Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2
Devanagari script
इत्युक्त्वा विरते तस्मिन्पुरूहूतसनामनि । नाडीजंघो बको मित्रमाह तं दुःखितो वचः
Transliteration
ityuktvā virate tasminpurūhūtasanāmani | nāḍījaṃgho bako mitramāha taṃ duḥkhito vacaḥ
Translation
Khi người mang danh Purūhūta nói như thế rồi im lặng, bạn của ông là Nāḍījaṅgha—con hạc Baka—buồn bã cất lời nói với ông.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (अव्ययकृदन्त), पूर्वकाल (having said)
विरतेwhen (he) had stopped
विरते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeVerb
Rootवि+√रम् (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त, पुंलिङ्ग/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; लोकेटिव-अब्सोल्यूट (when he had ceased)
तस्मिन्in/when that (person)
तस्मिन्:
Adhikarana (Locative absolute support/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम
पुरूहूत-सनामनि(in him) named Purūhūta
पुरूहूत-सनामनि:
Adhikarana (Qualifier in locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपुरूहूत (प्रातिपदिक) + सन्/सन्-नामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (पुरूहूत इति नाम यस्य = named Purūhūta)
नाडी-जंघःNāḍījaṅgha
नाडी-जंघः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाडी (प्रातिपदिक) + जंघा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (नाड्यः जंघासु यस्य = ‘having tubular/thin shanks’)
बकःBaka
बकः:
Apposition (Co-subject/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootबक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मित्रम्(his) friend
मित्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आहsaid
आह:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अह्/√ब्रू (धातु; आह = perfect of √अह्/√ब्रू usage)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तम्to him
तम्:
Karma (Addressee/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दुःखितःdistressed
दुःखितः:
Visheshana (Qualifier of speaker/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक; √खिद् से क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वचःwords/speech
वचः:
Karma (Thing said/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
Narrator (third-person narrative voice within Kaumārikākhaṇḍa)
Visual Art Cues
Scene: Purūhūta (the one who spoke) sits quiet; Nāḍījaṅgha, depicted as a crane (baka) with expressive sorrow, leans forward to speak, suggesting urgency and compassion.
Characters & Entities
P
PurūhūtaN
NāḍījaṅghaB
BakaFAQs
Sincere friendship expresses itself in concern and counsel when danger or sorrow arises.
No holy site is mentioned in this verse; it functions as a narrative bridge into the next speech.
None.