Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

एतेषामनुगाश्चान्ये कोटिरेका पृथक्पृथक् । सर्वान्संप्रेषयामास वधार्थं तस्य दुर्मतेः

Transliteration

eteṣāmanugāścānye koṭirekā pṛthakpṛthak | sarvānsaṃpreṣayāmāsa vadhārthaṃ tasya durmateḥ

Translation

Ngoài những vị ấy, còn có các tùy chúng khác, chia thành từng đoàn riêng, mỗi đoàn đủ một koṭi; tất cả đều được sai đi để diệt trừ kẻ tâm địa gian ác ấy.

Word by Word

• एतेषाम्: of these
• एतेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध

• अनुगाः: followers
• अनुगाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अनुग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'followers/attendants'

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय)

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'others'

• कोटि-रेकाः: each numbering a crore
• कोटि-रेकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + एका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्यावाचक-समासः; 'one crore each' (कोटि+एका)

• पृथक्-पृथक्: separately; one by one
• पृथक्-पृथक्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक् (अव्यय) + पृथक् (अव्यय)
• Form: अव्यय (पुनरुक्ति-क्रियाविशेषण) — 'separately, individually'

• सर्वान्: all (of them)
• सर्वान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• संप्रेषयामास: sent forth
• संप्रेषयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-√इष् (धातु; प्रेरणे)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• वध-अर्थम्: for killing
• वध-अर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: वध (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रयोजन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• दुर्मतेः: of the evil-minded one
• दुर्मतेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दुर्मति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

Speaker

Deductive (Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa speaking to sages)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/śrotṛ-gaṇa (implied)

Visual Art Cues

Scene: Endless companies of gaṇas, each a separate cohort, streaming out in multiple directions—an ocean of fierce guardians moving to eliminate a wicked foe.

Characters & Entities

• Śiva’s gaṇas (implied)
• the wicked adversary (likely Andhaka, from surrounding verses)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When adharma becomes obstinate, divine order responds decisively; evil intent ultimately draws corrective consequence.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The verse itself does not name a tīrtha; it serves the broader Tīrthamāhātmya narrative context of the chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse focuses on the mobilization of Śiva’s forces.