Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

तद्येन देहेन मया ताततातोऽभिपीडितः । तत्त्वमेव समुत्स्रक्ष्ये महीसागरसंगमे

Transliteration

tadyena dehena mayā tātatāto'bhipīḍitaḥ | tattvameva samutsrakṣye mahīsāgarasaṃgame

Translation

Chính với thân này, thân đã làm cha và ông nội phải khổ vì con, con sẽ tự vứt bỏ nó tại nơi đất liền gặp biển cả.

Word by Word

• तत्: that (deed/thing)
• तत्: Karma/Reference (Object/संदर्भ)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘येन’ इत्यस्य सह सम्बन्धः (correlative)

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; साधन/करणार्थे

• देहेन: with (this) body
• देहेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• मया: by me
• मया: Karta (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• तात: father
• तात: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बोधनार्थक-प्रयोगेऽपि दृश्यते, अत्र कर्तृपदत्वेन

• तातः: father
• तातः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘तात’ इत्यस्य सह द्विरुक्ति-प्रयोगः

• अभिपीडितः: was afflicted/oppressed
• अभिपीडितः: Kriya (Predicative/क्रियाविशेषण-भाव)
• Type: Verb
• Root: अभि + पीड् (धातु) → पीडित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तरि-विशेषणम् (predicate adjective)

• तत्त्वम्: that very (body/thing)
• तत्त्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• एव: indeed
• एव: Modifier (Avyaya)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle) — एवकारः (emphasis)

• समुत्स्रक्ष्ये: I will abandon/cast off
• समुत्स्रक्ष्ये: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + उत् + सृज् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन

• महीसागर-संगमे: at the confluence of earth and ocean (shore)
• महीसागर-संगमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (‘महीसागरयोः संगमः’); पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण

Speaker

Barbarīka

Tirtha Mahatmya

Tirtha: māhī-sāgara-saṅgama (as stated)

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: A remorse-stricken strong man stands at the edge where earth meets the roaring ocean, declaring he will cast away the very body that oppressed father and grandfather; wind, spray, and dusk intensify the vow.

Characters & Entities

• Barbarīka
• Sāgara (Ocean)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Accountability is personal: the same instrument used for harm (the body) is offered for expiation and moral rectification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A mahī–sāgara-saṅgama (land–sea confluence) is referenced as a potent purificatory setting, though not named more precisely in this snippet.

What ritualistic prescription is mentioned?

A vow-like act of self-casting at the confluence is stated as the chosen expiatory act (not a standard rite like dāna or japa).