Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

ततोऽतिकृपयाविष्टहरकंठस्य कालिमाम् । गृहीत्वा पार्वती चक्रे नारीमेकां महाभयाम्

Transliteration

tato'tikṛpayāviṣṭaharakaṃṭhasya kālimām | gṛhītvā pārvatī cakre nārīmekāṃ mahābhayām

Translation

Sau đó, Pārvatī, vì lòng từ bi vô hạn, đã lấy sự đen tối từ cổ họng của Hara và tạo ra một người phụ nữ vô cùng đáng sợ.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (अव्यय)
• Form: देश/कालवाचक-अव्यय (thereupon/then)

• अतिकृपया: with great compassion
• अतिकृपया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ati + kṛpā (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गपूर्वक-तत्पुरुषभाव (अतिशयिता कृपा)

• आविष्टहरकण्ठस्य: of Hara’s throat (which was) possessed/overcome
• आविष्टहरकण्ठस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: āviṣṭa + hara + kaṇṭha (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—(आविष्टः) (हरकण्ठः) इति; षष्ठी-सम्बन्धः

• कालिमाम्: the blackness/dark hue
• कालिमाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: kālimā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गृहीत्वा: having taken
• गृहीत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)

• पार्वती: Pārvatī
• पार्वती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: pārvatī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• चक्रे: made / created
• चक्रे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• नारीम्: a woman
• नारीम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: nārī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एकाम्: one
• एकाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: eka (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• महाभयाम्: very terrifying
• महाभयाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: mahā + bhayā (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महद् भयम् यस्याः/महाभया)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (implied)

Visual Art Cues

Scene: Pārvatī, moved by intense compassion, draws the dark radiance from Śiva’s throat and shapes it into a single fearsome woman—an ugra Devī born of Nīlakaṇṭha’s darkness—ready to confront Dāruka.

Characters & Entities

• Pārvatī
• Hara (Śiva)
• Kālimā (darkness from the throat)
• Kālikā (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine compassion can manifest as formidable power; the Goddess becomes terrifying to remove terror from the worlds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named; the verse focuses on the manifestation of the Goddess for cosmic protection.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.