Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 26

Devanagari script

सा समुद्रेण संप्राप्ता पुण्यतोया महानदी । संजातस्तत्र देवर्षे महीसागरसंगमः

Transliteration

sā samudreṇa saṃprāptā puṇyatoyā mahānadī | saṃjātastatra devarṣe mahīsāgarasaṃgamaḥ

Translation

Dòng đại hà có nước thánh ấy chảy đến biển cả. Tại đó, hỡi bậc tiên tri thần thánh, hiện khởi nơi hợp lưu giữa sông Mahī và đại dương.

Word by Word

• सा: she/that (river)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• समुद्रेण: with the ocean
• समुद्रेण: Karana (Instrument/Association/करण)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• संप्राप्ता: reached, met
• संप्राप्ता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + √प्राप् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सम्प्राप्ता’ = having reached/attained

• पुण्यतोया: having holy waters
• पुण्यतोया: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य + तोय (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (पुण्यं तोयं यस्याः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• महानदी: the great river
• महानदी: Karta (Subject apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा + नदी (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (महती नदी); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• संजातः: arose, came to be
• संजातः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + √जन् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘arose/occurred’

• तत्र: there
• तत्र: Desha-adhikarana (Location/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (there)

• देवर्षे: O divine sage
• देवर्षे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवर्षि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• महीसागर-संगमः: the confluence of earth-(river) and ocean
• महीसागर-संगमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मही + सागर + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (मही-समुद्रयोः संगमः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Bhṛgu (contextual, addressing Nārada as devarṣi)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahī-sāgara-saṅgama

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Nārada

Visual Art Cues

Scene: A wide estuary where the Mahī’s current meets the ocean’s expanse; pilgrims stand at the edge performing arghya; seabirds and waves mark the threshold; a subtle divine radiance hovers over the saṅgama line.

Characters & Entities

• Mahī (river)
• Samudra/Sāgara (ocean)
• Mahī-sāgara-saṅgama
• Devarṣi (Nārada)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Saṅgamas (confluences) are highlighted as spiritually intensified zones where purification and merit are especially potent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Mahī–Sāgara Saṅgama (confluence of the Mahī river and the ocean).

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse implies tīrtha-snāna at the confluence, a standard Purāṇic practice for accruing puṇya.