Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 80

Devanagari script

करंधम उवाच । संक्षेपाच्छिवपूजाया विधानं वक्तुमर्हसि । कृतेन येन मनुजः शिवपूजाफलं लभेत्

Transliteration

karaṃdhama uvāca | saṃkṣepācchivapūjāyā vidhānaṃ vaktumarhasi | kṛtena yena manujaḥ śivapūjāphalaṃ labhet

Translation

Karaṃdhama thưa: “Xin Ngài hãy nói vắn tắt nghi thức thờ phụng Śiva cho đúng pháp; nhờ thực hành như vậy, con người sẽ đạt được quả phúc của việc lễ bái Śiva.”

Word by Word

• करंधमः: Karaṃdhama
• करंधमः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: करंधम (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (पाठे ‘करंधम’ इति; अर्थतः कर्तृरूपे प्रथमा अपेक्षिता)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• संक्षेपात्: briefly
• संक्षेपात्: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; प्रकार/सीमावाचक (briefly/in summary)

• शिवपूजायाः: of Śiva-worship
• शिवपूजायाः: Shashthi-Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (“शिवस्य पूजा” = worship of Śiva)

• विधानम्: procedure
• विधानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वक्तुम्: to explain
• वक्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); अर्थः “to speak”

• अर्हसि: you are able/ought
• अर्हसि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अर्ह् (धातु)
• Form: लट् (present); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• कृतेन: by doing (it)/by what is performed
• कृतेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: √कृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त) ‘कृत’ नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन; साधन/उपायवाचक (by means of what is done)

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धे (by which)

• मनुजः: a person
• मनुजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शिवपूजाफलम्: the fruit of Śiva-worship
• शिवपूजाफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + पूजा (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (“शिवपूजायाः फलम्” = fruit of Śiva-worship)

• लभेत्: may obtain
• लभेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

Speaker

Karaṃdhama

Visual Art Cues

Scene: A respectful disciple (Karaṃdhama) seated with folded hands before a sage/teacher, requesting the concise method of Śiva worship; a Śiva-liṅga and pūjā items nearby.

Characters & Entities

• Karaṃdhama
• Śiva
• śivapūjā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual practice should be learned properly; correct śivapūjā-vidhi leads to the intended fruit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified; the focus is on methodical worship of Śiva.

What ritualistic prescription is mentioned?

A request for the concise vidhāna (procedure) of Śiva-pūjā.