Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 51›Shloka 67
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 67

Devanagari script

दिवाकरो मित्रविष्णुश्च देव ख्यातस्त्वं वै द्वादशात्मा नमस्ते । लोकत्रयं वै तव गर्भगेहं जलाधारः प्रोच्यसे खं समग्रम्

Transliteration

divākaro mitraviṣṇuśca deva khyātastvaṃ vai dvādaśātmā namaste | lokatrayaṃ vai tava garbhagehaṃ jalādhāraḥ procyase khaṃ samagram

Translation

Ôi Thần linh, Ngài được tôn xưng là Divākara, là Mitra và là Viṣṇu; quả thật Ngài mang bản thể mười hai—xin đảnh lễ Ngài. Ba cõi thật là gian phòng trong thai cung của Ngài; Ngài được gọi là chỗ nương của muôn nước, và toàn thể bầu trời là sự bao trùm mênh mông của Ngài.

Word by Word
divākaraḥDivākara (maker of day)
divākaraḥ:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootdivā (अव्यय-प्रातिपदिक) + kara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘दिवाकर’ (day-maker); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
mitra-viṣṇuḥMitra and Viṣṇu
mitra-viṣṇuḥ:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootmitra (प्रातिपदिक) + viṣṇu (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास: ‘मित्रविष्णुः’ (Mitra and Viṣṇu as forms/names); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समाहार/एकत्वेन स्तुति)
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (समुच्चय-निपात) — ‘च’ (and)
devaO god
deva:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन — हे देव
khyātaḥare known (as)
khyātaḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootkhyāta (कृदन्त; √khyā)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘ख्यातः’ (renowned/known)
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन — ‘त्वम्’
vaiindeed
vai:
Nishcaya (Emphasis/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निश्चयार्थक-निपात) — ‘वै’ (indeed)
dvādaśa-ātmāone of twelve forms
dvādaśa-ātmā:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvādaśa (संख्या-प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: ‘द्वादशात्मा’ = यस्य आत्मा/रूपाणि द्वादश (having twelve forms); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
namaḥsalutation
namaḥ:
Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnamas (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (नमस्कारार्थक) — ‘नमः’ (salutation)
teto you
te:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी (4th), एकवचन — ‘ते’ (to you)
loka-trayamthe three worlds
loka-trayam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (द्विगु): ‘लोकत्रयम्’ (three worlds); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
vaiindeed
vai:
Nishcaya (Emphasis/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निश्चयार्थक-निपात) — ‘वै’ (indeed)
tavayour
tava:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th), एकवचन — ‘तव’ (of you/your)
garbha-geham(as) your womb/abode
garbha-geham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgarbha (प्रातिपदिक) + geha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘गर्भगेहम्’ (womb-house/inner abode); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
jala-ādhāraḥthe support of waters
jala-ādhāraḥ:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक) + ādhāra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘जलाधारः’ (support of waters); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
procyaseare called
procyase:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष, एकवचन — ‘प्रोच्यसे’ (you are called/said to be)
khamthe sky/space
kham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘खम्’ (sky/space)
samagramentire
samagram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamagra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — ‘समग्रम्’ (entire/whole), ‘खम्’ इति विशेषणम्
Speaker

Kamaṭha (in the stotra)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sūrya is praised as Divākara, Mitra, Viṣṇu, and as twelvefold; the three worlds appear as a chamber within him, with waters supported and the sky spread as his vast body—cosmic visualization within a hymn.

Characters & Entities
D
Divākara
M
Mitra
V
Viṣṇu
D
Dvādaśātmā
L
Lokatraya

FAQs

Sūrya is revered as the cosmic principle pervading time (twelvefold cycle) and space, sustaining worlds and elements.

No particular tīrtha is named; the verse universalizes Sūrya’s presence as cosmic.

Namas (salutation) and stuti acknowledging Sūrya’s twelvefold aspect.

←Previous Verse
Next Verse→