Adhyaya 115

Verse 1

त्रिजातो ब्राह्मणस्तत्र किन्नामा कस्य सम्भवः । किंगोत्रश्चैव किंसंज्ञः कीर्तयस्व महामते

Vị brāhmaṇa tên Trijāta ở đó—tên đầy đủ của ông là gì, ông sinh từ ai, thuộc gotra nào, và được biết đến bằng danh xưng nào? Xin hãy thuật rõ, hỡi bậc đại trí.

Verse 2

किं कुलीनैर्गुणाढ्यैर्वा तेजोविद्याविचक्षणैः । त्रिजातोऽपि वरं सोऽपि स्वं स्थानं येन चोद्धृतम्

Cần gì đến người dòng dõi cao sang, hay kẻ giàu đức hạnh, hay bậc tinh thông uy quang và học vấn? Ngay cả Trijāta cũng là bậc tối thắng, vì nhờ ông mà nơi chốn của chính mình được nâng lên và phục hồi.

Verse 3

सूत उवाच सांकृत्यस्य मुनेर्वंशे स संभूतो द्विजोत्तमः । प्रभाव इति विख्यातो दत्तसंज्ञो निमेः सुतः

Sūta nói: Trong dòng dõi của hiền triết Sāṃkṛtya đã xuất hiện một vị Bà-la-môn tối thượng. Ngài nổi danh là Prabhāva, cũng được gọi là Datta, và là con của Nimi.

Verse 4

स एवं स्थानमुद्धृत्य चकारायतनं शुभम् । त्रिजातेश्वरनाम्ना च देवदेवस्य शूलिनः

Sau khi phục hồi thánh địa ấy, ngài dựng nên một ngôi đền cát tường cho Śūlin—Đấng Thần của chư thần—và tôn thờ Ngài dưới danh hiệu Trijāteśvara.

Verse 5

तमाराध्य दिवा नक्तं सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । सशरीरो गतः स्वर्गं ततः कालेन केनचित्

Sau khi phụng thờ Ngài đúng pháp cả ngày lẫn đêm, với lòng tin kiên cố, người ấy—sau một thời gian—được lên cõi trời ngay trong chính thân này.

Verse 6

यस्तं पश्यति सद्भक्त्या स्नापयेद्विषुवे सदा । न त्रिजातः कुले तस्य कथञ्चिदपि जायते

Ai chiêm bái Ngài với lòng sùng kính chân thật và thường xuyên tắm rửa (thánh tượng/thánh hiện diện) vào ngày xuân phân hay thu phân, thì trong dòng tộc người ấy tuyệt nhiên không sinh ra kẻ thuộc hạng ‘lai tạp/sa đọa’.

Verse 7

ऋषय ऊचुः । यानि गोत्राणि नष्टानि यानि संस्थापितानि च । नामतस्तानि नो ब्रूहि तत्पुरं सूत नन्दन

Các hiền triết thưa: “Xin hãy nói rõ theo danh xưng những gotra nào đã thất lạc và những gotra nào đã được tái lập. Ôi con của Sūta, xin cũng miêu tả thành ấy cho chúng tôi.”

Verse 8

सूत उवाच । तत्रोपमन्युगोत्रा ये क्रौंचगोत्रसमुद्भवाः । कैशोर्यं गोत्रसंभूतास्त्रैवणेया द्विजोत्तमः

Sūta nói: “Tại nơi ấy có những người thuộc gotra Upamanyu—phát sinh từ gotra Krauñca—cùng những người sinh trong gotra Kaiśorya; lại có vị Bà-la-môn Traivaṇeya, bậc tối thượng trong hàng nhị sinh.”

Verse 9

ते भूयोऽपि न संप्राप्ता यथा गोत्रचतुष्टयम् । तत्पूर्वकं शुकादीनां यन्नष्टं नागजाद्भयात्

Nhưng họ cũng không trở lại nữa, như một nhóm bốn gotra đã không trở lại. Trước đó, các dòng tộc bắt đầu từ Śuka và những vị khác, vì nỗi sợ phát sinh từ loài Nāga mà bị thất lạc, cũng vậy—không còn xuất hiện lại.

Verse 10

शेषान्वः संप्रवक्ष्यामि ब्राह्मणान्गोत्रसंभवान् । कौशिकान्वयसं भूताः षड्विंशतिश्च ते स्मृताः

Nay ta sẽ nói cho các ngươi về những Bà-la-môn còn lại, sinh từ các gotra khác nhau. Những vị thuộc dòng Kauśika được ghi nhớ là hai mươi sáu.

Verse 11

कश्यपान्वयसंभूताः सप्ताशीतिर्द्विजोत्तमाः । लक्ष्मणान्वयसंभूता एकविंशतिरागताः

Thuộc dòng Kaśyapa, các bậc nhị sinh tối thượng là tám mươi bảy. Thuộc dòng Lakṣmaṇa, hai mươi mốt vị đã đến nơi ấy.

Verse 12

तत्र नष्टाः पुनः प्राप्तास्तस्मिन्स्थाने सुदुःखिताः । भारद्वाजास्त्रयः प्राप्ताः कौंडनीयाश्चतुर्दश

Tại đó, những người đã thất lạc lại trở về nơi ấy, lòng vô cùng sầu khổ. Ba vị thuộc dòng Bhāradvāja trở lại, và mười bốn vị thuộc dòng Kauṇḍinīya.

Verse 13

रैतिकानां तथा विंशत्पाराशर्याष्टकं तथा । गर्गाणां च द्विविंशं च हारीतानां विविंशतिः

Cũng vậy, dòng Raitika có hai mươi; dòng Pārāśarya có tám; dòng Garga có hai mươi hai; và dòng Hārīta có hai mươi vị.

Verse 14

और्वभार्गवगोत्राणां पञ्चविंशदुदाहृताः । गौतमानां च षड्विंशमालूभायनविंशतिः

Các gotra Aurva–Bhārgava được nêu là hai mươi lăm. Các Gautama là hai mươi sáu; và các Ālūbhāyana là hai mươi.

Verse 15

मांडव्यानां त्रिविंशच्च बह्वृचानां त्रिविंशतिः । सांकृत्यानां विशिष्टानां पृथक्त्वेन दशैव तु

Dòng Māṇḍavya được nói là hai mươi ba; nhóm Bahvṛca (thuộc Ṛgveda) là hai mươi; còn các Sāṃkṛtya ưu tú, tính riêng, quả thật là mười.

Verse 16

तथैवांगिरसानां च पंच चैव प्रकीर्तिताः । आत्रेया दश संख्याताः शुक्लात्रेयास्तथैव च

Cũng vậy, nhóm Āṅgirasa được xưng tụng là năm. Các Ātreya được tính là mười—và các Śuklātreya cũng thế.

Verse 19

याजुषास्त्रिंशतिः ख्याताश्च्यावनाः सप्त विंशतिः । आगस्त्याश्च त्रयस्त्रिंशज्जैमिनेया दशैव तु

Các Yājuṣa nổi danh là ba mươi; các Cyāvana là hai mươi bảy; các Āgastya là ba mươi ba; và các Jaimineya quả thật là mười.

Verse 21

औशनसाश्च दाशार्हास्त्रयस्त्रय उदाहृताः । लोकाख्यानां तथा षष्टिरैणिशानां द्विसप्ततिः

Các Auśanas và các Dāśārhas được nêu là mỗi nhóm có ba vị. Trong các Lokākhyas có sáu mươi; trong các Aiṇiśas có bảy mươi hai.

Verse 22

कापिष्ठलाः शार्कराख्या दत्ताख्याः सप्तसप्ततिः । शार्कवानां शतं प्रोक्तं दार्ज्यानां सप्तसप्ततिः

Các Kāpiṣṭhala, những người gọi là Śārkara và những người được biết là Datta đều là bảy mươi bảy. Các Śārkava được nói là một trăm; các Dārjya là bảy mươi bảy.

Verse 23

कात्यायन्यास्त्रयोऽधिष्ठा वैदिशाश्च त्रयः स्मृताः । कृष्णात्रेयास्तथा पंच दत्तात्रेया स्तथैव च

Trong các Kātyāyanī có ba vị chủ trì. Các Vaidiśa được ghi nhớ là ba. Cũng vậy, các Kṛṣṇātreya là năm, và các Dattātreya cũng thế.

Verse 24

नारायणाः शौनकेया जाबालाः शतसंख्यया । गोपाला जामदन्याश्च शालिहोत्राश्च कर्णिकाः

Các Nārāyaṇa, các Śaunakeya và các Jābāla có số lượng một trăm; và còn có các Gopāla, các Jāmadanya, các Śālihotra và các Karṇika.

Verse 25

भागुरायणकाश्चैव मातृकास्त्रैणवास्तथा । सर्वे ते ब्राह्मणश्रेष्ठाः क्रमेण द्विजसत्तमाः

Và còn có các Bhāgurāyaṇaka, các Mātṛka, và cũng vậy các Traiṇava—tất cả đều là bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, những vị ưu tú nhất trong hàng “hai lần sinh”, theo thứ tự của mình.

Verse 26

एतेषामेव सर्वेषां सत्काराय द्विजोतमाः । चत्वारिंशत्तथाष्टौ च पुरा प्रोक्ताः स्वयंभुवा

Để tôn kính tất cả những nhóm ấy, hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, thuở xưa Svayaṃbhū (Phạm Thiên) đã định lập và tuyên bố bốn mươi tám điều.

Verse 27

ते सर्वे च पृथक्त्वेन निर्दिष्टाः पद्मयोनिना । संध्यातर्पणकृत्यानि वैश्वदेवोद्भवानि च । श्राद्धानि पक्षकृत्यानि पितृपिंडांस्तथैव च

Đấng sinh từ hoa sen (Phạm Thiên) đã chỉ rõ từng điều riêng biệt: bổn phận sandhyā và tarpaṇa, các nghi lễ liên hệ với Vaiśvadeva, các lễ śrāddha, những việc hành trì theo nửa tháng, và cả việc dâng piṇḍa cho các Pitṛ (tổ tiên) nữa.

Verse 28

यज्ञोपवीतसंयुक्ताः प्रवराश्चैव कृत्स्नशः । तथा मौंजीविशेषाश्च शिखाभेदाः प्रकीर्तिताः

Họ được truyền thọ và đeo yajnopavīta (dây thiêng) đúng pháp; các pravara (dòng truyền thừa của các ṛṣi) được tuyên xưng đầy đủ; và các loại dây thắt muñja cùng những sai biệt về śikhā (chỏm tóc/kiểu cạo) cũng được nêu rõ.

Verse 29

त्रिजातेन समाराध्य देवदेवं पितामहम् । तेषां कृत्वा द्विजेद्राणामात्मकीर्तिकृते तदा

Sau khi phụng thờ Đấng Tổ Phụ—Phạm Thiên, vị Thần của chư thần—bằng nghi thức ‘ba phần’ ấy, ngài liền thực hiện các sắp đặt cho những bậc lưỡng sinh ưu tú kia, vì danh tiếng của chính mình.

Verse 30

ऋषय ऊचुः । कथं सन्तोषितो ब्रह्मा त्रिजातेन महात्मना । कर्मकांडं कथं भिन्नं कृतं तेन महात्मना । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

Các hiền triết thưa rằng: “Bậc đại hồn Trijāta đã làm sao khiến Phạm Thiên hoan hỷ bằng nghi thức Trijāta ấy? Ngài đã phân định phần nghi lễ (karmakāṇḍa) như thế nào? Xin hãy nói rõ mọi điều tường tận, vì lòng chúng tôi tràn đầy hiếu kỳ.”

Verse 31

सूत उवाच । तस्यार्थे ब्राह्मणैः सर्वैस्तोषितः प्रपितामहः । अनेनैवोद्धृतं स्थानमस्माकं सकलं विभो

Sūta nói: “Vì mục đích của người ấy, Đấng Tổ Phụ Cổ Xưa (Phạm Thiên Brahmā) đã hoan hỷ trước tất cả các bà-la-môn. Chính nhờ hành vi ấy, ôi Chúa tể, toàn thể thánh địa của chúng con được nâng đỡ và phục hồi.”

Verse 32

तस्मादस्य विभो यच्छ वेदज्ञानमनुतमम् । येन कर्मविशेषाश्च जायतेऽत्र पुरोत्तमे

Vì thế, ôi Đấng Đại Năng, xin ban cho người ấy tri kiến Veda vô thượng; nhờ đó, ngay tại thành tối thắng này, các nghi thức tế tự đặc biệt sẽ được khởi sinh và thiết lập đúng pháp.

Verse 33

एतस्य च गुरुत्वं च प्रसादात्तव पद्मज । यथा भवति देवेश तया नीतिर्विधीयताम्

Và xin cho uy quyền bậc thầy của người ấy được sinh khởi nhờ ân sủng của Ngài, ôi Đấng Liên Hoa Sinh. Ôi Chúa tể chư thiên, xin định lập nẻo hành trì chân chính theo cách khiến điều ấy thật sự thành tựu.

Verse 34

ब्रह्मा ददौ ततस्तस्य मंत्रग्राममनुत्तमम् । येन विज्ञायते सर्वं वेदार्थो यज्ञकर्म च

Rồi Phạm Thiên Brahmā ban cho người ấy một tập hợp thần chú vô thượng; nhờ đó, mọi điều đều được thấu triệt: nghĩa lý của Veda và cả nghi thức của các lễ tế (yajña).

Verse 35

ततः प्रोवाच तान्सर्वान्प्रहष्टेनातरात्मना । एष वेदार्थसंपन्नो भविष्यति महायशाः

Rồi với tâm hồn hoan hỷ, người nói với tất cả họ: “Người này sẽ thành tựu nghĩa lý Veda và sẽ lừng danh rạng rỡ.”

Verse 37

तत्कार्यं स्वर्गमोक्षाय मम वाक्यात्प्रबोधितैः । वेदार्थानेष सर्वेषां युष्माकं योजयिष्यति

Công việc ấy vì cõi trời và giải thoát (mokṣa). Được lời ta thức tỉnh, người ấy sẽ kết nối và truyền giảng ý nghĩa của Veda đến hết thảy các ngươi.

Verse 38

ये चान्येषु च देशेषु स्थानेषु च गताः क्वचित् । एतत्स्थानं परित्यज्य सत्यमेतद्विजोत्तमाः

Và những ai đã đi nơi khác—đến các xứ khác, các chốn khác—rời bỏ thánh địa này: đó là sự thật, hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh.

Verse 39

वेदस्थाने च बुद्ध्यैष यत्कर्म प्रचरिष्यति । नानृते वाथ पापे च वाणी चास्य चरिष्यति

An trú nơi tòa Veda, trí tuệ người ấy sẽ tiến hành trong mọi bổn phận mình đảm nhận; và lời nói của người ấy cũng chẳng bao giờ nghiêng về dối trá hay tội lỗi.

Verse 40

एवमुक्त्वा स देवेशो विरराम पितामहः । भर्तृयज्ञोऽपि ताः सर्वाश्चक्रे यज्ञक्रियाः शुभाः

Nói xong như vậy, Đấng Chúa của chư thiên—Pitāmaha (Phạm Thiên Brahmā)—liền im lặng. Và Bhartṛyajña cũng cử hành trọn vẹn mọi nghi lễ tế tự cát tường ấy.

Verse 41

ब्राह्मणानां हितार्थाय श्रुत्यर्थं तस्य केवलम् । दशप्रमाणाः संप्रोक्ताः सर्वे ते ब्राह्मणोत्तमाः

Vì lợi ích của các brāhmaṇa, và chỉ để gìn giữ cùng truyền đạt ý nghĩa của śruti, mười bậc thẩm quyền đã được cẩn trọng bổ nhiệm—tất thảy đều là những brāhmaṇa ưu tú.

Verse 42

चतुःषष्टिषु गोत्रेषु ह्येवं ते ब्राह्मणोत्तमाः । तेन तत्र समानीतास्त्रिजातेन महात्मना

Như vậy, các vị Bà-la-môn ưu tú—phân theo sáu mươi bốn gotra—đã được bậc đại tâm Trijāta đưa đến và quy tụ tại nơi ấy.

Verse 43

तेषामेकत्र जातानि दशपंचशतानि च । सामान्य भोगमोक्षाणि तानि तेन कृतानि च

Tại đó, ở một nơi, họ tụ hội thành một nghìn năm trăm (hộ/đơn vị); và vì họ, ông đã thiết lập những phần cấp dưỡng chung cho đời sống và cho sự giải thoát (phúc lợi tâm linh).

Verse 44

अष्टषष्टिविभागेन पूर्वमायुव्ययोद्भवम् । तत्रासीदथ गोत्रे च पुरुषाणां प्रसंख्यया

Thuở trước, do sự phân chia thành sáu mươi tám phần, tại đó đã hình thành một trật tự sắp đặt liên hệ đến đời sống và sự chi dùng; và trong các gotra cũng có việc kiểm đếm số người theo từng con số.

Verse 45

ततः प्रभृति सर्वेषां सामान्येन व्यवस्थितम् । त्रिजातस्य च वाक्येन येन दूरादपि द्रुतम्

Từ đó về sau, đối với tất cả họ, điều ấy được thiết lập như một quy ước chung; và theo lời của Trijāta—khiến cả người ở xa cũng mau chóng thi hành—sự sắp đặt ấy được duy trì.

Verse 46

समागच्छंति विप्रेन्द्राः पुरवृद्धिः प्रजायते । न कश्चिद्याति संत्यक्त्वा दौस्थ्यादन्यत्र च द्विजाः

Các vị Bà-la-môn bậc nhất cùng tụ hội, và thị trấn được hưng thịnh. Không một người “nhị sinh” nào rời bỏ vì khốn khó để đi nơi khác.

Verse 47

ततस्तेषां सुतैः पौत्रैर्नप्तृभिश्च सहस्रशः । दौहित्रैर्भागिनेयैश्च भूयो भूरि प्रपूरितम्

Rồi sau đó, bởi các con, cháu và chắt của họ—hàng ngàn người—lại thêm con trai của các con gái và con trai của các chị em nữa, nơi ấy được lấp đầy hết lần này đến lần khác, vô cùng sung mãn.

Verse 48

तत्पुरं वृद्धिमायाति दूर्वांकुरैरिव द्विजाः । कांडात्कांडात्प्ररोहद्भिः संख्याहीनैरनेकधा

Hỡi các Bà-la-môn, thành ấy tăng trưởng lớn lao như những mầm cỏ dūrvā, mọc lên từ thân này sang thân khác, vô số kể và theo muôn cách.

Verse 49

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं गोत्रसंख्यानकं शुभम् । ऋषीणां कीर्तनं चापि सर्वपातकनाशनम्

Sūta nói: “Tất cả lời tường thuật cát tường này về sự liệt kê các dòng họ (gotra) ta đã kể trọn cho các ông. Lại nữa, chính việc xưng tụng danh các bậc ṛṣi cũng là điều tiêu trừ mọi tội lỗi.”

Verse 50

यश्चैतत्पठते नित्यं शृणुयाद्वा प्रभक्तितः । न स्यात्तस्य कुलच्छेदः कदाचिदपि भूतले

Ai hằng ngày tụng đọc điều này, hoặc chí thành lắng nghe với lòng sùng kính sâu xa, người ấy sẽ không bao giờ bị đứt đoạn dòng tộc, vào bất cứ lúc nào trên cõi đất này.

Verse 51

तथा विमुच्यते पापैराजन्ममरणोद्भवैः । न पश्यति वियोगं च कदाचित्प्रियसंभवम्

Cũng vậy, người ấy được giải thoát khỏi các tội lỗi phát sinh từ sinh và tử trong vòng hiện hữu hữu thân. Và người ấy không bao giờ chứng kiến sự chia lìa khỏi những người thân yêu của mình.