Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

आसं प्रमुदितश्चाहं पश्यंस्तं गिरिसत्तमम् । आह्वयानं नरान्साधून्भूमेर्भुजमिवोच्छ्रितम्

Transliteration

āsaṃ pramuditaścāhaṃ paśyaṃstaṃ girisattamam | āhvayānaṃ narānsādhūnbhūmerbhujamivocchritam

Translation

Ta tràn đầy hoan hỷ khi ngắm ngọn núi tối thượng ấy—vươn lên như cánh tay của đất mẹ được nâng cao, tựa như đang mời gọi những bậc hiền thiện hướng về mình.

Word by Word

• आसम्: I was
• आसम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन

• प्रमुदितः: delighted
• प्रमुदितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + मुद् (धातु)
• Form: क्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् अहम्

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• पश्यन्: seeing
• पश्यन्: Karta (Agent of seeing/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: शतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रियाविशेषण-भावे (concomitant action)

• तम्: that
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• गिरिसत्तमम्: the best of mountains
• गिरिसत्तमम्: Karma (Object apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गिरि + सत्तम (प्रातिपदिकानि)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गिरिणां सत्तमः)

• आह्वयानम्: calling / summoning
• आह्वयानम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ + ह्वे (धातु)
• Form: शानच् (present middle participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (to girisattamam)

• नरान्: men
• नरान्: Karma (Object of calling/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन

• साधून्: good / virtuous
• साधून्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: साधु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषणम् नरान्

• भूमेः: of the earth
• भूमेः: Shashthi-sambandha (Relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• भुजम्: arm
• भुजम्: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: भुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• इव: like
• इव: Sambandha (Comparison marker/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमा-अव्यय (particle of comparison)

• उच्छ्रितम्: raised / towering
• उच्छ्रितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उद् + श्रि (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (to girisattamam)

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Raivata (Raivatagiri/Raivataka)

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Frame-audience (sages)

Visual Art Cues

Scene: Nārada stands before the majestic Mount Raivata, smiling with wonder; the mountain rises like the earth’s arm, as if gesturing to noble pilgrims; clouds and birds circle the peak.

Characters & Entities

• Nārada
• Raivata Giri

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places attract the sādhus: holy geography is portrayed as actively drawing seekers toward dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Raivata Giri is praised as a supreme sacred mountain, a focal point for pilgrimage merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse functions as a māhātmya-style invitation to pilgrimage and darśana of the sacred mountain.