Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

। सूत उवाच । एवं स वसुधापालो ब्राह्मणेभ्यः स्वशक्तितः । ददौ तु नगरं कृत्वा पुरंदरपुरोपमम्

Transliteration

| sūta uvāca | evaṃ sa vasudhāpālo brāhmaṇebhyaḥ svaśaktitaḥ | dadau tu nagaraṃ kṛtvā puraṃdarapuropamam

Translation

Sūta nói: Như vậy, vị hộ trì cõi đất ấy, tùy theo khả năng của mình, đã xây dựng một thành đô tựa như thành của Purandara (Indra), rồi hiến dâng thành ấy cho các Bà-la-môn.

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sūta (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (nom. sg.)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √vac (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: evam (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/प्रकारेण (thus)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (nom. sg.); सर्वनाम

• वसुधा-पालः: the king (protector of the earth)
• वसुधा-पालः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: vasudhā (प्रातिपदिक) + pāla (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (nom. sg.); तत्पुरुषः (वसुधायाः पालः = protector of the earth)

• ब्राह्मणेभ्यः: to the Brahmins
• ब्राह्मणेभ्यः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: brāhmaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी बहुवचन (dat. pl.)

• स्व-शक्तितः: according to his own ability
• स्व-शक्तितः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: sva (प्रातिपदिक) + śakti (प्रातिपदिक) + tas (तसिल्-प्रत्यय)
• Form: अव्ययीभावसमास; तसिलन्त-अव्यय (ablatival adverb: "from/according to one's power")

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √dā (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/विरोधसूचक (but/indeed)

• नगरम्: a city
• नगरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: nagara (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (acc. sg.)

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √kṛ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकर्म (having made)

• पुरंदर-पुर-उपमम्: like Indra's city
• पुरंदर-पुर-उपमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: purandara (प्रातिपदिक) + pura (प्रातिपदिक) + upama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (acc. sg.); तत्पुरुषः (पुरंदरस्य पुरस्य उपमम् = comparable to Indra's city); विशेषणम् (नगरस्य)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates as a king presents a newly built, radiant city—planned streets, gates, and mansions—to an assembly of Brāhmaṇas; the city is compared to Amarāvatī.

Characters & Entities

• Sūta
• Brāhmaṇa
• Purandara (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The height of royal dharma is selfless endowment—offering even a splendid city for the support of sacred learning and virtue.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A city within the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya is praised as Indra-like; the excerpt does not provide the city’s proper name.

What ritualistic prescription is mentioned?

Mahā-dāna (great donation): gifting a settlement/city to Brāhmaṇas, done within one’s means (svaśakti).