Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 110

Devanagari script

पुरुषोत्तम भवान्नाथ बालिशस्य प्रसीद मे । ततः क्षांतमिति प्रोच्य भीमेन सहितो हरिः

Transliteration

puruṣottama bhavānnātha bāliśasya prasīda me | tataḥ kṣāṃtamiti procya bhīmena sahito hariḥ

Translation

'Hỡi Puruṣottama, lạy Chúa, xin hãy ban ân cho con, vì con còn trẻ con và ngu muội.' Sau đó Hari, cùng với Bhīma, đáp: 'Hãy để điều đó được tha thứ.'

Word by Word

• पुरुषोत्तम: O Supreme Person
• पुरुषोत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुरुष + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारय (श्रेष्ठः पुरुषः)

• भवान्: you (honorific)
• भवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; आदरार्थक-सर्वनाम

• नाथ: O Lord
• नाथ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• बालिशस्य: of the foolish one
• बालिशस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: बालिश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• प्रसीद: be gracious, forgive
• प्रसीद: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-सद् (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• मे: to me / for me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी (6th/4th: Genitive/Dative), एकवचन; enclitic

• ततः: then
• ततः: Kāla (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
• Form: कालवाचक-अव्यय (then)

• क्षान्तम्: ‘forgiven’ / forgiveness
• क्षान्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षम् (धातु) → क्षान्त (कृदन्त, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘forgiveness/forgiven’ (quoted word)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (quotative particle)

• प्रोच्य: having said
• प्रोच्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-वच् (धातु) → प्रोच्य (क्त्वान्त/ल्यप्)
• Form: ल्यप्/क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): having said

• भीमेन: with Bhīma
• भीमेन: Saha (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: भीम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• सहितः: accompanied
• सहितः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सह (उपसर्ग/अव्यय) + इ (धातु) → सहित (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘accompanied’

• हरिः: Hari (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
• हरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa) describing Hari’s response

Visual Art Cues

Scene: Bhīma pleads as a repentant child before Puruṣottama; Hari answers with a calm gesture of absolution, the atmosphere shifting from war to serenity.

Characters & Entities

• Puruṣottama (Hari/Kṛṣṇa/Viṣṇu)
• Bhīma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility and confession of one’s faults invite divine grace; forgiveness is upheld as dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is narrative setup; the chapter context later praises Guptakṣetra and related sacred installations.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it focuses on repentance and pardon.