tính nghi lễ và thần học: hãy thiết lập liṅga của Śiva (Śūlin) tại thánh địa Hāṭakeśvara-kṣetra, nơi công đức thù thắng, có năng lực tẩy trừ nghiệp lỗi tích tụ. Dù lỗi lầm phát sinh do vô minh hay do biết mà vẫn phạm, việc dựng đền thờ Śiva và phụng thờ liṅga với lòng chí thành được ví như mặt trời mọc xua tan đêm tối của tội lỗi. Chương cũng nêu nỗi lo thời Kali-yuga khiến nhiều tīrtha trở nên “kém hiệu lực”, nhưng thánh địa này là ngoại lệ. Sau khi Brahmā rời đi, Yājñavalkya an vị liṅga và tuyên bố pháp hành: vào ngày Aṣṭamī và Caturdaśī, hãy làm lễ tắm rưới/abhiṣeka (snāpana) cho liṅga với lòng sùng kính chân thật; nhờ đó các lỗi lầm được gột sạch và sự thanh tịnh được phục hồi. Liṅga ấy về sau nổi danh là “Yājñavalkyeśvara” trong thánh vực Hāṭakeśvara.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । एवं संशोचते यावदात्मानं परिगर्हयन् । ततस्तु ब्रह्मणा प्रोक्तः स्वयमभ्येत्य भो द्विजाः
Sūta nói: “Khi ông còn đang than khóc, tự trách mình như thế, thì chính Phạm Thiên (Brahmā) đến gần và cất lời dạy bảo, hỡi các Bà-la-môn.”
Verse 2
त्वया शंका न कर्तव्या सुतस्यास्य कृते द्विज । अज्ञानादेव ते जातो दैवयोगेन बालकः
“Hỡi Bà-la-môn, chớ ôm lòng nghi ngờ về đứa trẻ này là con của ông. Chính do vô minh, và do sự hội tụ của định mệnh, cậu bé này đã sinh ra thuộc về ông.”
Verse 3
याज्ञवल्क्य उवाच । तथापि देव मे शुद्धिर्हृदयस्य न जायते । तस्माद्वद सुरश्रेष्ठ प्रायश्चित्तं विशुद्धये
Yājñavalkya thưa: “Dẫu vậy, ôi Thiên thần, sự thanh tịnh trong lòng con vẫn chưa khởi lên. Vậy nên, hỡi bậc tối thượng giữa chư thiên, xin chỉ dạy cho con pháp sám hối (prāyaścitta) để được tịnh hóa trọn vẹn.”
Verse 4
ब्रह्मोवाच । यदि ते चित्तशुद्धिस्तु न कथंचित्प्रवर्तते । तत्स्थापय महाभाग लिंगं देवस्य शूलिनः
Phạm Thiên nói: “Nếu với ông, sự thanh tịnh của tâm vẫn không thể khởi lên bằng bất cứ cách nào, thì hỡi người hữu phúc, hãy thiết lập liṅga của Chúa Śūlin (Śiva, Đấng cầm đinh ba).”
Verse 5
अज्ञानाज्ज्ञानतोवापि यत्पापं कुरुते नरः । ब्रह्महत्यादिकं चापि स्त्रीवधाद्वापि यद्भवेत्
Dù do vô minh hay do cố ý, bất cứ tội lỗi nào con người gây ra—dẫu là tội sát hại Bà-la-môn và những tội tương tự, hay thậm chí là sát hại một người nữ—bất cứ nghiệp tội nào phát sinh như thế;
Verse 6
पंचेष्टिकामयं वापि यः कुर्याद्धरमन्दिरम् । तस्य तन्नाशमायाति तमः सूर्योदये यथा
Dẫu có dựng đền thờ Hara (Śiva) chỉ từ năm thứ dục vọng, thì chính vết nhơ ấy cũng bị tiêu trừ nơi người ấy—như bóng tối tan biến khi mặt trời mọc.
Verse 7
विशेषेण महाभाग हाटकेश्वरसंभवे । क्षेत्रे तत्र सुमेध्ये तु सर्वपातकनाशने
Đặc biệt, hỡi bậc đại phúc, tại thánh địa gắn với sự hiển lộ của Hāṭakeśvara—một kṣetra vô cùng thanh tịnh, diệt trừ mọi tội lỗi—
Verse 8
कलिकाले च संप्राप्ते यत्र पापं न विद्यते । अहमप्यत्र वांछामि यज्ञं कर्तुं द्विजोत्तम
Khi thời Kali đã đến, tại nơi ấy—chốn không hề có tội lỗi—ta cũng ước nguyện cử hành tế lễ (yajña) tại đó, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh.
Verse 9
आनयिष्यामि तत्तीर्थं पुष्करं चात्मनः प्रियम् । कलिकालभयाच्चैतद्यावन्नो व्यर्थतां व्रजेत्
Ta sẽ đem thánh tīrtha ấy—Pushkara, nơi ta hằng yêu kính—đến đây, để vì nỗi sợ Kali-yuga mà công đức này không trở nên uổng phí.
Verse 10
कलिकाले तु संप्राप्ते तीर्थानि सकलानि च । यास्यंति व्यर्थतां विप्र मुक्त्वेदं क्षेत्रमुत्तमम्
Khi Kali-yuga đã đến, mọi tīrtha đều trở nên vô hiệu, hỡi brāhmaṇa—ngoại trừ kṣetra tối thượng này.
Verse 11
सूत उवाच । एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रस्ततश्चादर्शनं गतः । याज्ञवल्क्योऽपि तच्छ्रुत्वा पितामहवचोऽ खिलम्
Sūta nói: Nói xong như vậy, Đấng bốn mặt (Phạm Thiên Brahmā) liền biến mất khỏi tầm mắt. Yājñavalkya cũng, sau khi nghe trọn vẹn lời của Đấng Tổ Phụ (Pitāmaha),
Verse 12
लिंगं संस्थापयामास ज्ञात्वा क्षेत्रमनुत्तमम् । अब्रवीच्च ततो वाक्यं मेघगंभीरया गिरा
Nhận biết nơi ấy là thánh địa vô song, ngài liền an lập liṅga. Rồi ngài cất lời, giọng trầm hùng như mây sấm.
Verse 13
अष्टम्यां च चतुर्दश्यां यो लिंगं मामकं त्विदम् । स्नापयिष्यति सद्भक्त्या तस्य पापं प्रयास्यति
Ai vào ngày mồng tám hay ngày mười bốn âm lịch, tắm rửa liṅga này của Ta với lòng sùng kính chân thành, thì tội lỗi của người ấy sẽ bị xua tan.
Verse 14
परदारकृतं यच्च मात्रापि च समं कृतम् । क्षालयिष्यति तत्पापं स्नापितं पूजितं परैः
Ngay cả tội do tà dâm với vợ người, và cả tội nặng nề như lỗi lầm đối với mẹ—khi liṅga này được tắm rửa và được thờ phụng đúng pháp, thì tội ấy cũng được gột sạch.
Verse 15
अस्मिन्नहनि संप्राप्ते तस्य पक्षसमुद्भवम् । प्रयास्यति कृतं पापं यदज्ञानाद्विनिर्मितम्
Khi ngày thánh này đến, những tội lỗi tích tụ trong nửa tháng ấy đều rời tan—những lỗi lầm gây ra do vô minh cũng được tiêu dung.
Verse 16
ततःप्रभृति विख्यातो याज्ञव ल्क्येश्वरः शुभः । तस्मिन्क्षेत्रे द्विजश्रेष्ठा हाटकेश्वरसंज्ञके
Từ đó về sau, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, tại thánh địa mang danh Hāṭakeśvara, Đấng Cát Tường được gọi là Yājñavalkyeśvara đã trở nên lừng danh.
Verse 175
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये याज्ञवल्क्येश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Như vậy, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—thuộc Saṃhitā tám mươi mốt nghìn kệ, phần Nāgara Khaṇḍa thứ sáu—trong Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara, chương thứ một trăm bảy mươi lăm, mang tên “Tường thuật về đại oai đức của sự khởi sinh Yājñavalkyeśvara”, đến đây kết thúc.