Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 85

Devanagari script

तदिदानीं सर्वमेवं क्षन्तव्यं च परस्परम् । यच्च ब्रवीमि त्वां वीर तन्निशामय भारत

Transliteration

tadidānīṃ sarvamevaṃ kṣantavyaṃ ca parasparam | yacca bravīmi tvāṃ vīra tanniśāmaya bhārata

Translation

Vậy nay, hãy để mọi điều ấy được tha thứ, mỗi bên tha cho bên kia. Và hỡi dũng sĩ—hỡi Bhārata—hãy lắng nghe chăm chú điều ta nói với ngươi.

Word by Word

• तत्: therefore
• तत्: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रकरण-सूचक-अव्यय (therefore/so)

• इदानीम्: now
• इदानीम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: इदानीम् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time: now)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karman/Topic (विषय)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘एवम्’ इत्यस्य विषयः (everything)

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (thus)

• क्षन्तव्यम्: should be forgiven
• क्षन्तव्यम्: Vidhi/Obligation (विधेय)
• Type: Verb
• Root: क्षम् (धातु) → क्षन्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कर्तव्यताप्रत्यय (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘to be forgiven/endured’

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• परस्परम्: mutually
• परस्परम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: परस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
• Form: परस्परार्थक-अव्यय (reciprocal adverb: mutually)

• यत्: what/that which
• यत्: Karman/Relativizer (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सम्बन्ध-प्रयोग (that which)

• च: and
• च: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अन्वय-अव्यय (connector)

• ब्रवीमि: I say
• ब्रवीमि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, त्रिलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)

• वीर: O hero
• वीर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

• तत्: that
• तत्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; ‘that (instruction)’

• निशामय: listen, heed
• निशामय: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: नि + शम्/शम् (धातु) (निशामयति)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)

• भारत: O Bhārata
• भारत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भारत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

Speaker

Ekānaṃśā (Yogamāyā), addressing Bhīma (Bhārata)

Skanda Dialogue

Listener: Vṛkodara (Bhīma)

Visual Art Cues

Scene: The divine speaker invites mutual forgiveness and calls the hero to attentive listening, signaling a transition from conflict to teaching.

Characters & Entities

• Bhārata (Pāṇḍava line)
• Vīra (Bhīma implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kṣamā (forgiveness) restores dharmic order; even among heroes, reconciliation is a sacred strength.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

No external ritual; it prescribes an inner vow of mutual forgiveness and attentive acceptance of dharmic counsel.