Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 79

Devanagari script

सा सौभाग्यवती विप्रा जायते च प्रजावती । धनधान्यसमृद्धा च दुःखशोकविवर्जिता । दोषैः सर्वैर्विनिर्मुक्ता शंसिता धरणीतले

Transliteration

sā saubhāgyavatī viprā jāyate ca prajāvatī | dhanadhānyasamṛddhā ca duḥkhaśokavivarjitā | doṣaiḥ sarvairvinirmuktā śaṃsitā dharaṇītale

Translation

Người phụ nữ brāhmaṇa ấy trở nên viên mãn phúc duyên vợ chồng và cũng được con cái; sung túc tiền của và lương thực, lìa mọi sầu khổ; thoát khỏi mọi lỗi lầm, và được ca ngợi trên cõi đất này.

Word by Word

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सौभाग्यवती: fortunate
• सौभाग्यवती: Karta-samānādhikaraṇa (predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: सौभाग्यवत् (प्रातिपदिक; मतुप्-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• विप्रा: a Brahmin woman
• विप्रा: Karta (कर्ता; apposition to सा)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• जायते: is born; becomes
• जायते: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• प्रजावती: having offspring
• प्रजावती: Karta-samānādhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: प्रजावत् (प्रातिपदिक; मतुप्-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• धन-धान्य-समृद्धा: prosperous in wealth and grain
• धन-धान्य-समृद्धा: Karta-samānādhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: धन (प्रातिपदिक) + धान्य (प्रातिपदिक) + समृद्ध (कृदन्त; सम्-√ऋध् धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (past participle used adjectivally)

• च: and
• च: Sambandha
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• दुःख-शोक-विवर्जिता: free from sorrow and grief
• दुःख-शोक-विवर्जिता: Karta-samānādhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: दुःख (प्रातिपदिक) + शोक (प्रातिपदिक) + विवर्जित (कृदन्त; वि-√वृज्/वर्ज् धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• दोषैः: from faults
• दोषैः: Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान; with विनिर्मुक्ता: ‘freed from’)
• Type: Noun
• Root: दोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वैः: all
• सर्वैः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying दोषैः)

• विनिर्मुक्ता: completely freed
• विनिर्मुक्ता: Karta-samānādhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: विनिर्मुक्त (कृदन्त; वि-निर्-√मुच् धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• शंसिता: praised
• शंसिता: Karta-samānādhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: शंसित (कृदन्त; √शंस् धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• धरणी-तले: on the surface of the earth
• धरणी-तले: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: धरणी (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; देशाधिकरण (locative of place)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration; likely Sūta in the broader Tīrthamāhātmya frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Saubhāgya-kūpikā / Śrīhāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Naimiṣāraṇya sages

Visual Art Cues

Scene: A transformed devotee woman—now serene and honored—stands with children and abundant grain/wealth symbols, while elders praise her; the deity’s blessing is implied.

Characters & Entities

• Viprā (brāhmaṇa woman)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-centered devotion and dharmic worship are portrayed as forces that remove doṣas and establish well-being, prosperity, and social esteem.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage continues the praise of the Śrīhāṭakeśvara-kṣetra tradition within the Nāgara Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new ritual is specified here; the verse states the promised fruits (phala) of the previously described worship.