Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

विद्यामूल्येन नैवं च याचितः स्यात्प्रतिग्रहः । सत्यमाह पुराणार्षिर्वासुदेवो जगद्गुरुः

Transliteration

vidyāmūlyena naivaṃ ca yācitaḥ syātpratigrahaḥ | satyamāha purāṇārṣirvāsudevo jagadguruḥ

Translation

Lễ vật nhận như “giá của học vấn” không nên bị cầu xin theo cách này. Bậc hiền triết trong Purāṇa đã nói lời chân thật—Vāsudeva, bậc Đạo sư của thế gian.

Word by Word

• विद्यामूल्येन: by the price of learning
• विद्यामूल्येन: Karaṇa (Instrument)
• Type: Noun
• Root: विद्या (प्रातिपदिक) + मूल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-एकवचन (Instrumental singular); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (विद्यायाः मूल्यं)

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• एवम्: thus/in this manner
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this way)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction: and)

• याचितः: begged for/solicited
• याचितः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate)
• Type: Adjective
• Root: याच् (धातु) → याचित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; विशेषण

• स्यात्: would be/should be
• स्यात्: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन

• प्रतिग्रहः: acceptance (of a gift)
• प्रतिग्रहः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: प्रतिग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन (Accusative singular)

• आह: said
• आह: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: अह्/ब्रू (धातु; परोक्षभूत-रूप)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन

• पुराणार्षिः: the ancient sage
• पुराणार्षिः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; कर्मधारय-समासः (पुराणः ऋषिः)

• वासुदेवः: Vāsudeva
• वासुदेवः: Karta (Apposition)
• Type: Noun
• Root: वासुदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन

• जगद्गुरुः: teacher of the world
• जगद्गुरुः: Karta (Apposition)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगतः गुरुः)

Speaker

Unspecified narrator citing Purāṇic authority

Skanda Dialogue

Listener: Phālguna (Arjuna)

Visual Art Cues

Scene: A didactic moment: a scholar cites an authoritative Purāṇic seer, Vāsudeva, affirming that learning should not be treated as a priced commodity; manuscript and teaching setting.

Characters & Entities

• Vāsudeva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred knowledge is not merchandise; receiving gifts must be governed by dharma, not bargaining or solicitation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is described; the verse teaches dharma regarding gifts and learning.

What ritualistic prescription is mentioned?

It implicitly regulates pratigraha (acceptance of gifts): one should not demand payment as a fee for teaching.