Adhyaya 114

Verse 1

सूत उवाच । सोऽपि विप्रो द्विजश्रेष्ठा विस्फोटकपरिप्लुतः । लज्जया परया युक्तो गत्वा किंचिद्वनांतरम्

Sūta nói: Vị Bà-la-môn đó cũng vậy—dù là người đứng đầu trong những người sinh hai lần—đã bị bao phủ bởi những vết lở loét; tràn ngập sự xấu hổ tột cùng, ông đã đi đến một nơi hẻo lánh trong rừng.

Verse 2

ततो वैराग्यमापन्नो रौद्रे तपसि संस्थितः । त्यक्त्वा गृहादिकं सर्वं स्नेहं दारसुतोद्भवम्

Sau đó, đạt được sự buông bỏ (Vairagya), ông thực hiện những khổ hạnh dữ dội—từ bỏ nhà cửa và tất cả những thứ khác, và từ bỏ những luyến ái nảy sinh từ vợ và con cái.

Verse 3

नियमैः संयमैश्चैव शोषयन्नात्मनस्तनुम् । किंचिज्जलाश्रयं गत्वा स्थापयित्वा महेश्वरम्

Với các lời nguyện và sự tự chế, ông làm thân mình gầy mòn; rồi đến một nơi nương tựa bên dòng nước và an lập Maheśvara (Śiva) tại đó.

Verse 4

ततः कालेन महता तुष्टस्तस्य महेश्वरः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा प्रार्थयस्व यथेप्सितम्

Sau một thời gian rất lâu, Maheśvara hài lòng với ông. Hiện đến trong linh kiến, Ngài phán: “Hãy cầu xin điều gì ngươi mong muốn.”

Verse 5

त्रिजात उवाच । मातृदोषादहं देव वैलक्ष्यं परमं गतः । मध्ये ब्राह्मणमुख्यानामानर्त्ताधिपतेस्तथा

Trijāta thưa: “Bạch Chúa tể, do lỗi của mẹ con, con đã rơi vào nỗi nhục nhã tột cùng—bị hổ thẹn giữa các bậc Bà-la-môn ưu tú, và cũng vậy trước mặt vị chúa của Ānarta.”

Verse 6

अहं शक्नोमि नो वक्तुं कस्यचिद्दर्शितुं विभो । त्रिजातोऽस्मीति विज्ञाय भूरिविद्यान्वितोऽपि च

“Bạch Đấng Đại Năng, con không thể nói với ai hay xuất hiện trước ai; dù có nhiều học vấn, hễ người ta biết con là ‘Trijāta’ thì con bị xa lánh.”

Verse 7

तस्मात्सर्वोत्तमस्तेषामहं चैव द्विजन्मनाम् । यथा भवामि देवेश तथा नीतिर्विधीयताम्

“Vì vậy, bạch Đấng Chủ Tể chư thiên, xin Ngài định liệu phương cách để con trở thành bậc ưu thắng nhất trong hàng những người ‘sinh hai lần’.”

Verse 8

श्रीभगवानुवाच । चमत्कारपुरे विप्रा ये वसंति द्विजोत्तम । तेषां सर्वोत्तमो नूनं मत्प्रसादाद्भविष्यसि

Đức Thế Tôn phán: “Hỡi bậc Bà-la-môn tối thượng, giữa các Bà-la-môn cư ngụ tại Camatkārapura, nhờ ân điển của Ta, chắc chắn ông sẽ trở thành người đứng đầu.”

Verse 9

तस्मात्कालं प्रतीक्षस्व कञ्चित्त्वं ब्राह्मणोत्तम । समये समनुप्राप्ते त्वां च नेष्यामि तत्र वै

“Vì thế, hỡi bậc Bà-la-môn tối thượng, hãy chờ đợi một thời gian. Khi đúng thời khắc đến, Ta sẽ đích thân dẫn ông đến nơi ấy.”

Verse 10

एवमुक्त्वा स देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । ब्राह्मणोऽपि तपस्तेपे तथा संपूजयन्हरम्

Nói xong, Đấng Chúa tể chư thiên liền khuất dạng. Vị Bà-la-môn cũng thực hành khổ hạnh, và vẫn tiếp tục phụng thờ Hara (Śiva) với lòng tôn kính đúng mực.

Verse 11

कस्यचित्त्वथ कालस्य मत्कारपुरे द्विजाः । मौद्गल्यान्वयसंभूतो देवरातोऽभवद्द्विजः

Rồi sau một thời gian, tại thành Matkārapura, có một người thuộc hàng “nhị sinh” tên là Devarāta, sinh trong dòng dõi Maudgalya.

Verse 12

तस्य पुत्रः क्रथोनाम यौवनोद्धतविग्रहः । सदा गर्वसमायुक्तः पौरुषे च व्यवस्थितः

Con trai ông tên là Kratha—kiêu ngạo trong sức bồng bột của tuổi trẻ, luôn đầy tự phụ, và chuyên tâm phô bày khí lực nam nhi.

Verse 13

स कदाचिद्ययौ विप्रो नागतीर्थं प्रति द्विजाः । श्रावणस्यासिते पक्षे पंचम्यां पर्यटन्वने

Một lần kia, vị Bà-la-môn ấy lên đường hướng về Nāga-tīrtha, hỡi các bậc nhị sinh, lang thang trong rừng vào ngày mồng năm của nửa tháng tối (hắc phần) tháng Śrāvaṇa.

Verse 14

अथापश्यत्स नागेन्द्रतनयं भूरिवर्च्चसम् । रुद्रमालमिति ख्यातं जनन्या सह संगतम्

Rồi ông thấy con trai của Long vương, rực rỡ với đại quang huy—được gọi là Rudramāla—đang ở cùng mẹ mình.

Verse 15

अथाऽसौ तं समालोक्य सुलघुं सर्प पुत्रकम् । जलसर्पमिति ज्ञात्वा लगुडेन व्यपोथयत्

Thấy con rắn nhỏ ấy, tưởng chỉ là rắn nước, ông liền dùng gậy đánh nó.

Verse 16

हन्यमानेन तेनाथ प्रमुक्तः सुमहान्स्वनः । हा मातस्तात तातेति विपन्नोऽस्मि निरागसः

Khi bị đánh như thế, một tiếng kêu vang dội bật lên: “Ôi Mẹ! Ôi Cha! Cha ơi!”—“Con đang chết dần, dù con vô tội.”

Verse 17

सोऽपि श्रुत्वाऽथ तं शब्दं ब्राह्मणो मानुषोद्भवम् । सर्पस्य भयसंत्रस्तः सत्वरं स्वगृहं ययौ

Nghe tiếng kêu ấy—tựa như phát ra từ người—vị Bà-la-môn kinh hãi trước con rắn, vội vã trở về nhà mình.

Verse 18

अथ सा जननी तस्य निष्क्रांता सलिलाश्रयात् । यावत्पश्यति तीरस्थं तावत्पुत्रं निपातितम्

Bấy giờ mẹ chàng từ chốn nương náu dưới nước bước lên; vừa ngoảnh nhìn về bờ, bà đã thấy con trai mình nằm gục, bị quật ngã.

Verse 19

ततो मूर्च्छामनुप्राप्ता दृष्ट्वा पुत्रं तथाविधम् । यष्टिप्रहारनिर्भिन्नं सर्वांगरुधिरोक्षितम्

Rồi bà ngất lịm, khi thấy con mình như thế—bị gậy đánh đâm rách, máu thấm ướt khắp thân thể.

Verse 20

अथ लब्ध्वा पुनः संज्ञां प्रलापानकरोद्बहून् । करुणं शोकसंतप्ता वाष्पपर्याकुलेक्षणा

Rồi khi tỉnh lại, bà cất lên bao lời than khóc—thảm thiết, xé lòng—bị nỗi sầu thiêu đốt, đôi mắt mờ rung vì lệ tuôn.

Verse 21

हाहा पुत्र परित्यक्त्वा मां च क्वासि विनिर्गतः । अनावृत्तिकरं स्थानं किं स्नेहो नास्ति ते मयि

“Ôi ôi, con ơi! Bỏ mẹ lại đây, con đã đi đâu? Con đã sang chốn không còn đường trở lại sao? Con chẳng còn chút tình thương nào với mẹ ư?”

Verse 22

केन त्वं निहतः पुत्र पापेन च दुरात्मना । निष्पापोऽपि च पुत्र त्वं कस्य क्रुद्धोऽद्यवै यमः

“Ai đã giết con vậy, con ơi—kẻ tội lỗi, ác tâm nào? Dẫu con vô tội, con của mẹ, hôm nay Diêm Vương nổi giận với ai mà nỡ thế?”

Verse 23

सपुरस्य सराष्ट्रस्य सकुटुंबस्य दुर्मतेः । येन त्वं निहतोऽद्यापि पंचम्यां पूजितो न च

Nguyện kẻ lòng dạ ác độc ấy—cùng với thành trì, quốc độ và toàn thể gia quyến—kẻ đã sát hại con, cho đến nay cũng không được tôn kính, dù là vào ngày Pañcamī (ngày lễ cúng).

Verse 24

रजसा क्रीडयित्वाऽद्य समागत्य चिरादथ । कामेनोत्संगमागत्य ग्लानिं नैष्यति चांबरम्

Hôm nay, sau khi nô đùa trong bụi đất, con lại trở về lúc cuối ngày sau một hồi lâu; rồi vì nhớ thương mà trèo vào lòng ta, làm áo xiêm con lấm bẩn và nhàu nát.

Verse 25

गद्गदानि मनोज्ञानि जनहास्यकराणि च । त्वया विनाऽद्य वाक्यानि को वदिष्यति मे पुरः

Những lời nói ngập ngừng mà đáng yêu, khiến người đời bật cười—hôm nay vắng con, ai sẽ nói những lời ấy trước mặt ta?

Verse 26

पितुरुत्संगमाश्रित्य कूर्चाकर्षणपूर्वकम् । कः करिष्यति पुत्राऽद्य सतोषं भवता विना

Nương tựa vào lòng cha, rồi trước hết kéo chỏm tóc (tuft) của cha—hỡi con, hôm nay vắng con, ai sẽ làm thế để đem lại niềm mãn nguyện ấy?

Verse 27

निषिद्धोऽसि मया वत्स त्वमायातोऽनुपृष्ठतः । मर्त्यलोकमिमं तात बहुदोषसमाकुलम्

Con yêu dấu, ta đã ngăn cấm con, vậy mà con vẫn theo sau mà đến. Hỡi con, cõi người này rối đầy vô số lỗi lầm.

Verse 28

एवं विलप्य नागी सा संक्रुद्धा शोककर्षिता । तं मृतं सुतमादाय जगामानंतसंनिधौ

Than khóc như vậy, nàng Nāgī—giận dữ và bị nỗi sầu kéo chìm—bồng lấy đứa con trai đã chết và đi đến trước tôn nhan Ananta.

Verse 29

ततस्तदग्रतः क्षिप्त्वा तं मृतं निजबालकम् । प्रलापानकरोद्दीना वियुक्ता कुररी यथा

Rồi nàng quăng đứa con thơ đã chết ấy trước mặt Ngài; nàng khốn khổ lại bật lên tiếng than khóc, như chim kurarī lìa bạn.

Verse 30

नागराजोऽपि तं दृष्ट्वा स्वपुत्रं विनिपातितम् । जगाम सोऽपि मूर्च्छां च पुत्रशोकेन पीडितः

Thấy con trai mình nằm gục chết, ngay cả Nāgarāja, vua loài Nāga, cũng ngã quỵ ngất lịm, bị nỗi sầu vì con hành hạ.

Verse 31

ततः सिक्तो जलैः शीतैः संज्ञां लब्ध्वा स कृच्छ्रतः । प्रलापान्कृपणांश्चक्रे प्राकृतः पुरुषो यथा

Rồi được rưới nước lạnh, ông khó nhọc mới tỉnh lại, và bắt đầu thốt ra những lời than vãn thảm thiết—như một người phàm tục.

Verse 32

एतस्मिन्नंतरे नागाः सर्वे तत्र समागताः । रुरुदुर्दुःखिताः संतो बाष्पपर्याकुलेक्षणाः

Trong lúc ấy, tất cả các Nāga đều tụ hội tại đó. Đau buồn, họ khóc nức nở, đôi mắt mờ rung vì lệ tràn.

Verse 33

वासुकिः पद्मजः शंखस्तक्षकश्च महाविषः । शंखचूडः सचूडश्च पुंडरीकश्च दारुणः

Vāsuki, Padmaja, Śaṅkha, Takṣaka, Mahāviṣa, Śaṅkhacūḍa, Sacūḍa và Puṇḍarīka hung mãnh—tất thảy các Nāga ấy đều đến hội tụ.

Verse 34

अञ्जनो वामनश्चैव कुमुदश्च तथा परः । कम्बलाश्वतरौ नागौ नागः कर्कोटकस्तथा

Añjana, Vāmana, Kumuda và một vị khác nữa; hai Nāga Kambala và Aśvatara; cùng Nāga Karkoṭaka—họ cũng đều tụ hội.

Verse 35

पुष्पदंतः सुदंतश्च मूषको मूषकादनः । एलापत्रः सुपत्रश्च दीर्घास्यः पुष्पवाहनः

Puṣpadanta, Sudanta, Mūṣaka, Mūṣakādana, Elāpatra, Supatra, Dīrghāsya và Puṣpavāhana—những Nāga ấy cũng đều đến.

Verse 36

एते चान्ये तथा नागास्तत्राऽयाताः सहस्रशः । पुत्रशोकाभिसतप्तं ज्ञात्वा तं पन्नगाधिपम्

Những Nāga ấy và vô số Nāga khác, hàng ngàn vị, đều đến nơi ấy, vì biết rằng chúa tể loài rắn đang bị thiêu đốt bởi nỗi sầu mất con.

Verse 37

ततः संबोध्य ते सर्वे तमीशं पवनाशनम् । पूर्ववृत्तैः कथोद्भेदैर्दृष्टांतैर्विविधैरपि

Bấy giờ tất cả đều cố đánh thức và an ủi vị chúa ấy—Pavanāśana—bằng những chuyện xưa, những lời dẫn truyện, và nhiều ví dụ minh họa khác nhau.

Verse 38

एवं संबोधितस्तैस्तु चिरात्पन्नगसत्तमः । अग्निदाह्यं ततश्चक्रे तस्य पुत्रस्य दुःखितः

Được họ khẩn cầu như vậy, sau một thời gian rất lâu, vị Nāga tối thượng vẫn còn sầu muộn, bèn sắp đặt lễ hỏa táng (agni-dāha) cho người con trai của mình.

Verse 39

जलदानस्य काले च सर्पान्सर्वानुवाच सः । सर्वान्नागान्प्रदानार्थं तोयस्य समुपस्थितान्

Và vào lúc dâng nước (jaladāna), ngài nói với hết thảy loài rắn—tức toàn thể các Nāga đã tụ hội để thực hiện việc hiến dâng nước.

Verse 40

नाहं तोयं प्रदास्यामि स्वपुत्रस्य कथंचन । भवद्भिः प्रेरितोऽप्येवं तथान्यैरपि बांधवैः

“Ta sẽ không dâng dù chỉ một giọt nước cho chính con trai ta—trong bất cứ hoàn cảnh nào—dẫu các ngươi thúc giục, và cả những thân quyến khác cũng vậy.”

Verse 41

यावत्तस्य न दुष्टस्य मम पुत्रांतकारिणः । सदारपुत्रभृत्यस्य विहितो न परिक्षयः

“Chừng nào sự diệt vong chưa được định cho kẻ ác ấy—kẻ sát hại con ta—cùng với vợ, con cái và gia nhân của hắn, ta sẽ không làm lễ dâng (nước).”

Verse 42

एवमुक्त्वा ततः शेषः शोधयामास तं द्विजम् । येन संसूदितः पुत्रो दंडकाष्ठेन पाप्मना

Nói xong, Śeṣa liền bắt tay truy tìm và xác định vị brāhmaṇa ấy—kẻ tội lỗi đã dùng gậy gỗ sát hại người con trai.

Verse 43

ततः प्रोवाच तान्नागान्पार्श्वस्थान्पन्नगाधिपः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यांतु मे सुहृदुत्तमाः

Sau đó, chúa tể loài rắn nói với các Naga đang đứng gần đó: "Hãy đi, hỡi những người bạn tốt nhất của ta, đến vùng đất thiêng Hatakeshwara."

Verse 44

पुत्रघ्नं तं निहत्याऽशु सकुटुम्बपरिग्रहम् । चमत्कारपुरं सर्वं भक्षणीयं ततः परम्

"Hãy nhanh chóng giết kẻ giết con trai đó cùng với cả gia đình hắn; và sau đó, toàn bộ thành phố Camatkarapura phải bị nuốt chửng."

Verse 45

तत्रैव वसतिः कार्या समस्तैः पन्नगोत्तमैः । यथा भूयो वसेन्नैव तथा कार्यं च तत्पुरम्

"Tất cả các ngươi, những loài rắn tối cao, phải cư ngụ ngay tại đó, và thành phố đó phải bị xử lý sao cho không bao giờ có người sinh sống nữa."

Verse 46

एवमुक्तास्ततस्तेन नागाः प्राधान्यतः श्रुताः । गत्वाथ सत्वरं तत्र प्रथमं तं द्विजोत्तमम्

Sau khi nghe lệnh, các Naga thủ lĩnh nhanh chóng đi đến đó và trước tiên tiếp cận vị Bà-la-môn lỗi lạc ấy.

Verse 47

देवरातसुतं सुप्तं भक्षयित्वा ततः परम् । तत्कुटुंबं समग्रं च क्रोधेन महतान्विताः

Sau khi nuốt chửng con trai của Devarata khi cậu đang ngủ, chúng vô cùng giận dữ và nuốt chửng cả gia đình cậu ta.

Verse 48

ततोऽन्यानपि संक्रुद्धा बालान्वृद्धान्कुमारकान् । भक्षयामासुः सर्वे ते तिर्यग्योनिगता अपि

Rồi chúng nổi giận, lại nuốt chửng cả những người khác—trẻ thơ, người già và thanh niên; tất thảy, tuy sinh từ loài súc sinh, vẫn làm như vậy.

Verse 49

एतस्मिन्नंतरे जातः पुरे तत्र सुदारुणः । आक्रंदो ब्राह्मणेंद्राणां सर्पभक्षणसंभवः

Trong lúc ấy, tại thành ấy bỗng dấy lên tiếng than khóc vô cùng thảm khốc giữa các bậc brāhmaṇa tối thượng, do nạn rắn nuốt người gây nên.

Verse 50

तत्र भूमौ तथाऽन्यच्च यत्किंचिदपि दृश्यते । तत्सर्वं पन्नगैर्व्याप्तं रौद्रैः कृष्णवपुर्धरैः

Tại đó, trên mặt đất—và bất cứ gì còn thấy được—tất thảy đều bị rắn phủ kín; chúng hung bạo, mang thân sắc đen sẫm.

Verse 51

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः केचिन्मृत्युवशं गताः । विषसं घूर्णिताः केचित्पतिता धरणीतले

Trong lúc ấy, có kẻ rơi vào quyền lực của tử thần; kẻ khác choáng váng vì nọc độc, ngã gục trên mặt đất.

Verse 52

अन्ये गृहादिकं सर्वं परित्यज्य सुतादि च । वित्रस्ताः परिधावंति वनमुद्दिश्य दूरतः

Những người khác bỏ lại nhà cửa và mọi của cải—cùng con cái và thân quyến—hoảng sợ chạy tán loạn, hướng về khu rừng xa xăm.

Verse 53

अन्ये मंत्रविदो विप्राः प्रयतंते समंततः । मंदं धावंति संत्रस्ता गृहीत्वौषधयः परे

Một số Bà-la-môn tinh thông thần chú gắng sức khắp mọi phía; kẻ khác kinh hãi, chạy chậm rãi, mang theo các dược thảo làm thuốc.

Verse 54

एवं तत्पुरमुद्दिश्य सर्वे ते पन्नगोत्तमाः । प्रचरंति यथा कश्चिन्न तत्र ब्राह्मणो वसेत्

Vì thế, nhắm vào thành ấy, tất cả những loài rắn tối thượng đều di chuyển rình rập, khiến không một Bà-la-môn nào có thể cư trú tại đó.

Verse 55

अथ शून्यं पुरं कृत्वा सर्वे ते पन्नगोत्तमाः । व्यचरन्स्वेच्छया तत्र तीर्थेष्वायतनेषु च

Rồi, sau khi làm cho thành trở nên trống vắng, tất cả những loài rắn tối thượng ấy thong dong theo ý muốn—đi qua các tīrtha và cả những thánh điện linh thiêng.

Verse 56

न कश्चित्पन्नगः क्षेत्रात्त्यक्त्वा निर्याति बाह्यतः । प्रविशेन्न परः कश्चित्तत्र क्षेत्रे च मानवः

Không một con rắn nào rời khỏi thánh địa ấy để ra bên ngoài; và cũng không một người nào khác bước vào vùng ấy.

Verse 57

व्यवस्थैवं समुद्भूता सर्पाणां मानुषैः सह । वधभक्षणजा न्योन्यं बाह्याभ्यंतरसंभवा

Vì thế hình thành một sự sắp đặt giữa loài rắn và loài người—phát sinh từ việc giết hại và nuốt chửng lẫn nhau, xảy ra cả bên ngoài lẫn bên trong vùng ấy.

Verse 58

एतस्मिन्नंतरे शेषो मुक्त्वा दुःखं सुतोद्भवम् । प्रहृष्टः प्रददौ तोयं तस्य जातिभिरन्वितः

Trong lúc ấy, Śeṣa—đã thoát khỏi nỗi sầu do con trai gây nên—hoan hỷ và ban nước, cùng với các tộc nàga thuộc dòng họ của ngài đi theo.

Verse 59

अथ ते ब्राह्मणाः केचित्सर्पेभ्यो भयविह्वलाः । सशोका दिङ्मुखान्याशु ते सर्वे संगता मिथः

Rồi một số brāhmaṇa, kinh hoàng vì sợ các loài rắn nāga, lòng đầy sầu muộn, vội quay mặt về các phương, và tất cả tụ họp lại với nhau.

Verse 60

ततो वनं समाजग्मुस्त्रिजातो यत्र संस्थितः । हरलब्धवरो हृष्टः सुमहत्तपसि स्थितः

Rồi họ đi vào khu rừng nơi Trijāta đang ở—vui mừng vì đã nhận được ân huệ từ Hara (Śiva), và vững bền an trú trong khổ hạnh vô cùng lớn lao.

Verse 61

स दृष्ट्वा ताञ्जनान्सर्वांस्तथा दुःखपरिप्लुतान् । पुत्रदारादिकं स्मृत्वा रुदतः करुणं बहु

Thấy tất cả những người ấy đều chìm ngập trong sầu khổ như vậy, và nhớ đến con trai, vợ cùng những người khác, ông đã khóc rất nhiều, thảm thiết đầy lòng thương xót.

Verse 62

सोऽपि दुःखसमायुक्तो दृष्ट्वा तान्स्वपुरोद्भवान् । ब्राह्मणेंद्रांस्ततः प्राह बाष्पव्याकुललोचनः

Ông cũng đầy sầu não; khi thấy những người từ chính thành của mình đến, ông bèn ngỏ lời với các vị brāhmaṇa bậc nhất, đôi mắt rối bời vì lệ.

Verse 63

शृण्वंतु ब्राह्मणाः सर्वे वचनं मम सांप्रतम् । मया विनिर्गतेनैव तत्पुरात्तोषितो हरः

Xin tất cả các Bà-la-môn nay hãy lắng nghe lời ta. Chính do ta rời khỏi thành ấy mà Hara (Śiva) đã hoan hỷ.

Verse 64

तेन मह्यं वरो दत्तो वांछितो द्विजसत्तमाः । गृहीतो न मयाद्यापि प्रार्थयिष्यामि सांप्रतम्

Vì thế, hỡi các bậc Nhị-sinh tối thắng, một ân huệ như ý đã được ban cho ta. Ta vẫn chưa thọ nhận; nay ta sẽ dâng lời thỉnh cầu.

Verse 65

यथा स्यात्संक्षयस्तेषां नागानां सुदुरात्मनाम् । यैः कृतं नः पुरं कृत्स्नमुद्रसं पापकर्मभिः

Nguyện cho bọn Nāga cực ác kia bị diệt vong; chính bởi nghiệp dữ của chúng mà toàn thành của chúng ta đã hóa hoang tàn, tiêu điều và đổ nát.

Verse 66

एवमुक्त्वाऽथ विप्रः स त्रिजातः परमेश्वरम् । प्रार्थयामास मे देव तं वरं यच्छ सांप्रतम्

Nói xong, vị Bà-la-môn Trijāta ấy liền cầu khẩn Parameśvara: “Ôi Chúa tể của con, xin ban ân huệ ấy ngay bây giờ.”

Verse 67

ततः प्रोवाच देवेशः प्रार्थयस्व द्रुतं द्विज । येनाभीष्टं प्रयच्छामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Bấy giờ, Chúa tể chư thiên phán: “Hãy thỉnh cầu mau, hỡi Bà-la-môn. Nhờ vậy Ta sẽ ban điều ngươi mong ước, dẫu cho rất khó đạt được.”

Verse 68

त्रिजात उवाच । नागैरस्मत्पुरं कृत्स्नं कृतं जनविवर्जितम् । तत्तस्मात्ते क्षयं यांतु सर्वे वृषभवाहन

Trijāta nói: “Các Nāga đã khiến toàn thành của chúng ta trở nên vắng bóng người. Vì thế, ôi Đấng mang cờ bò (Vṛṣabhavāhana), xin cho tất cả bọn họ đi đến diệt vong.”

Verse 69

येन तत्पूर्यते विप्रैर्भूयोऽपि सुरसत्तम । ममापि जायते कीर्तिः स्वस्थानोद्धरणोद्भवा

“Để nơi ấy lại được lấp đầy bởi các brāhmaṇa, hỡi bậc tối thượng trong chư thiên; và để danh tiếng cũng khởi lên cho ta—sinh từ việc phục hồi chính chốn của ta.”

Verse 70

श्रीभगवानुवाच । नायुक्तं विहितं विप्र पन्नगैस्तैर्महात्मभिः । निर्दोषश्चापि पुत्रोऽत्र येषां विप्रेण सूदितः

Đức Thế Tôn nói: “Này brāhmaṇa, điều lệ do những loài rắn đại tâm ấy đặt ra là không đúng. Vì tại đây, ngay cả một người con vô tội cũng đã bị một brāhmaṇa sát hại.”

Verse 71

विशेषेण द्विजश्रेष्ठ संप्राप्ते पंचमीदिने । तत्राऽपि श्रावणे मासि पूज्यंते यत्र पन्नगाः

“Đặc biệt, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, khi đến ngày trăng thứ năm; và nhất là trong tháng Śrāvaṇa, tại nơi ấy loài rắn được tôn thờ cúng lễ.”

Verse 72

तस्मात्तेऽहं प्रवक्ष्यामि सिद्धमंत्रमनुत्तमम् । यस्योच्चारणमात्रेण सर्प्पाणां नश्यते विषम्

“Vì thế, Ta sẽ nói cho ngươi một chân ngôn tối thượng, đã thành tựu—chỉ cần xướng lên, nọc độc của loài rắn liền bị tiêu diệt.”

Verse 73

तं मंत्रं तत्र गत्वा त्वं तद्विप्रैरखिलैर्वृतः । श्रावयस्व महाभाग तारशब्देन सर्वशः

Hãy đến nơi ấy, được tất cả các Bà-la-môn vây quanh, hỡi người phước lành; hãy cho tuyên xướng thần chú ấy khắp mọi nơi bằng âm “tāra”.

Verse 74

तं श्रुत्वा ये न यास्यंति पातालं पन्नगाधमाः । युष्मद्वाक्याद्भविष्यंति निर्विषास्ते न संशयः

Những loài rắn hèn mạt, nghe rồi mà không chịu lui về Pātāla, thì chính nhờ lời của ngươi chúng sẽ trở nên hết độc; điều ấy không nghi ngờ.

Verse 75

त्रिजात उवाच । ब्रूहि तं मे महामंत्रं सर्वतीक्ष्णविनाशनम् । येन गत्वा निजं स्थानं सर्पानुत्सादयाम्यहम्

Trijāta thưa: “Xin nói cho tôi đại thần chú ấy, đấng diệt trừ mọi hiểm nạn dữ dội; nhờ đó, khi trở về chỗ của mình, tôi có thể khuất phục loài rắn.”

Verse 76

श्रीभगवानुवाच । गरं विषमिति प्रोक्तं न तत्रास्ति च सांप्रतम् । मत्प्रसादात्त्वया ह्येतदुच्चार्यं ब्राह्मणोत्तम

Đức Thế Tôn phán: “Thứ gọi là ‘gara’—độc—nay sẽ không còn ở đó nữa. Nhờ ân sủng của Ta, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, chính ngươi hãy xướng lên điều này.”

Verse 77

न गरं न गरं चैतच्छ्रुत्वा ये पन्नगाधमाः । तत्र स्थास्यंति ते वध्या भविष्यंति यथासुखम्

Nghe lời ấy: “Không độc, không độc!”, bọn rắn hạ liệt kia sẽ ở lại đó, trở thành kẻ đáng bị trừ diệt, và sẽ bị xử trí theo lẽ thích đáng.

Verse 78

अद्यप्रभृति तत्स्थानं नगराख्यं धरातले । भविष्यति सुविख्यातं तव कीर्तिविवर्धनम्

Từ hôm nay trở đi, nơi ấy trên mặt đất sẽ được biết đến với danh xưng “Nagara”; sẽ vang danh rộng khắp và làm tăng thêm uy danh của ngài.

Verse 79

तथान्योपि च यो विप्रो नागरः शुद्धवंशजः । नगराख्येन मंत्रेण अभिमंत्र्य त्रिधा जलम्

Cũng vậy, bất cứ vị Bà-la-môn nào khác—là người Nāgara, sinh từ dòng dõi thanh tịnh—sau khi trì chú danh “Nagara” mà gia trì nước ba lần…

Verse 80

प्राणिनं काल संदष्टमपि मृत्युवशंगतम् । प्रकरिष्यति जीवाढ्यं प्रक्षिप्य वदने स्वयम्

Dẫu một sinh linh đã bị Thời gian cắn xé, rơi vào quyền lực của tử thần—thì thần chú ba âm này, khi tự đặt vào miệng, sẽ phục hồi và làm tràn đầy sinh lực.

Verse 81

अन्यत्रापि स्थितो मर्त्यो मंत्रमेतं त्रिरक्षरम् । यः स्मरिष्यति संसुप्तो न हिंस्यः स्यादहेर्हि सः

Dẫu người phàm ở nơi khác, ai nhớ niệm thần chú ba âm này—even trong giấc ngủ—thì sẽ không bị rắn làm hại.

Verse 82

स्थावरं जंगमं वापि कृत्रिमं वा गरं हि तत् । तदनेन च मंत्रेण संस्पृष्टं त्वमृतायितम्

Dù chất độc từ loài bất động hay loài động, hay độc dược do người chế—một khi được thần chú này chạm đến, liền hóa như cam lộ bất tử.

Verse 83

अजीर्णप्रभवा रोगा ये चान्ये जठरोद्भवाः । मंत्रस्यास्य प्रभावेन सर्वे यांति द्रुतं क्षयम्

Những bệnh do tiêu hóa kém, cùng các chứng tật khác phát sinh từ bụng—nhờ oai lực của thần chú này, tất thảy đều mau chóng tiêu tan.

Verse 84

एवमुक्त्वाऽथ तं विप्रं भगवान्वृषभध्वजः । जगामादर्शनं पश्चाद्यथा दीपो वितैलकः

Nói xong với vị Bà-la-môn ấy, Đức Thế Tôn—Đấng mang cờ hiệu con bò—liền khuất dạng, như ngọn đèn tắt khi dầu đã cạn.

Verse 85

त्रिजातोऽपि समं विप्रैर्हतशेषैस्तु तैर्द्रुतम् । जगाम संप्रहृष्टात्मा चमत्कारपुरं प्रति

Rồi Trijāta cũng vậy—cùng với các vị Bà-la-môn đã mau chóng vượt qua hiểm họa còn lại—lòng hoan hỷ lên đường hướng về Camatkārapura.

Verse 86

एवं ते ब्राह्मणाः सर्वे त्रिजातेन समन्विताः । न गरं न गरं प्रोच्चैरुच्चरंतः समाययुः

Vì thế, tất cả các vị Bà-la-môn ấy, có Trijāta đi cùng, vừa đi vừa lớn tiếng lặp đi lặp lại: “Không độc, không độc!”

Verse 87

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं यत्तद्व्याप्तं समंततः । रौद्रैराशीविषैः क्रूरैः शेषस्यादेशमाश्रितेः

Vùng thánh địa Hāṭakeśvara ấy trải rộng khắp bốn phía, bị bao phủ bởi những loài rắn độc dữ tợn, đáng sợ, hành động theo mệnh lệnh của Śeṣa.

Verse 88

अथ ते पन्नगाः श्रुत्वा सिद्धमंत्र शिवोद्भवम् । निर्विषास्तेजसा हीनाः समन्तात्ते प्रदुद्रवुः

Bấy giờ bầy rắn kia, nghe thần chú viên mãn phát sinh từ Śiva, liền mất hết nọc độc và hào quang, rồi chạy tán loạn về mọi phương.

Verse 89

वल्मीकान्केचिदासाद्य चित्ररंध्रांतरोद्भवान् । अन्ये चापि प्रजग्मुश्च पातालं दंदशूककाः

Có con lao vào những ụ mối với các lối hang kỳ dị bên trong; những con khác—bầy rắn trườn bò—cũng đi xuống Pātāla, cõi hạ giới.

Verse 90

ये केचिद्भयसंत्रस्ता वार्द्धक्येन निपीडिताः । वालत्वेन तथा चान्ये शक्नुवंति न सर्पितुम्

Có con hoảng sợ run rẩy; có con bị tuổi già đè nặng; lại có con vì còn non trẻ nên không thể trườn đi nổi.

Verse 91

ते सर्वे ब्राह्मणेन्द्रैस्तैः कृतस्य प्रतिकारकैः । निहताः पन्नगास्तत्र दंडकाष्ठैः सहस्रशः

Tại đó, tất cả bầy rắn đều bị những vị brāhmaṇa tối thượng—những người thi hành phương cách hóa giải—dùng gậy gỗ đánh chết hàng nghìn con.

Verse 92

एवमुत्साद्य तान्सर्वान्ब्राह्मणास्ते गतव्यथाः । तं त्रिजातं पुरस्कृत्य स्थानकृत्यानि चक्रिरे

Hủy diệt hết thảy như vậy, các brāhmaṇa ấy được giải thoát khỏi khổ não; họ tôn Trijāta làm người dẫn đầu và cử hành các nghi lễ cùng bổn phận thiêng của nơi ấy.

Verse 93

एवं तन्नगरं जातमस्मात्कालादनंतरम् । देवदेवस्य भर्गस्य प्रसादेन द्विजोत्तमाः

Vì thế, khu cư trú ấy liền hình thành chẳng bao lâu sau đó, hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, nhờ ân phúc của Bharga, Thần của chư thần.

Verse 94

एतद्यः पठते नित्यमाख्यानं नगरोद्भवम् । न तस्य सर्पजं क्वापि कथंचिज्जायते भयम्

Ai hằng ngày tụng đọc truyện kể về sự phát sinh của thành này, người ấy sẽ không bao giờ, ở bất cứ nơi đâu, bằng bất cứ cách nào, gặp nỗi sợ do loài rắn gây ra.

Verse 114

इति श्रीस्कादे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये नगरसंज्ञोत्पत्तिवर्णनंनाम चतुर्दशोत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Thánh Skanda Mahāpurāṇa—bộ hợp tuyển tám mươi mốt nghìn câu—thuộc phần thứ sáu, Nāgarakhaṇḍa, trong Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara-kṣetra, chương mang tên “Mô tả sự phát sinh của danh xưng ‘Nagara’” tức Chương 114, đã kết thúc.