Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यां दृष्ट्वा पूजयित्वाऽथ चैत्राष्टम्यां विशेषतः । शुक्लायां नाप्नुयान्मर्त्यः कुटुम्बव्यसनं क्वचित्

Transliteration

yāṃ dṛṣṭvā pūjayitvā'tha caitrāṣṭamyāṃ viśeṣataḥ | śuklāyāṃ nāpnuyānmartyaḥ kuṭumbavyasanaṃ kvacit

Translation

Ai được chiêm bái Ngài và phụng thờ Ngài—đặc biệt vào ngày mồng tám (Aṣṭamī) của nửa tháng sáng trong tháng Caitra—thì người phàm ấy chẳng bao giờ gặp tai ương trong gia quyến.

Word by Word

• याम्: whom/which (her)
• याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (Verbal adjunct/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया; ‘having seen’

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: Kriya (Verbal adjunct/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया; ‘having worshipped’

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक (then/thereupon)

• चैत्राष्टम्याम्: on the eighth (tithi) of Caitra
• चैत्राष्टम्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चैत्र + अष्टमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘चैत्रस्य अष्टमी’ (locative of time)

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Kriya-vishesana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (especially)

• शुक्लायाम्: in the bright (fortnight)
• शुक्लायाम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्ला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; पक्ष/तिथ्यधिकरणे (in the bright fortnight)

• न: not
• न: Sambandha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• आप्नुयात्: would obtain/meet
• आप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘should obtain/meet’

• मर्त्यः: a mortal man
• मर्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• कुटुम्बव्यसनम्: family calamity/misfortune
• कुटुम्बव्यसनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुटुम्ब + व्यसन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; ‘कुटुम्बस्य व्यसनम्’

• क्वचित्: ever/at any time
• क्वचित्: Kriya-vishesana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/काल-अनिश्चितार्थक (ever/anywhere/at any time)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ambarevatī (Devī-sthāna)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim beholds Ambarevatī Devī in her shrine and offers pūjā on Caitra bright aṣṭamī; the household stands protected, calamities turned away.

Characters & Entities

• Ambarevatī Devī
• Caitra
• Aṣṭamī
• Śukla pakṣa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Timely worship (aligned with sacred calendrical moments) is taught as a means to secure household stability and avert misfortune.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The shrine/seat of Ambarevatī in the Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha setting is praised as a place of protective grace.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana and pūjā of Ambarevatī Devī specifically on Caitra Śukla Aṣṭamī.