Adhyaya 124

Verse 2

सूत उवाच । अथान्यदपि तत्रास्ति मुखारं तीर्थमुत्तमम् । यत्र ते मुनयः श्रेष्ठा विप्राश्चौरेण संगताः । यत्र सिद्धिं समापन्नः स चौरस्तत्प्रभावतः । वाल्मीकिरिति विख्यातो रामायणनिबंधकृत्

Sūta nói: “Tại đó còn có một thánh địa tối thượng khác tên là Mukhāra Tīrtha—nơi các bậc hiền thánh và các Bà-la-môn tối thắng gặp một tên trộm; và chính tên trộm ấy, nhờ uy lực của tīrtha, đã chứng đắc thành tựu, nổi danh là Vālmīki, tác giả bộ Rāmāyaṇa.”

Verse 3

चमत्कारपुरे पूर्वं मांडव्यान्वय संभवः । लोहजंघो द्विजो ह्यासीत्पितृमातृपरायणः

Thuở xưa, tại thành Camatkārapura, có một Bà-la-môn tên Lohajaṅgha, sinh trong dòng dõi Māṇḍavya, một lòng phụng sự cha mẹ.

Verse 4

तस्यैका चाभवत्पत्नी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । पतिव्रता पतिप्राणा पतिप्रियहिते रता

Ông chỉ có một người vợ, quý hơn cả sinh mệnh—một bậc pativratā giữ trọn hạnh thê, lấy chồng làm lẽ sống, luôn chuyên tâm vào điều làm chồng vui lòng và được lợi ích.

Verse 5

अथ तस्य स्थितस्यात्र ब्रह्मवृत्त्याभिवर्ततः । जगाम सुमहान्कालः पितृमातृरतस्य च

Rồi khi ông sống tại đó, giữ nếp sinh nhai và hạnh kiểm của một Bà-la-môn, thì thời gian rất dài đã trôi qua đối với ông—người một lòng hiếu kính cha mẹ.

Verse 6

एकदा भगवाञ्छक्रो न ववर्ष धरातले । आनर्तविषये कृत्स्ने यावद्वादशवत्सराः

Có một lần, đức Śakra (Indra) đáng tôn kính đã không ban mưa xuống mặt đất; khắp toàn cõi Ānarta, suốt mười hai năm liền.

Verse 7

ततः स कष्टमापन्नो लोहजंघो द्विजोत्तमाः । न प्राप्नोति क्वचिद्भिक्षां न च किंचित्प्रतिग्रहम्

Vì thế, Lohajaṅgha lâm vào cảnh khốn cùng, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh: chẳng nơi nào ông xin được vật thực, cũng không nhận được chút lễ vật nào.

Verse 8

ततस्तौ पितरौ द्वौ तु दृष्ट्वा क्षुत्परिपीडितौ । भार्यां च चिंतयामास दुःखेन महतान्वितः

Rồi khi thấy cha mẹ mình—cả hai—bị cơn đói hành hạ, ông tràn ngập nỗi sầu lớn và cũng bắt đầu lo nghĩ cho người vợ của mình.

Verse 9

किं करोमि क्व गच्छामि कथं स्याद्दर्शनं मम । एताभ्यामपि वृद्धाभ्यां पत्न्याश्चैव विशेषतः

“Ta phải làm gì? Ta phải đi đâu? Làm sao ta có thể xoay xở—nhất là vì hai người già này, và hơn hết là vì vợ ta?”

Verse 10

ततः स दुःखसंयुक्तः फलार्थं प्रययौ वने । न च किंचिदवाप्नोति सर्वे शुष्का महीरुहाः

Rồi, mang nặng ưu sầu, ông vào rừng tìm trái cây; nhưng chẳng được gì cả, vì mọi cây cối đều đã khô héo.

Verse 12

अथापश्यत्स वृद्धां स्त्रीं स्तोकसस्यसमन्विताम् । गच्छमानां तथा तेन श्रमेण महतान्विताम् । ततस्तत्सस्यमादाय वस्त्राणि च स निर्दयः । जगाम स्वगृहं हृष्टः पितृभ्यां च न्यवेदयत्

Bấy giờ hắn thấy một bà lão mang theo chút thóc gạo, vừa đi vừa kiệt sức vì mệt nhọc lớn. Không chút xót thương, hắn cướp lấy số thóc ấy cùng y phục của bà, hớn hở trở về nhà mình và thuật lại với cha mẹ.

Verse 13

स एवं लब्धलक्षोऽपि दस्युकर्मणि नित्यशः । कृत्वा चौर्यं पुपोषाथ निजमेव कुटुम्बकम्

Dẫu đã tìm được một “cách” để kiếm lợi, hắn vẫn ngày ngày làm nghề cướp bóc. Nhờ trộm cắp, hắn chỉ nuôi sống riêng gia đình mình.

Verse 14

सुभिक्षे चापि संप्राप्ते नान्यत्कर्म करोति सः । ब्राह्मीं वृत्तिं परित्यक्त्वा चौर्यकर्म समाचरत्

Dẫu khi phú túc và no đủ đã trở lại, hắn vẫn chẳng làm việc gì khác. Từ bỏ sinh kế chính đáng của một bà-la-môn, hắn cứ tiếp tục nghề trộm cắp.

Verse 15

कस्यचित्त्वथ कालस्य तीर्थयात्राप्रसंगतः । तत्र सप्तर्षयः प्राप्ता मरीचिप्रमुखा द्विजाः

Rồi vào một thời điểm nào đó, nhân dịp hành hương đến các bến thiêng (tīrtha), bảy vị Hiền Thánh—những bà-la-môn đứng đầu là Marīci—đã đến nơi ấy.

Verse 16

ततस्तान्विजने दृष्ट्वा द्रोहकोपसमन्वितः । यष्टिमुद्यम्य वेगेन तिष्ठध्वमिति चाब्रवीत्

Bấy giờ thấy các vị ở nơi vắng vẻ, hắn tràn đầy ác ý và giận dữ, liền giơ gậy lên, lao tới và quát lớn: “Đứng lại!”

Verse 17

त्रिशिखां भृकुटीं कृत्वा सत्वरं समुपाद्रवत् । भर्त्समानः स परुषैर्वाक्यैस्तांस्ताडयन्निव

Nhíu mày dữ dằn, ông ta vội vã lao tới họ, mắng nhiếc bằng lời lẽ thô bạo, như thể đang đánh đập họ vậy.

Verse 18

ततस्ते मुनयो दृष्ट्वा यमदूतोपमं च तम् । यज्ञोपवीतसंयुक्तं प्रोचुस्ते कृपयान्विताः

Bấy giờ các bậc hiền triết thấy ông ta như sứ giả của Diêm Vương, nhưng vẫn mang dây thiêng yajñopavīta, liền nói với ông ta bằng lòng từ mẫn.

Verse 19

ऋषय ऊचुः । अहो त्वं ब्राह्मणोऽसीति तत्कस्मादतिगर्हितम् । करोषि कर्म चैतद्धि म्लेच्छकृत्यं तु बालिश

Các hiền triết nói: “Than ôi! Ông quả là một bà-la-môn; cớ sao lại làm việc đáng chê trách đến thế? Kẻ dại kia, chính ông đang làm điều bị xem là hạnh của bọn mleccha.”

Verse 20

वयं च मुनयः शांतास्त्यक्ताऽशेषपरिग्रहाः । नास्माकमपि पार्श्वस्थं किंचिद्गृह्णाति यद्भवनान्

Chúng ta cũng là các bậc muni, tánh tình an hòa, đã xả bỏ mọi sở hữu. Ngay cả người đứng cạnh chúng ta cũng chẳng lấy một vật gì từ nhà của dân chúng.

Verse 21

लोहजंघ उवाच । एतानि शुभ्रचीराणि वल्कलान्यजिनानि च । उपानहसमेतानि शीघ्रं यच्छंतु मे द्विजाः

Lohajaṅgha nói: “Hỡi các bậc nhị sinh, hãy mau trao cho ta những y phục trắng sạch này—cả áo vỏ cây và da nai—lại kèm cả dép nữa.”

Verse 22

नो चेद्धत्वाप्रहारेण यष्ट्या वज्रोपमेन च । प्रापयिष्यस्यसंदिग्धं धर्मराजनिवेशनम्

Nếu không, thì bằng một gậy đánh xuống như sấm sét, ta chắc chắn sẽ đưa ngươi—không chút nghi ngờ—đến nơi cư ngụ của Dharmarāja (Diêm Vương Yama).

Verse 23

ऋषय ऊचुः । सर्वं दास्यामहे तुभ्यं वयं तावन्मलिम्लुच । किंवदन्तीं वदास्माकं यां पृच्छामः कुतूहलात्

Các hiền triết nói: “Hỡi Malimluca, chúng ta sẽ dâng cho ngươi mọi thứ; chỉ xin hãy kể cho chúng ta truyền thuyết—điều người đời đồn truyền—mà vì hiếu kỳ chúng ta đang hỏi.”

Verse 24

किमर्थं कुरुषे चौर्यं त्वं विप्रोऽसि सुनिर्घृणः । किं जितो व्यसनै रौद्रैः किं वा व्याधद्विजो भवान्

“Vì sao ngươi làm nghề trộm cắp? Ngươi là một brāhmaṇa mà lại hoàn toàn không lòng từ. Phải chăng ngươi đã bị những thói xấu dữ dằn khuất phục? Hay ngươi đã trở thành ‘thợ săn-brāhmaṇa’—một brāhmaṇa sống bằng sự tàn nhẫn của kẻ săn mồi?”

Verse 25

लोहजंघ उवाच । व्यसनार्थं न मे कृत्यमेतच्चौर्यसमुद्भवम् । कुटुम्बार्थं विजानीथ धर्ममेतन्न संशयः

Lohajaṃgha nói: “Việc làm này của ta, phát sinh từ trộm cắp, không phải vì hưởng lạc. Hãy biết đó là vì gia quyến của ta; điều này không nghi ngờ—ta xem đó là dharma.”

Verse 26

पितरौ मम वार्द्धक्ये वर्तमानौ व्यवस्थितौ । तथा पतिव्रता पत्नी गृहधर्मविचक्षणा

“Cha mẹ ta nay đã an trú vững vàng trong tuổi già; và cũng vậy, vợ ta là người pativratā, sáng suốt và khéo léo trong các bổn phận của đạo gia thất.”

Verse 27

उपार्ज्जयामि यत्किञ्चिदहमेतेन कर्मणा । तत्सर्वं तत्कृते नूनं सत्येनात्मानमालभे

Bất cứ điều gì ta kiếm được nhờ công việc này, ta xin hiến dâng tất cả—quả thật—cho mục đích thiêng liêng ấy. Trong chân thật, với lời nguyện trung tín này, ta dâng chính bản thân mình để được thánh hiến.

Verse 28

तस्मान्मुंचथ प्राक्सर्वं विभवं किं वृथोक्तिभिः । कृताभिः स्फुरते हस्तो ममायं हन्तुमेव हि

Vì thế, hãy lập tức từ bỏ mọi quyền thế và của cải thế gian—lời nói hão huyền có ích gì? Tay ta đã run lên bởi những việc đã làm; quả thật, nó chỉ chực giáng xuống để hạ ngươi.

Verse 29

ऋषय ऊचुः । यद्येवं चौर तद्गत्वा त्वं पृच्छस्व कुटुम्बकम् । ममपापांशभागी त्वं किं भविष्यसि किं न वा

Các bậc hiền triết nói: “Nếu vậy, hỡi kẻ trộm, hãy đi hỏi chính gia quyến của ngươi. Nếu ngươi phải chia phần tội lỗi của ta, thì ngươi sẽ ra sao—ngươi nhận hay không nhận?”

Verse 30

यदि ते संविभागेन पापस्यांशोऽपि गच्छति । तत्कुरुष्वाथवा पाप दुर्वहं ते भविष्यति

“Nếu do sự phân chia mà dù chỉ một phần nhỏ tội lỗi cũng đến với ngươi, thì hãy làm (chỉ với điều kiện ấy). Bằng không, hỡi kẻ tội lỗi, nó sẽ trở nên không thể gánh chịu đối với ngươi.”

Verse 31

सकलं रौरवे रौद्रे पतितस्य सुदुर्मते । वयं त्वा ब्राह्मणं मत्वा ब्रूम एतदसंशयम्

“Với kẻ đã sa vào Raurava khủng khiếp (địa ngục), hỡi người tâm ác, khổ đau là trọn vẹn. Tuy vậy, vì xem ngươi như một bà-la-môn, chúng ta nói điều này không chút nghi ngờ.”

Verse 32

कृपाविष्टाः सहास्माभिः सञ्जातेऽपि सुदर्शने । मुनीनां यतचित्तानां दर्शनाद्धि शुभं भवेत्

Vì lòng từ bi, dẫu các ngươi đã đến trong tầm nhìn tốt lành của chúng ta, chỉ riêng việc được thấy các bậc Muni có tâm điều phục cũng thật sự đem lại điềm lành.

Verse 33

एकः पापानि कुरुते फलं भुंक्ते महाजनः । भोक्तारो विप्रमुच्यंते कर्ता दोषेण लिप्यते

Một người tạo tội, nhưng cả đại gia đình lại hưởng lấy quả. Kẻ chỉ cùng thọ hưởng thì được giải thoát, còn người gây ra thì bị vấy bẩn bởi lỗi ấy.

Verse 34

सूत उवाच । स तेषां तद्वचः श्रुत्वा चौरः किंचिद्भयान्वितः । सत्यमेतन्न संदेहो यदेतैर्व्याहृतं वचः

Sūta nói: Nghe lời các vị ấy, tên trộm hơi run sợ. ‘Đúng thật vậy, không còn nghi ngờ; lời các bậc (hiền thánh) này nói ra là chính xác.’

Verse 36

एतत्कर्म न गृह्णंति यदि वा संत्यजाम्यहम् । महद्भयं समुत्पन्नं मम चेतसि सांप्रतम्

Nếu họ không nhận lấy nghiệp này (và quả báo của nó), thì ta sẽ từ bỏ. Ngay lúc này, một nỗi sợ lớn đã dấy lên trong lòng ta.

Verse 37

यदि यूयं न चान्यत्र प्रयास्यथ मुनीश्वराः । पलायनपरा भूत्वा तद्गत्वा निजमंदिरम्

Nếu các ngài, ôi những bậc tối thượng giữa các Muni, không đi nơi khác, thì ta sẽ chỉ lo trốn chạy và từ đây trở về tư thất của mình.

Verse 38

पृच्छामि पोष्यवर्गं च युष्मद्वाक्यं विशेषतः । यदि तत्पातकांशं मे ग्रहीष्यति कुटुम्बकम् । तद्युष्माकं ग्रहीष्यामि यत्किंचित्पार्श्वसंस्थितम्

Ta sẽ hỏi những người nương tựa vào ta, và nhất là sẽ kiểm chứng lời các ngươi. Nếu gia quyến ta gánh lấy một phần tội lỗi của ta, thì ta sẽ lấy bất cứ vật gì của các ngươi đang để gần đây.

Verse 39

तस्मात्पृच्छामि तद्गत्वा निजमेव कुटुम्बकम् । यदि स्यात्संविभागो मे पापांशस्य करोमि वै

Vì thế ta sẽ đi hỏi chính gia quyến của ta. Nếu quả thật có sự chia phần tội nghiệp của ta, thì ta sẽ tiến hành việc ấy, đúng vậy.

Verse 40

ततस्ते शपथान्कृत्वा तस्य प्रत्ययकारणात् । तस्योपरि दयां कृत्वा मुमुचुस्तं गृहं प्रति

Rồi họ bắt ông thề nhiều lời để gây dựng lòng tin; sau đó, động lòng từ bi đối với ông, họ thả ông ra để trở về nhà.

Verse 41

सोऽपि गत्वाऽथ पप्रच्छ प्रगत्वा पितरं निजम् । शृणु तात वचोऽस्माकं ततः प्रत्युत्तरं कुरु

Ông cũng đi, đến gần cha mình và thưa hỏi: “Thưa cha, xin nghe lời con, rồi hãy đáp lại.”

Verse 42

यत्कृत्वाहमकृत्यानि चौर्यादीनि सहस्रशः । पुष्टिं करोमि ते नित्यस् तद्भागस्तेऽस्ति वा न वा

“Do làm những việc bị cấm—như trộm cắp—hàng ngàn lần, con nuôi dưỡng cha mỗi ngày. Xin nói cho con biết: cha có phần nào trong nghiệp ấy hay không?”

Verse 43

पापस्य मम प्रब्रूहि पृच्छतोऽत्र यथातथम् । अत्र मे संशयो जातस्तस्माच्छीघ्रं प्रकीर्तय

Xin hãy nói cho con biết đúng như sự thật, theo điều con đang hỏi ở đây, về tội lỗi của con. Trong lòng con đã khởi lên nghi hoặc, vì vậy xin hãy tuyên bày mau chóng.

Verse 44

पितोवाच । बाल्ये पुत्र मया नीतस्त्वं पुष्टिं व्याकुलात्मना । शुभाऽशुभानि कृत्यानि कृत्वा स्निग्धेन चेतसा

Người cha nói: “Con ơi, thuở ấu thơ cha đã nuôi dưỡng con với tấm lòng bồn chồn lo lắng, làm bao việc—cả thiện lẫn bất thiện—bằng tâm tình thương mến.”

Verse 45

एतदर्थं पुनर्येन वार्धक्ये समुपस्थिते । गां पालयसि भूयोऽपि कृत्वा कर्म शुभाऽशुभम्

“Chính vì lẽ ấy, nay khi tuổi già đã đến với cha, con lại gánh vác việc nhà, làm các hành động—thiện và bất thiện—một lần nữa.”

Verse 46

न तस्य विद्यते भागस्तव स्वल्पोऽपि पुत्रक । शुभस्य वाऽथ पापस्य सांप्रतं च तथा मम

“Con yêu, con không có phần nào trong đó—dù chỉ một chút—dù là phúc thiện hay tội lỗi; và cũng vậy, hiện nay cha không có phần nào trong việc của con.”

Verse 47

आत्मनैव कृतं कर्म स्वयमेवोपभुज्यते । शुभं वा यदि वा पापं भोक्तारोन्यजनाः स्मृताः

Nghiệp do chính mình tạo ra thì chính mình tự thọ nhận quả báo—dù là thiện hay ác. Người khác không được xem là kẻ thọ hưởng kết quả ấy.

Verse 48

साधुत्वेनाथ चौर्येण कृष्या वा वाणिजेन वा । त्वमुपानयसे भोज्यं न मे चिन्ता प्रजायते

Dù bằng hạnh kiểm chân thật hay bằng trộm cắp, dù bằng nghề nông hay bằng buôn bán—ngươi vẫn đem thức ăn đến cho ta; vì thế lòng ta không hề lo âu.

Verse 49

तस्मान्नैतद्धृदि स्थाप्यं कर्मनिंद्यं करिष्यसि । यत्तस्यांशं प्रभोक्ता त्वं वयं सर्वे प्रभुंजकाः

Vì thế, chớ ôm giữ ý nghĩ ấy trong lòng mà làm những việc đáng chê trách—rằng: “Ngài sẽ hưởng phần của nó, và tất cả chúng ta cũng sẽ hưởng.”

Verse 50

सूत उवाच । स एतद्वचनं श्रुत्वा व्याकुलेनान्त्तरात्मना । पप्रच्छ मातरं गत्वा तमेवार्थं प्रयत्नतः

Sūta nói: Nghe những lời ấy, lòng ông rối bời. Ông đến gặp mẹ và tha thiết hỏi bà về chính việc ấy.

Verse 51

ततस्तयापि तच्चोक्तं यत्पित्रा तस्य जल्पितम् । असामान्यं शुभे पापे कृत्ये तस्य द्विजोत्तमाः

Rồi bà cũng kể lại cho ông điều người cha đã nói. “Hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, việc làm của ông ấy—dù là công đức hay tội lỗi—đều chẳng phải chuyện tầm thường.”

Verse 52

ततः पप्रच्छ तां भार्यां गत्वा दुःखसमन्वितः । साऽप्युवाच ततस्तादृक्पापं गुरुजनोद्भवम्

Rồi, lòng đầy sầu khổ, ông đến hỏi người vợ. Nàng cũng đáp: “Tội lỗi như thế phát sinh từ việc xúc phạm bậc trưởng thượng và người đáng tôn kính.”

Verse 53

ततः स शोकसंतप्तः पश्चात्तापेन संयुतः । गर्हयन्नेव चात्मानं ययौ ते यत्र तापसाः

Bấy giờ, bị nỗi sầu thiêu đốt và đầy dằn vặt hối hận, tự trách mắng chính mình, ông đi đến nơi các vị khổ hạnh (tapasvin) đang trú ngụ.

Verse 54

ततः प्रणम्य तान्सर्वान्कृतांजलिपुटः स्थितः । गम्यतां गम्यतां विप्राः क्षम्यतां क्षम्यतां मम

Rồi ông cúi lạy tất cả, chắp tay đứng yên và thưa: “Xin cứ đi, xin cứ đi, hỡi các vị Bà-la-môn—xin tha thứ, xin tha thứ cho con.”

Verse 55

यन्मया मौर्ख्यमास्थाय युष्मन्निर्भर्त्सना कृता । सुपाप्मना विमूढेन तस्मात्कार्या क्षमाद्य मे

“Vì con nương theo sự ngu muội mà đã quở trách các ngài; con mê lầm và tội lỗi nặng nề, nên xin các ngài ban cho con sự tha thứ.”

Verse 56

युष्मदीयं वचः कृत्स्नं मद्गुरुभ्यां प्रजल्पितम् । भार्यया च द्विजश्रेष्ठास्तेन मे दुःखमागतम्

“Hỡi các vị Bà-la-môn tối thượng, toàn bộ lời các ngài đã được các bậc trưởng thượng của con và cả vợ con nhắc lại; vì thế nỗi buồn khổ đã đến với con.”

Verse 57

तस्मात्कुर्वंतु मे सर्वे प्रसादं मुनिसत्तमाः । उपदेशप्रदानेन येन पापं क्षपाम्यहम्

“Vì vậy, hỡi các bậc hiền thánh tối thượng, xin tất cả các ngài rủ lòng ban ân—bằng cách trao cho con lời giáo huấn—để nhờ đó con diệt trừ tội lỗi của mình.”

Verse 58

मया कर्म कृतं निंद्यं सदैव द्विजसत्तमाः । स्त्रियोऽपि च द्विजेंद्राश्च तापसाश्च विशेषतः

Ôi bậc tối thắng trong hàng Nhị Sinh! Con đã gây nên nghiệp đáng chê trách—đối với phụ nữ, đối với các bậc Bà-la-môn tối thượng, và nhất là đối với các vị khổ hạnh.

Verse 59

ये ये दीनतरा लोका न समर्थाः प्रयोधितुम् । ते मया मुषिताः सर्वे न समर्थाः कदाचन

Tất cả những người nghèo khổ hơn, không đủ sức chống cự hay trả đũa—hết thảy họ con đều cướp đoạt; họ chưa từng có thể chống lại con.

Verse 60

कुटुम्बार्थं विमूढेन साधुसंगविवर्जिना । यथैव पठता शास्त्रं तन्मेऽद्य पतितं हृदि

Vì mê muội, lại thiếu vắng sự gần gũi với bậc thánh thiện, con chỉ mải mưu sinh vì gia đình. Nhưng hôm nay, như thể đang tụng đọc kinh điển, chân lý của chúng đã rơi vào lòng con.

Verse 61

यदि न स्याद्भवद्भिर्मे दर्शनं चाद्य सत्तमाः । तदन्यान्यपि पापानि कर्ताहं स्यां न संशयः

Ôi bậc tối thượng trong hàng người hiền đức—nếu hôm nay con không được chiêm ngưỡng thánh nhan của các ngài, hẳn con sẽ còn tiếp tục gây thêm bao tội lỗi khác, không nghi ngờ gì.

Verse 62

तेषां मध्यगतश्चासीत्पुलहो नाम सन्मुनिः । हास्यशीलः स तं प्राह विप्लवार्थं द्विजोत्तमम्

Trong số họ có một bậc chân hiền tên là Pulaha. Với phong thái dí dỏm, ngài nói với vị Bà-la-môn tối thượng ấy, cốt làm cho sự việc chuyển hướng.

Verse 63

अहं ते कीर्तयिष्यामि मन्त्रमेकं सुशोभनम् । यं ध्यायञ्जप्यमानस्त्वं सिद्धिं यास्यसि शाश्वतीम्

Ta sẽ tuyên thuyết cho ngươi một chân ngôn duy nhất, rực rỡ thù thắng. Khi chuyên tâm quán niệm và trì tụng, ngươi sẽ đạt thành tựu bền vững, không hề suy hoại.

Verse 64

जाटघोटेतिमन्त्रोऽयं सर्वसिद्धिप्रदायकः तमेनं जप विप्र त्वं दिवारात्रमतंद्रितः

Chân ngôn này—“jāṭaghoṭe”—ban cho mọi thành tựu (siddhi). Vì thế, hỡi Bà-la-môn, hãy trì tụng chính chân ngôn ấy suốt ngày đêm, không biếng trễ.

Verse 65

ततो यास्यसि संसिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि

Khi ấy ngươi sẽ đạt viên mãn thành tựu—một điều khó được, ngay cả đối với chư thiên.

Verse 66

एवमुक्त्वाथ ते विप्रास्तीर्थयात्रां ततो ययुः । सोऽपि तत्रैव चौरस्तु स्थितो जपपरायणः

Nói xong như vậy, các vị Bà-la-môn liền lên đường hành hương đến các thánh địa (tīrtha). Còn kẻ trộm ấy vẫn ở ngay nơi đó, một lòng chuyên chú vào việc trì tụng (japa).

Verse 67

अनन्यमनसा तेन प्रारब्धः स तदा जपः । यथाऽभवत्समाधिस्थो येनावस्थां परां गतः

Với tâm không tán loạn, hắn bắt đầu việc trì tụng ấy. Nhờ vậy hắn nhập vào samādhi, và do đó đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 68

तस्यैवं स्मरमाणस्य तं मन्त्रं ब्राह्मणस्य च । निश्चलत्वं गतः कायः कार्ये च निश्चलः स्थितः

Khi ông cứ mãi tưởng niệm thần chú do vị Bà-la-môn truyền dạy, thân ông trở nên bất động; và ngay trong sự hành trì, ông vẫn kiên định, không dao động.

Verse 69

ततः कालेन महता वल्मीकेन समावृतः । समंताद्ब्राह्मणश्रेष्ठा ध्यानस्थस्य महात्मनः

Rồi sau một thời gian rất lâu—hỡi bậc Bà-la-môn tối thượng—ông bị một ụ mối phủ kín bốn phía, trong khi bậc đại hồn ấy vẫn an trụ trong thiền định.

Verse 70

तौ मातापितरौ तस्य सा च भार्या मनस्विनी । याता मृत्युवशं सर्वे तमन्वेष्य प्रयत्नतः

Cha mẹ ông, và cả người vợ cứng cỏi của ông nữa, đã dốc hết sức tìm kiếm ông; nhưng rồi tất thảy đều rơi vào quyền lực của tử thần.

Verse 71

न विज्ञातश्च तत्रस्थः संन्यस्तः स महाव्रतः । संसारभावनिर्मुक्तस्तस्मान्मुनिसमागमात्

Ở lại nơi ấy, ông không được ai nhận ra. Đã thọ nhận hạnh xuất gia, bậc giữ đại nguyện ấy nhờ gần gũi các bậc hiền thánh mà thoát khỏi mọi khuynh hướng thế tục của luân hồi.

Verse 72

कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन मार्गेण ते पुनः । तीर्थयात्राप्रसंगेन मुनयः समुपस्थिताः

Sau một thời gian nữa, các bậc hiền thánh lại đến theo chính con đường ấy, nhân dịp hành hương đến các thánh địa (tīrtha).

Verse 73

प्रोचुश्चैतद्द्विजाः स्थानं यत्र चौरेण संगमः । आसीद्वस्तेन रौद्रेण ब्राह्मणच्छद्मधारिणा

Các bậc hiền triết song sinh đã chỉ rõ chính nơi ấy, nơi từng xảy ra cuộc chạm mặt với một tên cướp hung bạo, tàn nhẫn, khoác lớp ngụy trang của một bà-la-môn.

Verse 74

ततो वल्मीकमध्यस्थं शुश्रुवुर्निस्वनं च ते । जाटघोटेतिमंत्रस्य तस्यैव च महात्मनः

Rồi họ nghe một âm vang từ trong ụ mối; bậc đại tâm ấy đang tụng một thần chú mở đầu bằng những lời “jāṭa-ghoṭa”.

Verse 75

अथ भूम्यां प्रहारास्ते सस्वनुः सर्वतोदिशम् । ते वल्मीकं ततो दृष्ट्वा तं चौरं तस्य मध्यगम्

Bấy giờ những cú đánh xuống đất của họ vang dội khắp bốn phương. Sau đó, thấy ụ mối, họ trông thấy tên cướp ngồi ngay giữa lòng ụ ấy.

Verse 76

जपमानं तु तं मन्त्रं पुलहेन निवेदितः । हास्यरूपेण यस्तस्य सिद्धिं च द्विजसत्तमाः

Hỡi bậc song sinh tối thượng, hắn đang niệm thần chú ấy do Pulaha truyền dạy; tuy được ban trong dáng vẻ đùa vui, nhưng vẫn đem lại cho hắn sự thành tựu.

Verse 77

यद्वा सत्यमिदं प्रोक्तमाचार्यैः शास्त्रदृष्टिभिः । स्तोकं सिद्धिकृते तस्य यस्मात्सिद्धिरुपस्थिता

Hoặc nữa, lời các bậc đạo sư—những người nhìn theo nhãn quan kinh điển—quả thật là đúng: chỉ một phương tiện nhỏ cũng có thể làm nên thành tựu cho hắn, vì sự chứng đắc đã đến với hắn.

Verse 78

मन्त्रे तीर्थे द्विजे देवे दैवज्ञे भेषजे गुरौ । यादृशी भावना यस्य सिद्धिर्भवति तादृशी

Trong thần chú, trong thánh địa (tīrtha), trong bậc Bà-la-môn, trong thần linh, trong nhà chiêm tinh, trong thuốc men và trong vị đạo sư—tâm niệm của người ấy thế nào thì thành tựu hiển lộ đúng như thế.

Verse 79

अथ तं वीक्ष्य संसिद्धं कुमन्त्रेणापि तस्करम् । ते विप्रा विस्मयाविष्टाः कृपाविष्टा विशेषतः

Rồi khi thấy tên cướp ấy đã thành tựu trọn vẹn—even nhờ một thần chú sai lệch—các Bà-la-môn bàng hoàng kinh ngạc, và nhất là dâng tràn lòng từ bi.

Verse 80

समाध्यर्हैस्ततो द्रव्यैस्तैलैस्तद्भेषजैरपि

Bấy giờ, với những vật phẩm thích hợp cho người đang an trụ trong định sâu—các loại dầu và những phương dược ấy nữa—họ tiến hành chữa trị.

Verse 81

ममर्दुस्तस्य तद्गात्रं समाधिस्थं चिरं द्विजाः । ततः स चेतनां लब्धा आलोक्य च मुहुर्मुहुः । प्रोवाच विस्मयाविष्टस्तान्मुनीन्प्रकृतानिति

Các Bà-la-môn xoa bóp thân thể ông, dù ông đã an trụ trong samādhi rất lâu. Rồi ông hồi tỉnh, nhìn đi nhìn lại nhiều lần; kinh ngạc tột độ, ông cất lời với các vị muni, những người trông như đang ở trạng thái bình thường.

Verse 82

लोहजंघ उवाच । किमर्थं न गता यूयं मया मुक्ता द्विजोत्तमाः । नाहं किंचिद्ग्रहीष्यामि युष्मदीयं कथंचन । कुटुंबार्थं यतस्तस्माद्व्रजध्वं स्वेच्छयाऽधुना

Lohajaṅgha nói: “Vì sao các ngài chưa đi, hỡi những bậc Bà-la-môn tối thượng, dù ta đã thả các ngài? Ta sẽ không lấy bất cứ thứ gì của các ngài, bằng bất kỳ cách nào. Vì là để lo cho gia quyến, xin hãy đi ngay bây giờ theo ý muốn.”

Verse 83

मुनय ऊचुः । चिरकालाद्वयं प्राप्ताः पुनर्भ्रांत्वाऽत्र कानने । समाधिस्थेन न ज्ञातः कालोऽतीतस्त्वया बहु

Các bậc hiền triết nói: “Sau một thời gian rất lâu, chúng ta lại trở về đây, lại lang thang trong khu rừng này. Khi ngươi an trú trong tam-muội (samādhi), bao nhiêu thời gian đã trôi qua mà ngươi chẳng hay biết.”

Verse 84

तौ मातापितरौ वृद्धौ त्वया मुक्तौ क्षयं गतौ । त्वं च संसिद्धिमापन्नः परामस्मत्प्रसादतः

“Hai người ấy—mẹ và cha già của ngươi—đã được ngươi giải thoát và nay đã đi đến chỗ tận cùng. Còn ngươi, nhờ ân phúc của chúng ta, đã đạt thành tựu tối thượng.”

Verse 85

वल्मीकांतः स्थितो यस्मात्संसिद्धिं परमां गतः । वल्मीकिर्नाम विख्यातस्तस्माल्लोके भविष्यसि

“Vì ngươi đứng bên gò mối và đạt đến sự viên mãn tối thượng, nên ở đời ngươi sẽ được biết đến với danh xưng ‘Vālmīki’.”

Verse 86

अत्रस्थेन यतो मुष्टास्त्वया लोकाः पुरा द्विज । मुखाराख्यं ततस्तीर्थमेतत्ख्यातिं गमिष्यति

“Vì khi ở nơi này, thuở trước ngươi đã cướp bóc người đời, hỡi Bà-la-môn, nên bến thánh (tīrtha) này sẽ được lừng danh với tên ‘Mukhārā’.”

Verse 87

येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रावण्यां श्रद्धया द्विजाः । क्षालयिष्यंति ते पापं चौर्य कर्मसमुद्भवम्

“Những vị Bà-la-môn nào tắm tại đây trong tháng Śrāvaṇa với lòng tín thành, sẽ gột rửa tội lỗi phát sinh từ nghiệp trộm cắp.”

Verse 88

सूत उवाच । एवमुक्त्वाथ ते विप्रास्तमामंत्र्य मुनिं ततः । प्रणतास्तेन संजग्मुर्वांछिताशां ततः परम्

Sūta nói: Nói xong như vậy, các Bà-la-môn ấy liền cáo từ vị hiền triết; rồi cúi đầu đảnh lễ, họ tiếp tục lên đường, mọi sở nguyện đều đã viên thành.

Verse 89

तपःस्थः सोऽपि तत्रैव वाल्मीकिरिति यः स्मृतः

Và chính ngài cũng ở lại ngay nơi ấy, an trú trong khổ hạnh—vị được ghi nhớ với danh hiệu Vālmīki.

Verse 90

मुनीनां प्रवरः श्रेष्ठः संजातश्च ततः परम् । अद्यापि तिष्ठते मूर्तः स तत्रस्थो मुनीश्वरः

Rồi về sau, giữa hàng các bậc hiền triết đã xuất hiện một vị tối thượng, bậc ưu việt nhất. Cho đến hôm nay, vị Chúa tể của các hiền triết ấy vẫn còn an trụ nơi đó, hiện hữu trong thân tướng, ở chính chốn ấy.

Verse 91

यस्तं प्रपूजयेद्भक्त्या स कविर्जायते भुवम् । अष्टम्यां च विशेषेण सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

Ai thờ phụng ngài với lòng sùng kính sẽ trở thành thi nhân trên cõi đời. Đặc biệt vào ngày Aṣṭamī (mồng tám âm lịch), nếu đầy đủ chánh tín, quả báo ấy chắc chắn thành tựu.

Verse 124

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मुखारतीर्थोत्पत्तिवर्णनंनाम चतुर्विंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc trong Thánh Skanda Mahāpurāṇa—bộ hợp tuyển tám mươi mốt nghìn câu kệ—ở phần thứ sáu, Nāgara Khaṇḍa, trong Māhātmya của Hāṭakeśvara-kṣetra, chương mang tên “Mô tả sự phát sinh của Mukhāra Tīrtha”, tức Chương 124.