Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

यः पश्यति वटादित्यं षष्ठ्यां चैत्रे विशेषतः । भास्कराकृत्स्नशो दृष्टास्तेन तत्रहि संस्थिताः

Transliteration

yaḥ paśyati vaṭādityaṃ ṣaṣṭhyāṃ caitre viśeṣataḥ | bhāskarākṛtsnaśo dṛṣṭāstena tatrahi saṃsthitāḥ

Translation

Ai chiêm bái Vaṭāditya—đặc biệt vào ngày mồng sáu (ṣaṣṭhī) của tháng Caitra—thì như đã thấy trọn vẹn Thái Dương, vì mọi hình thái của Mặt Trời đều an lập tại đó.

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)

• वटादित्यम्: Vaṭa-Āditya (the Sun at/with the banyan)
• वटादित्यम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: वट + आदित्य (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• षष्ठ्याम्: on the sixth (tithi)
• षष्ठ्याम्: Adhikarana (अधिकरण/Time-locus)
• Type: Noun
• Root: षष्ठी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• चैत्रे: in (the month of) Caitra
• चैत्रे: Adhikarana (अधिकरण/Time-locus)
• Type: Noun
• Root: चैत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• भास्कराकृत्स्नशः: as (if) the entire Bhāskara (Sun)
• भास्कराकृत्स्नशः: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: भास्कर + अकृत्स्नशस् (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्राय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner: 'in entirety/as a whole')

• दृष्टाः: (are) seen
• दृष्टाः: Kriya (क्रिया/Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

• तेन: by him
• तेन: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• हि: indeed
• हि: Sambandha/Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle, emphatic)

• संस्थिताः: (are) present/established
• संस्थिताः: Kriya (क्रिया/Predicative participle)
• Type: Verb
• Root: सम् + √स्था (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि/भूतकृत् कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vaṭāditya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Addressed to an audience of pilgrims/seekers; immediate vocative not in this verse

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim stands before a radiant Sūrya icon beneath/near a venerable banyan (vaṭa), at dawn on Caitra-ṣaṣṭhī; rays spread as if many solar forms are present within one halo.

Characters & Entities

• Vaṭāditya
• Bhāskara (Sun)
• Caitra
• Ṣaṣṭhī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred time and sacred place combine: darśana at the right tithi reveals the deity’s fullness and grants heightened merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vaṭāditya is glorified as a site where the Sun’s complete presence is accessible through darśana.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana of Vaṭāditya, especially on Caitra-śukla/kr̥ṣṇa Ṣaṣṭhī (the sixth lunar day in Caitra).