Adhyaya 110
Chương này được trình bày như một cuộc đối thoại thần học: Devī hỏi rằng việc hành hương khắp các thánh địa (tīrtha) quá rộng lớn, ngay cả người sống lâu cũng khó thực hiện, nên xin chỉ ra “tinh yếu” (sāra) trong các tīrtha. Īśvara đáp bằng cách nêu “tīrthāṣṭaka” vô song—tám trung tâm hành hương chính: Naimiṣa, Kedāra, Puṣkara, Kṛmijaṅgala, Vārāṇasī, Kurukṣetra, Prabhāsa và Hāṭakeśvara—và khẳng định rằng tắm gội với lòng tín kính (śraddhā) tại đây sẽ cho quả báo như đã đến mọi tīrtha. Devī lại hỏi về sự thích hợp trong thời Kali-yuga; Īśvara tôn xưng Hāṭakeśvara-kṣetra là tối thượng trong tám nơi, mô tả đó là vùng đất được thần quyền chuẩn nhận, nơi mọi kṣetra và các tīrtha khác đều “hiện diện” ngay cả trong Kali-yuga. Kết thúc, Sūta đặt khung phalaśruti: chỉ cần nghe hoặc tụng đọc bản tổng hợp này cũng được công đức như do snāna (tắm thánh) sinh ra, khuyến khích gắn bó với văn bản như một nghi lễ song hành.
Shlokas
Verse 1
श्रीदेव्युवाच । नैतेष्वपि सुरश्रेष्ठ सर्वेषु भुवि मानवाः । अपि दीर्घायुषो भूत्वा स्नातुं शक्ताः कथंचन
Nữ Thần thưa: Ôi bậc tối thượng trong chư thiên, dẫu loài người sống lâu trên cõi đất, họ cũng chẳng thể nào tắm gội ở tất cả các tīrtha này.
Verse 2
एतेषामपि साराणि मम तीर्थानि कीर्तय । येषु स्नातो नरः सम्यक्सर्वेषां लभते फलम्
Vậy hãy tuyên dương những tinh yếu trong số ấy—những thánh địa (tīrtha) chính yếu của Ta—nơi mà người nào tắm gội đúng pháp sẽ thọ nhận quả phúc của tất cả các tīrtha.
Verse 3
ईश्वर उवाच । एतेषां मध्यतो देवि तीर्थाष्टकमनुत्तमम् । अस्ति स्नातैर्नरैस्तत्र सर्वेषां लभ्यते फलम्
Īśvara phán: “Hỡi Nữ Thần, giữa các thánh địa ấy có một bộ tám tīrtha tối thượng; người tắm gội tại đó sẽ nhận được quả phúc của tất cả các tīrtha.”
Verse 4
नैमिषं चैव केदारं पुष्करं कृमिजांगलम् । वाराणसी कुरुक्षेत्रं प्रभासं हाटकेश्वरम्
Naimiṣa, Kedāra, Puṣkara, Kṛmijāṅgala; Vārāṇasī, Kurukṣetra, Prabhāsa và Hāṭakeśvara—đó là tám thánh địa (kṣetra) lừng danh.
Verse 5
अष्टास्वेतेषु यः स्नातः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । स स्नातः सर्वतीर्थेषु सत्यमेतन्मयोदितम्
Ai tắm gội tại tám thánh xứ ấy với đức tin đúng đắn, bền vững—người ấy được xem như đã tắm gội ở mọi tīrtha. Đó là chân thật, chính Ta tuyên nói.
Verse 6
श्रीदेव्युवाच । कलिकाले महादेव भविष्यति कथंचन । स्नानं तस्मान्मम ब्रूहि यत्सारं तीर्थमेव हि
Śrī Devī thưa: “Trong thời mạt pháp Kali, ô Mahādeva, chúng sinh sẽ ra sao đây? Vậy xin Ngài nói cho con về phép tắm gội ấy và về tīrtha nào thật là cốt yếu.”
Verse 7
अष्टानामपि चैतेषां देवदेव त्रिलोचन । यद्यहं वल्लभा भक्ता तथा चित्तानुवर्तिनी
Ôi Đấng Thần của chư thần, bậc Tam Nhãn! Nếu con thật là người được Ngài yêu, một lòng sùng kính và tâm ý luôn thuận theo thánh ý Ngài, thì xin Ngài chỉ dạy: trong tám thánh địa này…
Verse 8
ईश्वर उवाच । अष्टानामपि देवेशि क्षेत्राणामस्ति चोत्तमम् । एतेषामपि तत्क्षेत्रं हाटकेश्वरसंज्ञितम्
Đức Īśvara phán: “Hỡi Nữ Thần, trong tám thánh địa ấy quả có một nơi tối thượng. Trong số đó, thánh địa ấy được gọi là Hāṭakeśvara.”
Verse 9
यत्र सर्वाणि क्षेत्राणि संस्थितानि ममाज्ञया । तथान्यानि च तीर्थानि कलिकालेऽपि संस्थिते
Tại nơi ấy, theo mệnh lệnh của Ta, mọi thánh địa đều an trụ; và các tīrtha khác cũng vẫn được thiết lập—dẫu ngay trong thời đại Kali.
Verse 10
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्क्षेत्रं सेव्यमेव हि । मानुषैर्मोक्षमिच्छद्भिः सत्यमेतन्म योदितम्
Vì thế, với mọi nỗ lực, thánh địa ấy quả phải được tìm đến và phụng sự bởi những người mong cầu giải thoát. Đây là chân lý Ta đã tuyên thuyết.
Verse 11
सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातमष्टषष्टिसमुद्भवम् । समुच्चयं द्विजश्रेष्ठा नामदेवसमन्वितम्
Sūta thưa: “Hỡi các bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, ta đã thuật trọn cho các ngài bản tổng tập này, phát sinh từ sáu mươi tám tīrtha, đầy đủ các thánh danh.”
Verse 13
यश्चैतत्पठते भक्त्या ह्यष्टषष्टिसमुद्भवम् । स्नानजं लभते पुण्यं शृण्वानः श्रद्धयान्वितः
Ai tụng đọc bài này với lòng sùng kính—bản ký sự phát sinh từ sáu mươi tám Tīrtha—sẽ được phước đức do tắm gội thánh địa mà sinh; và ai lắng nghe với niềm tín tâm cũng được phước ấy như vậy.
Verse 110
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्य ऽष्टषष्टितीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम दशोत्तरशततमोऽध्यायः
Như vậy, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa, bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ, quyển thứ sáu là Nāgara-khaṇḍa, thuộc phần Śrī Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, chương thứ một trăm mười mang tên “Mô tả sự vĩ đại của Sáu Mươi Tám Tīrtha” đã kết thúc.