Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 66
Devanagari script
त्वङ्मात्रसारनिःसारं कदलीसारसंनिभम् । ज्ञात्वैवं दोषवद्देहं यः प्राज्ञः शिथिलीभवेत्
Transliteration
tvaṅmātrasāraniḥsāraṃ kadalīsārasaṃnibham | jñātvaivaṃ doṣavaddehaṃ yaḥ prājñaḥ śithilībhavet
Translation
Biết rằng thân này rỗng không, chỉ có da làm ‘cốt’, giống như lõi cây chuối; bậc trí, thấy thân đầy lỗi lầm như vậy, liền buông lỏng sự nắm giữ và chấp trước.
Word by Word
त्वक्skin
त्वक्:
Visheshya (qualificand)
TypeNoun
Rootत्वच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (feminine, nominative/accusative, singular)
मात्रmere/only
मात्र:
Visheshana (qualifier)
TypeAdjective
Rootमात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘केवल/मात्र’ (neuter, nom/acc sg; sense: only/merely)
सारessence
सार:
Compound member
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (stem used in compound)
निःसारम्essenceless/without substance
निःसारम्:
Karma (object)
TypeAdjective
Rootनिःसार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—(त्वक्+मात्र+सार)+निःसार (neuter, accusative sg; tatpuruṣa: ‘having only skin as essence, yet essenceless’)
कदलीbanana plant
कदली:
Compound member
TypeNoun
Rootकदली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक (stem in compound)
सारpith/essence
सार:
Compound member
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (stem in compound)
संनिभम्resembling
संनिभम्:
Visheshana (qualifier)
TypeAdjective
Rootसंनिभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—कदली-सार-सम्-निभ (neuter, accusative sg; tatpuruṣa: ‘similar to banana-pith’)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriya-viseshana (prior action)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘ज्ञात्वा’ (having known)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (indeclinable adverb: thus/in this way)
दोषवत्faulty/with defects
दोषवत्:
Visheshana (qualifier)
TypeAdjective
Rootदोषवत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (agreeing with ‘देहम्’)
देहम्body
देहम्:
Karma (object)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (masculine, accusative, singular)
यःwho
यः:
Karta (subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (relative pronoun; masculine, nominative sg)
प्राज्ञःa wise person
प्राज्ञः:
Karta (subject apposition)
TypeNoun
Rootप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masculine, nominative, singular)
शिथिलीभवेत्may become detached/relaxed
शिथिलीभवेत्:
Kriya (predicate)
TypeVerb
Rootशिथिली-भू (धातु; नामधातु/भू)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (may become loosened/detached)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)
FAQs
Contemplating the body’s fragility and fault-filled nature helps the wise relax their clinging and cultivate dispassion.
No site is mentioned; the verse is a vairāgya-oriented reflection rather than a tīrtha-māhātmya.
No ritual act is prescribed; the practice implied is reflective discernment (viveka) leading to detachment.