Adhyaya 156

Verse 1

सूत उवाच । एवं सम्बोधिता तेन सा भार्या विजने गता । कन्याप्रदानस्य रुचिः संजाता तदनन्तरम्

Sūta nói: Được ông ấy khuyên dạy như vậy, người vợ đi đến chốn vắng; và chẳng bao lâu sau, trong bà khởi lên ý muốn gả trao thiếu nữ ấy.

Verse 2

ततः स पादौ प्रक्षाल्य मणिभद्रस्य सत्वरम् । उदकं साक्षतं हस्ते कन्यादानकृते ददौ

Rồi ông vội rửa chân cho Maṇibhadra, và đặt vào tay ngài nước cùng gạo nguyên hạt (akṣata), để cử hành nghi thức kanyādāna—trao gả thiếu nữ.

Verse 3

सोऽपि हस्तकृते तोये तं क्षत्रियमुवाच ह । अद्यैव कुरु मे शीघ्रं विवाहं कन्यया सह

Bấy giờ Maṇibhadra, với nước đã đặt vào lòng bàn tay, nói với vị Sát-đế-lợi ấy: “Hãy cử hành hôn lễ của ta với thiếu nữ—ngay hôm nay, thật mau chóng.”

Verse 4

यस्मादिच्छामि संस्थातुं तेन ते गृहमागतः । क्षत्रिय उवाच । नात्र नक्षत्रमर्हं तु न किंचिद्भगदैवतम्

“Vì ta muốn an lập hôn sự, nên chính vì thế ta đến nhà ngươi.” Vị Sát-đế-lợi đáp: “Nhưng ở đây không có sao (nakṣatra) thích hợp, cũng chẳng có điềm lành thần thánh nào.”

Verse 5

विवाहस्य न वारस्तु प्रसुप्ते मधुसूदने । अस्मिन्काले तु संप्राप्ते या कन्या परिणीयते

Khi Madhusūdana (Viṣṇu) đang ở trong thời kỳ “ngủ” (thời bất tường), thì không có dịp thích hợp cho hôn lễ. Nếu vào lúc ấy mà một thiếu nữ vẫn bị gả đi,

Verse 6

सा च संवत्सरान्मध्ये ध्रुवं वैधव्यमाप्नुयात् । एवं दैवज्ञमुख्यानां श्रुतं प्रवदतां मया

thì nàng ấy chắc chắn sẽ chịu cảnh góa bụa trong vòng một năm. Đó là điều ta đã nghe các vị tư tế–chiêm tinh gia bậc nhất truyền dạy, nên ta nói lại như vậy.

Verse 7

तस्माच्छुभे तु संप्राप्ते नक्षत्रे भगदैवते । त्वं विवाहय मे कन्यां प्रोत्थिते मधुसूदने । येन क्षेमंकरी ते स्यात्तथा पुत्रप्रपौत्रिणी

Vì thế, khi nakṣatra cát tường do thần Bhaga chủ trì đã đến, và khi Madhusūdana (Viṣṇu) đã thức dậy, xin ông hãy cử hành hôn lễ cho con gái ta—để nàng trở thành người đem lại an lành và được phúc có con trai cùng cháu nội.

Verse 8

मणिभद्र उवाच । नक्षत्रं वह्निदैवत्यं प्रसुप्तो मधुसूदनः

Maṇibhadra nói: “Nakṣatra này do thần Agni chủ quản, và Madhusūdana (Viṣṇu) đang ở trong thời kỳ an miên của Ngài.”

Verse 9

सांप्रतं वत्सरांतोऽयं विवाहे विहिते सति । कामाग्निरुत्थितः काये सांप्रतं मां प्रबाधते

Nay đã gần đến cuối năm, và hôn sự cũng đã được định liệu. Ngọn lửa dục vọng bừng dậy trong thân ta, và ngay lúc này nó vẫn hành hạ ta.

Verse 10

तस्मात्कुरु प्रसादं मे कन्याविवहितेन तु । तव वित्तं प्रदास्यामि सुखी येन भविष्यसि

Vì thế, xin hãy ban ân cho ta bằng việc gả cô gái ấy (theo lời thỉnh cầu của ta). Ta sẽ trao cho ngươi của cải, nhờ đó ngươi sẽ được an lạc.

Verse 11

सूत उवाच । तस्माच्च वित्तलोभेन क्षत्रियो द्विजसत्तमाः । विवाहं कारयामास तत्क्षणादेव स द्विजाः

Sūta nói: “Vì thế, hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, vị Kṣatriya ấy—do lòng tham của cải—đã cho cử hành hôn lễ ngay lập tức, chính trong khoảnh khắc ấy.”

Verse 12

ददौ कन्यां सुदुःखार्तामश्रुपूर्णेक्षणां स्थिताम् । सन्निधौ वह्निविप्राणां तदा तेन विवाहिता

Ông trao cô gái—đang chìm trong nỗi sầu khổ lớn, đứng đó với đôi mắt đẫm lệ. Trước ngọn lửa thiêng và các brāhmaṇa, nàng liền được ông cử hành hôn lễ khi ấy.

Verse 13

नीत्वा निजगृहं पश्चात्कामधर्मे नियोजिता । अनिच्छंतीमपि सतीं तामतीव निरर्गलः

Sau khi đưa nàng về tư gia, hắn ép buộc nàng vào con đường hoan lạc. Dù nàng là người đức hạnh và không thuận tình, hắn vẫn hành động một cách phóng túng không kiềm chế đối với nàng.

Verse 14

सोऽपि निष्कामतां प्राप्य निर्भर्त्स्य च मुहुर्मुहुः । भाषिकाभिरनेकाभिस्तापयित्वा च भामिनीम्

Và hắn, khi đã rơi vào trạng thái bất lực chán chường, lại liên tục mắng nhiếc nàng; bằng nhiều lời lẽ cay nghiệt, hắn đã khiến người phụ nữ kiều diễm ấy phải chịu khổ đau.

Verse 15

शांतिं नीता ततस्तेन प्रत्यूषे समुपस्थिते । भृत्यवर्गः समस्तोऽपि ततो निःसारितो गृहात्

Sau đó, nàng bị hắn bắt phải im lặng phục tùng; và khi bình minh vừa ló dạng, toàn bộ đám gia nhân đều bị đuổi ra khỏi nhà.

Verse 16

इर्ष्याधर्मं समास्थाय परमं द्विजसत्तमाः । एक एव कृतस्तेन द्वारपालो नपुंसकः

Hỡi những bậc Bà-la-môn cao quý, do lòng ghen tuông mù quáng chi phối, hắn chỉ đặt một người duy nhất làm lính gác cổng, đó là một thái giám.

Verse 17

प्रोक्तं न च त्वया देयः प्रवेशोऽत्र गृहे मम । भृत्यस्य भिक्षुकस्यैव वृद्धस्य व्रतिनस्तथा

Hắn ra lệnh: 'Ngươi tuyệt đối không được cho phép ai bước vào nhà ta—dù đó là gia nhân, kẻ ăn xin, người già cả, hay một tu sĩ khổ hạnh.'

Verse 18

एवं कृत्वा विधानं तु ततश्चक्रे जनैः समम् । व्यवहारक्रियाः सर्वा द्रव्यलक्षैः सहस्रशः

Sắp đặt mọi phép tắc như vậy xong, ông liền cùng dân chúng tiến hành mọi việc giao dịch thế gian, buôn bán của cải đến hàng trăm, hàng nghìn lạc (lakhs).

Verse 19

श्वशुरस्यापि नो दत्तं किंचित्तेन दुरात्मना । भार्यायाः श्वेतवस्त्राणि मुक्त्वाऽन्यन्नैव किंचन

Kẻ ác ấy chẳng cho gì cả, ngay cả với cha vợ; còn đối với vợ mình, ngoài y phục trắng ra, hắn không cho thêm bất cứ thứ gì.

Verse 20

यामद्वयेऽपि संप्राप्ते दिनस्य गृहमागतः । मितमन्नं तत स्तस्या भोजनार्थं प्रयच्छति

Dẫu đã qua hai canh ngày, hắn mới trở về nhà, rồi chỉ trao cho nàng một phần cơm ăn được đong đếm vừa đủ.

Verse 21

यावन्मात्रं च सा भुंक्त एकविप्रान्वितः स्वयम् । भुक्त्वा चैव ततो याति व्यवहारकृते बहिः

Nàng ăn bao nhiêu thì chính hắn cũng ăn bấy nhiêu, chỉ có một vị Bà-la-môn đi cùng; ăn xong, hắn lại ra ngoài vì việc làm ăn giao dịch.

Verse 22

आगच्छति पुनर्हर्म्यं संध्याकाल उपस्थिते । साऽपि तिष्ठति हर्म्यस्था पत्नी तस्य दुरात्मनः

Khi chiều tối đã đến, hắn lại trở về dinh thất; và người vợ của kẻ ác ấy cũng ở yên trong nhà, lưu lại trong dinh ấy.

Verse 23

वैराग्यं परमं प्राप्ता दुःखशोकसमन्विता । मत्सीव पतिता तोयादन्यस्मिंस्तु स्थलांतिके

Chìm đắm trong đau khổ và bi thương, nàng đạt đến sự buông bỏ tột cùng, như con cá rơi khỏi nước nằm trên mặt đất khô cằn.

Verse 24

चक्रवाकी विमुक्तेव संप्राप्ते दिवसक्षये । हंसी हंसवियुक्तेव मृगीव मृगवर्जिता

Khi ngày tàn, nàng giống như chim cakravāka lẻ bạn; như thiên nga cái xa lìa thiên nga đực; như nai cái mất đi nai đực.

Verse 25

सोऽपि नित्यं ददौ भोज्यं विप्रस्यैकस्य च द्विजाः । प्रोच्य तं ब्राह्मणं पूर्वं सामपूर्वमिदं वचः

Hỡi các bậc tái sinh, chàng cũng thường dâng thức ăn mỗi ngày cho một vị Bà-la-môn. Tuy nhiên, trước tiên chàng nói với vị Bà-la-môn ấy bằng những lời hòa nhã như sau.

Verse 26

अधोवक्त्रेण भोक्तव्यं सदा विप्र गृहे मम । यदि पश्यसि मे भार्यां संप्राप्स्यसि विडंबनाम्

Này Bà-la-môn, trong nhà tôi, ngài phải luôn cúi mặt xuống khi ăn. Nếu ngài nhìn vợ tôi, ngài sẽ chuốc lấy sự nhục nhã.

Verse 27

एवं विडंबितास्तेन ह्यूर्ध्ववक्त्रावलोकिनः । ये चान्ये भयसंत्रस्ता न यांति च तदालयम्

Như vậy, những ai ngước mặt lên đều bị chàng chế nhạo; và những người khác vì sợ hãi nên thậm chí không dám đến ngôi nhà đó.

Verse 28

कस्यचित्त्वथ कालस्य पुष्पोनाम द्विजोत्तमः । तीर्थयात्राप्रसंगेन संप्राप्तस्तत्पुरं प्रति

Sau một thời gian, một vị Bà-la-môn tối thượng tên là Puṣpa, nhân dịp hành hương đến các thánh địa (tīrtha), đã đến thành ấy.

Verse 29

पूर्वे वयसि संस्थश्च दर्शनीयतमाकृतिः । क्षुत्क्षामः सुपरिश्रांतो मध्याह्ने समुपस्थिते

Ngài vẫn đang độ thanh xuân, dung mạo rất khả ái; nhưng khi đến giờ ngọ, ngài đã kiệt quệ vì đói, thân hình gầy rộc và vô cùng mệt mỏi.

Verse 31

ततस्तं प्रार्थयामास गत्वा भोज्यं च स द्विजाः । तेनापि स द्विजः प्रोक्तस्तदासौ द्विजसत्तमाः

Bấy giờ vị Bà-la-môn ấy đến gần và xin thức ăn. Khi ấy, chủ nhà liền nói với vị Bà-la-môn—hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh—bằng những lời này.

Verse 32

अधोवक्त्रेण भोक्तव्यं त्वया वीक्ष्या न मे प्रिया । नो चेद्विडंबनां विप्र संप्राप्स्यसि न संशयः

“Ngươi phải ăn với mặt cúi xuống, và chớ nhìn người vợ yêu dấu của ta. Bằng không, hỡi Bà-la-môn, ngươi chắc chắn sẽ gặp điều nhục nhã.”

Verse 33

एवं ज्ञात्वा महाभाग यत्क्षेमं तत्समाचर

“Biết vậy rồi, hỡi người hữu phúc, hãy làm điều an toàn, điều đem lại sự yên ổn và lợi lạc cho chính mình.”

Verse 34

पुष्प उवाच । क्षुत्क्षामस्य न मे कार्यं परदारविलोकनैः । वेदाध्ययनयुक्तस्य तीर्थयात्रारतस्य च

Puṣpa nói: “Ta kiệt sức vì đói; ta chẳng có việc gì phải nhìn vợ của người khác—nhất là khi ta chuyên tâm học Veda và hằng vui trong cuộc hành hương đến các thánh địa.”

Verse 35

मणिभद्र उवाच । तदागच्छ मया सार्धं सांप्रतं मम मंदिरम् । विशेषात्तव दास्यामि भोजनं दक्षिणान्वितम्

Maṇibhadra nói: “Vậy thì hãy cùng ta đến nhà ta ngay bây giờ. Ta sẽ dâng cho ngươi một bữa ăn đặc biệt, lại kèm theo dakṣiṇā (lễ tạ) xứng đáng.”

Verse 36

एवं तौ संविदं कृत्वा ययतुर्ब्राह्मणोत्तमाः । हट्टमार्गे गतौ तत्र यत्र षंढो व्यव स्थितः

Sau khi đã thỏa thuận như vậy, hai vị Bà-la-môn ưu tú liền lên đường. Họ đi theo con đường chợ đến nơi người hoạn quan đang đứng canh giữ.

Verse 37

तत्पार्श्वे ब्राह्मणं धृत्वा प्रविष्टो गृहमध्यतः । भार्यया श्रपयामास धान्यं मानमितं तदा

Đặt vị Bà-la-môn ở bên cạnh mình, ông bước vào phần trong của ngôi nhà. Rồi ông bảo vợ nấu một lượng ngũ cốc đã được đong đo đúng mực khi ấy.

Verse 38

ततो देवार्चनं कृत्वा वैश्वदेवांत आगतम् । पुष्पमाहूय तत्पादौ प्रक्षाल्य च निवेश्य च

Rồi ông làm lễ thờ các thần, và sau nghi thức vaiśvadeva trở về. Ông cho gọi Puṣpa đến, rửa chân cho ông ấy và cung kính an tọa đúng phép.

Verse 39

कृत्वार्चनविधिं तस्य दत्त्वान्नं च सुसंस्कृतम् । उपविश्य ततः पश्चाद्भोजनार्थं ततो द्विजाः । पुष्पोऽपि वीक्षते तस्याः पादौ पंकजसंनिभौ

Sau khi hoàn tất các nghi thức tôn kính và dâng lên những món ăn được chuẩn bị chu đáo, các vị Bà-la-môn ngồi xuống dùng bữa. Pushpa cũng không rời mắt khỏi đôi chân tựa hoa sen của người phụ nữ.

Verse 40

यथायथा स कौतुक्याद्वीक्षते यौवनाश्रितः । कौतुक्यात्तेन च ततस्तस्या वक्त्रं निरीक्षितम्

Và khi chàng, bị thúc đẩy bởi niềm đam mê của tuổi trẻ dưới vỏ bọc của sự tò mò, cứ nhìn ngắm mãi, cũng chính vì sự 'tò mò' ấy mà chàng đã nhìn lên khuôn mặt nàng.

Verse 41

ततश्चाकारयामास मणिभद्रः प्रकोपतः । तं षण्ढमुक्तवाञ्जारं त्वमेनं च विडंबय

Bấy giờ Manibhadra nổi cơn thịnh nộ, ra lệnh cho người hầu hành động: 'Tên hoạn quan kia, kẻ gian phu kia, hãy đi và làm nhục gã đàn ông này!'

Verse 42

ततस्तेन द्विजश्रेष्ठाः स पुष्पो मूर्ध्नि ताडितः

Hỡi bậc ưu tú trong các Bà-la-môn, khi ấy Pushpa bị hắn đánh vào đầu.

Verse 43

अधो निपतितं भूमौ रुधिरेण परिप्लुतम् । चरणाभ्यां समाकृष्य दूतो मार्गं समाश्रितः

Ngã sấp mặt xuống đất và đầm đìa máu, chàng bị kéo lê bằng chân khi tên sứ giả bắt đầu lên đường.

Verse 44

यावच्चतुष्पथं नीतो यत्र संचरते जनः । हाहाकारो महानासीत्तस्मिन्पुरवरे तदा

Khi ông bị dẫn đi đến ngã tư nơi dân chúng qua lại, trong thành phố ưu việt ấy bấy giờ bỗng dấy lên một tiếng kêu gào lớn lao.

Verse 45

सर्वेषामेव पौराणां तदवस्थं विलोक्य तम् । ततोऽन्यैः शीततोयेन सोभिषिक्तो दयान्वितैः

Khi toàn thể dân thành thấy ông trong tình trạng ấy, những người khác vì lòng thương xót liền rưới lên ông nước mát.

Verse 46

कृत्वा वायुप्रदानं च गमितश्चेतनां प्रति । स प्राप्य चेतनां कृच्छ्रात्तत्तोयात्तानथाब्रवीत्

Sau khi làm phép trợ hơi thở sinh mệnh, người ta đưa ông dần trở lại với ý thức. Khi khó nhọc lắm mới tỉnh lại, ông từ trong làn nước ấy liền nói với họ.

Verse 47

न मया विहितं चौर्यं परदारा न सेविताः । पश्यध्वं मणिभद्रेण यथाहं क्लेशितो जनाः

“Ta chưa từng trộm cắp, cũng chưa hề tư thông với vợ người. Hãy nhìn đây, hỡi mọi người—Maṇibhadra đã khiến ta chịu khổ sở dường nào!”

Verse 48

तीर्थयात्रापरो विप्रो ब्रह्मचर्यपरायणः । भोजनार्थं समामन्त्र्य नीतोऽवस्थामिमां ततः

“Ta là một bà-la-môn chuyên tâm hành hương các thánh địa và kiên định trong phạm hạnh (brahmacarya). Lấy cớ mời ăn, họ đã dẫn ta đến cảnh khốn cùng này.”

Verse 49

किं नास्ति वात्र भूपालो येनैतदसमंजसम् । ब्राह्मणस्य विशेषेण निर्दोषस्य महाजनाः

“Chẳng lẽ nơi đây không có bậc quân vương, mà để sự bất công như thế xảy ra—nhất là đối với một bà-la-môn vô tội, hỡi các bậc hiền nhân trong đại chúng?”

Verse 50

जना ऊचुः । बहवस्तेन पापेन विप्राः पूर्वं विडंबिताः । राजप्रसादयुक्तेन चेर्ष्यां प्राप्य शरीरिणा

Dân chúng thưa: “Bởi kẻ tội lỗi ấy, trước kia nhiều bà-la-môn đã bị chế nhạo và làm nhục—hắn được nâng đỡ bởi ân sủng của vua và bị lòng ganh ghét thúc đẩy khi mang thân người.”

Verse 51

कोऽपि राजप्रसादान्न किंचिद्ब्रूतेऽस्य सम्मुखम् । तस्मादुत्तिष्ठ गच्छामो दास्यामस्तेऽशनं वयम्

“Vì hắn được vua che chở nên chẳng ai dám nói gì trước mặt hắn. Vậy hãy đứng dậy—chúng ta đi; chúng ta sẽ dâng thức ăn cho ngài.”

Verse 156

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागर खण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्पादित्यमाहात्म्ये मणिभद्रकृतपुष्पब्राह्मणविडंबनवर्णनंनाम षट्पञ्चाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—thuộc bộ sưu tập tám mươi mốt nghìn câu kệ, trong Nāgara-khaṇḍa thứ sáu—trong Māhātmya của Hāṭakeśvara-kṣetra, trong Puṣpāditya Māhātmya—chương mang tên “Mô tả việc Maṇibhadra làm nhục bà-la-môn Puṣpa,” tức Chương 156, đến đây kết thúc.