Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 29
Devanagari script
द्विप्रकारं महाकष्टं द्वयोरेतदुदाहृतम् । मानसेन हि दुःखैन शरीरमुपतप्यते
Transliteration
dviprakāraṃ mahākaṣṭaṃ dvayoretadudāhṛtam | mānasena hi duḥkhaina śarīramupatapyate
Translation
Nỗi khổ lớn này được tuyên nói là có hai loại. Vì khổ đau nơi tâm, chính thân thể cũng bị thiêu đốt và hành hạ.
Word by Word
dvi-prakāramtwofold
dvi-prakāram:
Kriya-Viśeṣaṇa (Predicate adjective/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्या-प्रातिपदिक) + prakāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (द्वौ प्रकारौ यस्य)
mahā-kaṣṭamgreat hardship
mahā-kaṣṭam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + kaṣṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् कष्टम्)
dvayoḥof the two
dvayoḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdvi (संख्या-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), द्विवचन; (द्वयोः = of the two)
etatthis
etat:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
udāhṛtamhas been declared
udāhṛtam:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootud-āhṛta (कृदन्त; √hṛ (धातु) + क्त, उपसर्ग उद्-आ)
Formभूतकर्मणि कृदन्तम्; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘उदाहृतम्’ = has been stated
mānasenaby mental
mānasena:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootmānasa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; विशेषणम्
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
duḥkhenaby suffering
duḥkhena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootduḥkha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
śarīramthe body
śarīram:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśarīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
upatapyateis tormented
upatapyate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-tap (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is afflicted)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta)
Visual Art Cues
Scene: A figure with a burning aura around the head (mental anguish) and heat spreading through the body; a cool stream/light from mantra or ash-smeared Śaiva calm descends to soothe both.
FAQs
The mind and body are linked: inner agitation becomes outer pain, so spiritual practice must calm the mind to heal life as a whole.
No particular sacred place is mentioned in this verse.
None; it emphasizes the psychosomatic power of mental distress.