Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

स्वीयान्गुणान्स्वयं यो हि सम्पत्सु प्रक्षिपन्परान् । ब्रवीति राजसस्त्वेष ह्यहंकारो जुगुप्सितः

Transliteration

svīyānguṇānsvayaṃ yo hi sampatsu prakṣipanparān | bravīti rājasastveṣa hyahaṃkāro jugupsitaḥ

Translation

Kẻ nào lúc phú quý thịnh vượng mà hạ nhục người khác, lại tự nói về công đức của mình—đó là ngã mạn rājasic, một thứ kiêu căng đáng ghê tởm.

Word by Word

• svīyān: one's own
• svīyān: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: svīya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; विशेषणम्

• guṇān: qualities
• guṇān: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: guṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन

• svayam: oneself
• svayam: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: svayam (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मवाचक-क्रियाविशेषण (reflexive adverb)

• yaḥ: who
• yaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक-सर्वनाम

• hi: indeed
• hi: Sambandha/Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधानार्थ/हेतौ

• sampatsu: in prosperities/fortunes
• sampatsu: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: sampad (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन

• prakṣipan: casting/attributing
• prakṣipan: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: prakṣip (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; प्रथमा एकवचन पुंलिङ्ग; क्रियाविशेषण-रूपेण (concomitant action)

• parān: others
• parān: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: para (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन

• bravīti: says
• bravīti: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: brū (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• rājasaḥ: rajasic
• rājasaḥ: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: rājasa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• tu: but
• tu: Sambandha/Contrast (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ

• eṣaḥ: this
• eṣaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; निर्देशक-सर्वनाम

• hi: indeed
• hi: Sambandha/Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधानार्थ

• ahaṃkāraḥ: egoism
• ahaṃkāraḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ahaṃkāra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• jugupsitaḥ: despicable
• jugupsitaḥ: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: jugupsita (कृदन्त-प्रातिपदिक; √gup/√gupsa? जुगुप्सा-भाव)
• Form: भूतकृदन्त/विशेषण (PPP sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Dharma (Dharma-deva)

Characters & Entities

• Dharma
• Ahaṃkāra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prosperity tests character; humiliating others and boasting reveals rājasic ego, condemned by Dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the moral frame for the tīrtha-episode; the specific tīrtha is explained in subsequent verses as Stambhatīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is inner discipline—speech and attitude aligned with dharma.