Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 64›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

ततः प्रविश्य वै तस्मिन्देवीमासाद्य पांडवाः । पिंडकाद्यं तत्र मुक्त्वा तृषा प्रैक्षि जलं तदा

Transliteration

tataḥ praviśya vai tasmindevīmāsādya pāṃḍavāḥ | piṃḍakādyaṃ tatra muktvā tṛṣā praikṣi jalaṃ tadā

Translation

Bấy giờ, bước vào nơi ấy và đến gần Nữ Thần, các Pāṇḍava đặt xuống tại đó lễ vật piṇḍa và những phẩm cúng khác; rồi vì khát cháy bỏng, họ liền nhìn quanh tìm nước.

Word by Word
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘ततः’ (thereafter)
प्रविश्यhaving entered
प्रविश्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्र√विश् (धातु) → प्रविश्य (क्त्वान्त/ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund) — ‘प्रविश्य’ (having entered)
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (निपात, निश्चयार्थक) — ‘वै’ (indeed)
तस्मिन्in that (place)
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन — ‘तस्मिन्’ (in that place)
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन — ‘देवीम्’ (the goddess)
आसाद्यhaving approached
आसाद्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ√सद् (धातु) → आसाद्य (क्त्वान्त/ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त — ‘आसाद्य’ (having reached/approached)
पाण्डवाःthe Pāṇḍavas
पाण्डवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — ‘पाण्डवाः’
पिण्डक-आद्यम्food/provisions etc.
पिण्डक-आद्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपिण्डक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन — तत्पुरुष: ‘पिण्डकादि’ (piṇḍaka etc.; provisions/food etc.)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक) — ‘तत्र’ (there)
मुक्त्वाhaving left behind
मुक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√मुच् (धातु) → मुक्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त — ‘मुक्त्वा’ (having left/abandoned)
तृषाthirst
तृषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — ‘तृषा’ (thirst) (here: ‘thirst arose/was present’)
प्रैक्षिsought; looked for
प्रैक्षि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√ईक्ष् (धातु)
Formलुङ्-लकार (अद्यतनभूत/Aorist), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन — ‘प्रैक्षि’ (he/she/it looked for/sought); here impersonal/elliptic with ‘तृषा’
जलम्water
जलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन — ‘जलम्’ (water)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) — ‘तदा’ (then)
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Inside the shrine precinct, the Pāṇḍavas place piṇḍa offerings on a clean spot near the Devī; their faces show thirst and urgency as they scan for a nearby water source—perhaps a small kuṇḍa or spring beyond the shrine steps.

Characters & Entities
P
Pāṇḍavas
D
Devī (Goddess)
P
Piṇḍa (offering)

FAQs

At a holy place, one approaches the deity with reverence and offerings before attending to personal needs.

A Devī-associated sacred area leading to a kuṇḍa (pond), later explicitly called Devī-kuṇḍa.

Piṇḍa and related offerings are placed at the sacred spot before proceeding further.

←Previous Verse
Next Verse→