Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

त्यक्तनिंदास्तुतिर्मौनी मोक्षस्थः परिकीर्त्यसे । त्वं च नारद लोकेषु वायुवच्चपलो मुने

Transliteration

tyaktaniṃdāstutirmaunī mokṣasthaḥ parikīrtyase | tvaṃ ca nārada lokeṣu vāyuvaccapalo mune

Translation

Ngài được ca tụng là bậc đã lìa bỏ cả chê lẫn khen, lặng thinh và an trụ trong giải thoát. Thế nhưng, ôi Nārada, bậc hiền triết, Ngài lại du hành khắp các cõi với sự xao động như gió.

Word by Word

• त्यक्तनिन्दास्तुतिः: one who has given up blame and praise
• त्यक्तनिन्दास्तुतिः: Visheshya (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: त्यक्त (कृदन्त; √त्यज्) + निन्दा + स्तुति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (निन्दा च स्तुतिः च) द्वन्द्व, तयोः त्यक्तः ‘having abandoned blame and praise’

• मौनी: silent, taciturn
• मौनी: Visheshya (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: मौनिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• मोक्षस्थः: abiding in liberation
• मोक्षस्थः: Visheshya (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: मोक्ष + स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (मोक्षे स्थितः)

• परिकीर्त्यसे: you are proclaimed
• परिकीर्त्यसे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + कीर्त् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• नारद: O Nārada
• नारद: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• लोकेषु: in the worlds
• लोकेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन

• वायुवत्: like the wind
• वायुवत्: Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वायु + वत् (प्रातिपदिक)
• Form: उपमानवाचक-अव्यय (indeclinable in -वत् used adverbially)

• चपलः: restless, swift
• चपलः: Visheshya (Predicate adjective/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: चपल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Speaker

Phālguna (Arjuna)

Skanda Dialogue

Listener: Nārada

Visual Art Cues

Scene: Arjuna remarks on Nārada’s paradoxical nature: a silent, praise/blame-transcending sage who nonetheless moves like the wind through worlds; depict Nārada mid-stride or floating, vīṇā in hand, with swirling wind motifs and multiple world-scenes faintly behind.

Characters & Entities

• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A liberated person transcends praise and blame; outward activity (wandering) can coexist with inner freedom.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned in this verse; it characterizes Nārada’s conduct across the worlds.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the emphasis is on inner discipline (mauna) and equanimity toward praise and blame.