Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ऋषय ऊचुः । अष्टषष्टिप्रमाणानि यानि क्षेत्राणि सूतज । त्वयोक्तानि च तान्येव नामतो नः प्रकीर्तय

Transliteration

ṛṣaya ūcuḥ | aṣṭaṣaṣṭipramāṇāni yāni kṣetrāṇi sūtaja | tvayoktāni ca tānyeva nāmato naḥ prakīrtaya

Translation

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Hỡi con của Sūta, ngài đã nói về sáu mươi tám thánh địa. Nay xin hãy xướng lên cho chúng tôi chính những kṣetra ấy một lần nữa, rõ ràng theo từng danh xưng.”

Word by Word

• ऋषयः: the sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम् (masculine nominative plural)

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriyā (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परिपूर्णभूत/Perfect); प्रथमपुरुष; बहुवचनम्; परस्मैपदम् (they said)

• अष्टषष्टिप्रमाणानि: measured as sixty-eight
• अष्टषष्टिप्रमाणानि: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टषष्टि (संख्या-प्रातिपदिक) + प्रमाण (प्रातिपदिक)
• Form: समासः तत्पुरुष (अष्टषष्ट्या प्रमाणानि); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (neuter nom./acc. plural)

• यानि: which
• यानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (relative pronoun, neuter nom./acc. plural)

• क्षेत्राणि: sacred places/fields
• क्षेत्राणि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (neuter nom./acc. plural)

• सूतज: O son of Sūta
• सूतज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
• Form: समासः तत्पुरुष (सूतस्य जः); पुंलिङ्ग; सम्बोधन एकवचनम् (masculine vocative singular)

• त्वया: by you
• त्वया: Karta (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया एकवचनम् (instrumental singular: 'by you')

• उक्तानि: said, spoken
• उक्तानि: Karma (Object described/कर्म)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम् (neuter nom./acc. plural)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• तानि: those
• तानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया बहुवचनम् (demonstrative pronoun, neuter accusative plural)

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक निपात (emphatic particle)

• नामतः: by name
• नामतः: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नामतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपाधिवाचक (adverb: 'by name')

• नः: to us
• नः: Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी/चतुर्थी बहुवचनस्य एन्क्लिटिक रूपम् (genitive/dative plural enclitic: 'of us/to us')

• प्रकीर्तय: proclaim, enumerate
• प्रकीर्तय: Kriyā (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-कीर्त् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative); मध्यमपुरुष; एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Ṛṣis (Sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sixty-eight kṣetras (a catalogued set)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sūta

Visual Art Cues

Scene: Sages seated in a forest hermitage address Sūta with folded hands, requesting the names of the sixty-eight kṣetras; a subtle map-like scroll or garland of place-names symbolizes the coming catalogue.

Characters & Entities

• Ṛṣis
• Sūta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is guided by śruti-smṛti style remembrance: naming and recalling kṣetras becomes a dhārmic act that directs seekers toward tīrtha-sevā.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site yet; the verse introduces the catalog of sixty-eight kṣetras to be named.

What ritualistic prescription is mentioned?

A request for nāma-kīrtana (recitation of names) of kṣetras; no specific vrata/snana/dāna is stated here.