Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 149

Devanagari script

शक्तयः सर्वभावानामचिंत्या ज्ञानगोचराः । तस्मात्तत्त्वं प्रगृह्णन्ति शेषमत्रैवदृश्यते

Transliteration

śaktayaḥ sarvabhāvānāmaciṃtyā jñānagocarāḥ | tasmāttattvaṃ pragṛhṇanti śeṣamatraivadṛśyate

Translation

Các năng lực (Śakti) trong mọi hữu tình là điều chẳng thể nghĩ bàn, tuy vẫn có thể được nhận biết bằng tuệ giác. Vì thế họ nắm lấy nguyên lý cốt yếu, còn phần dư lại được thấy là chỉ lưu ở nơi này.

Word by Word

• शक्तयः: powers/energies
• शक्तयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वभावानाम्: of all beings/states
• सर्वभावानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व-भाव (प्रातिपदिक; सर्व + भाव)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (सर्वे भावाः)

• अचिन्त्याः: inconceivable
• अचिन्त्याः: Karta (Qualifier of subject/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-चिन्त्य (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण from चिन्त् + य)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (शक्तयः)

• ज्ञानगोचराः: within the range of knowledge
• ज्ञानगोचराः: Karta (Qualifier of subject/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञान-गोचर (प्रातिपदिक; ज्ञान + गोचर)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्ञानस्य गोचराः); विशेषण (शक्तयः)

• तस्मात्: therefore/from that
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात् इति तद्धित/सर्वनाम-रूपं, अपादानार्थे (ablative used adverbially: 'therefore/from that')

• तत्त्वम्: the principle/essence
• तत्त्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• प्रगृह्णन्ति: they grasp/accept
• प्रगृह्णन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद; उपसर्गः प्र-

• शेषम्: the remainder
• शेषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• दृश्यते: is seen/appears
• दृश्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद

Speaker

Mahākāla

Visual Art Cues

Scene: A metaphysical visualization: subtle ‘powers’ as luminous currents within beings; from an offering, a bright essence is drawn upward by unseen forces while the physical remains on the altar.

Characters & Entities

• Mahākāla
• Pitṛs
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual works by śakti: subtle recipients take the ‘tattva’ (essence), while the gross remainder remains—hence visible leftovers do not negate spiritual transfer.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse concludes a general explanation of ritual mechanics.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new prescription; it affirms the principle that offerings should be made with faith, since essence-transfer occurs through śakti.